Mijn kind heeft een blaasontsteking

Onderwerp
Synoniemen
Cystitis, Urineweginfectie

In het kort

  • Uw kind moet vaak plassen. Het plassen doet pijn. Soms heeft het pijn in de onderbuik.
  • Bij een baby of kleuter zijn huilen of koorts soms de enige verschijnselen.
  • Probeer de plas van een baby of kleuter direct in een schoon bakje op te vangen. 
  • Laat de ochtendurine van uw kind nakijken op de praktijk.
  • Meestal krijgt uw kind antibiotica.
  • Wordt uw kind zieker of heeft het koorts, neem dan contact op met uw huisarts.
  • Veel drinken en regelmatig naar het toilet gaan kan helpen blaasontsteking te voorkomen.

Wat is een blaasontsteking?

Een blaasontsteking is een ontsteking van het slijmvlies van de blaas. Een blaasontsteking is niet besmettelijk maar kan af en toe terugkomen. Blaasontsteking kan soms overgaan in een nierbekkenontsteking.

Blaasontsteking bij kinderen komt bij jongens het meest voor onder de 4 jaar en bij meisjes tussen 5 en 9 jaar. 

Wat zijn de verschijnselen van een blaasontsteking?

  • Uw kind moet vaak plassen.
  • Het plassen doet pijn. 
  • Uw kind kan ook pijn hebben in de onderbuik. 
  • De plas kan troebel zijn. Soms zit er bloed bij.
  • Bij kleine kinderen zijn huilen of koorts soms de enige verschijnselen. 
  • Een kind dat zindelijk is kan opeens weer regelmatig een beetje plas verliezen. 

Hoe ontstaat een blaasontsteking bij mijn kind?

Een blaasontsteking wordt door bacteriën veroorzaakt. Vaak gaat het om een bacteriesoort die bij iedereen vooral in de darm leeft, maar ook rond de plasbuis voorkomt. Het gaat meestal om de E.coli bacterie. Bacteriën komen via de plasbuis de blaas binnen. Daar hechten ze zich aan de blaaswand en die gaat ontsteken. Een blaasontsteking is niet besmettelijk.

Bij meisjes komt blaasontsteking vaker voor dan bij jongens. Dat komt omdat meisjes een kortere plasbuis hebben die dichter bij de anus uitkomt.

We denken dat kinderen die niet goed kunnen uitplassen gemakkelijk een blaasontsteking krijgen. Dit is nog niet bewezen. Je ziet wel eens dat die kinderen op hun buik drukken om te plassen.

Soms kan een blaasontsteking bij een kind ook komen door verstopping. Als de darm vol poep zit, kan dat tegen de blaas drukken, waardoor uw kind niet goed uit kan plassen.

Jonge kinderen kunnen soms een blaasontsteking krijgen als ze een afwijking hebben van de urinewegen, zoals een te nauwe plasbuis. Deze kinderen hebben vaak een ‘slappe’ of ‘onderbroken’ straal en moeten persen bij het plassen.

Hoe wordt een blaasontsteking aangetoond?

Om bij een kind een blaasontsteking aan te tonen is een kweek van de urine in het laboratorium nodig. Een kweek toont aan welke bacterie de ontsteking veroorzaakt en welk medicijn daar goed tegen helpt. De uitslag van de kweek is binnen een week bekend.

Opvangen en bewaren van urine

Probeer de urine op te vangen met gespreide schaamlippen of met teruggetrokken voorhuid (als dat makkelijk gaat). Dan is er minder kans op bacteriën die van buiten in de urine komen. Vang de urine op in een schoon potje en sluit dit goed af.

Bij een baby of peuter die nog niet zindelijk is, probeert u de plas direct in een potje op te vangen (dus niet met een plastic opvangzakje):

  • Zorg dat u de billetjes en geslachtsdelen van uw kind eerst schoonmaakt:  Spreid de schaamlippen of trek de voorhuid voorzichtig terug en spoel met een ruime hoeveelheid water met behulp van de douche of door het uitknijpen van natte watten (niet te heet, zonder zeep en zonder te poetsen).  
  • Geef uw kind veel te drinken. Meestal plast het dan binnen een halfuur.
  • Laat uw kind met bloot onderlijf rond lopen of leg het op het aankleedkussen.
  • Blijf er bij en vang de urine op in een schone pot of kom (niet te klein) zodra uw kind gaat plassen. 
  • Giet de urine in een schoon urinepotje met deksel en sluit het goed af. 
  • Breng de urine binnen twee uur naar de huisartspraktijk. Bewaar het potje in de koelkast als u het pas later kunt brengen, maar breng het altijd binnen een dag.

Adviezen bij een blaasontsteking bij uw kind

Zorg dat uw kind voldoende drinkt. Extra warm aankleden of in bed blijven is niet nodig.

De volgende adviezen kunnen helpen om een nieuwe blaasontsteking te voorkomen

  • Voldoende drinken blijft belangrijk.
  • Als uw kind zindelijk is, kunt u uitleggen dat het bij aandrang naar het toilet moet gaan. Als het de plas te lang ophoudt, is er meer kans dat het de blaas niet meer goed leeg krijgt.
  • Laat het kind rustig en ontspannen op het toilet zitten. Zorg er voor dat de bovenbenen horizontaal (recht) op de toiletbril rusten en de voeten op de grond of een bankje staan.
  • Zorg dat uw kind de tijd neemt om te ontspannen en de blaas goed leeg te plassen. Dan kunnen bacteriën zich niet in de blaas ophopen. Lees uit een boekje voor of laat uw kind zelf een boekje lezen, zodat het rustig en ontspannen op het toilet blijft zitten. Laat uw kind niet persen tijdens het plassen. Als uw kind rustig fluit, neuriet of zachtjes blaast, lukt dat het best. 
  • Zorg dat u bij het wassen of afvegen het 'poepgaatje' (de anus) altijd van voor naar achter schoonveegt. Dit is om te voorkomen dat darmbacteriën in de richting van de plasbuis worden geveegd.
  • Soms kan verstopping van de darm plasklachten en daarmee een blaasontsteking geven. Volg dan de adviezen om verstopping te voorkomen.

Medicijnen voor een kind met blaasontsteking

Uw kind krijgt antibiotica om de bacteriën te bestrijden. Voorbeelden van antibiotica bij blaasontsteking zijn: nitrofurantoïne, amoxicilline/clavulaanzuur en cotrimoxazol.
De antibioticum-kuur moet worden afgemaakt, ook al zijn de klachten al weg. Anders kunnen bacteriën in de blaas achterblijven en opnieuw een ontsteking veroorzaken.

Als uw kind pijn of koorts heeft, kunt u paracetamol geven.

Meer informatie over medicijnen vindt u op apotheek.nl. Bespreek uw medicijngebruik met uw huisarts en/of apotheker.

Nitrofurantoïne is een antibioticum. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij blaasontstekingen.Bron: Apotheek.nl

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose (versleten gewrichten), spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Amoxicilline behoort tot de groep geneesmiddelen die penicilline-antibiotica worden genoemd. Penicilline-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij veel soorten infecties met bacteriën, zoals luchtweginfecties ( longontsteking, acute bronchitis, middenoorontsteking, bijholteontsteking), huidinfecties, blaasontsteking, Chlamydia, ziekte van Lyme, maag- of darmzweer en bij een hersenvliesontsteking. Bron: Apotheek.nl

Hoe gaat het verder met een blaasontsteking bij uw kind?

Na behandeling van een blaasontsteking zijn de klachten meestal verdwenen. Controle van de urine is alleen nodig als uw kind klachten houdt.

Wanneer contact opnemen bij een blaasontsteking bij uw kind?

Neem contact op met uw huisarts:

  • als uw kind ook koorts krijgt;
  • als uw kind ook ziek wordt;
  • als uw kind ook moet overgeven (braken); 
  • als de klachten twee dagen na het starten met de antibiotica nog niet zijn verminderd.

Neem dan meteen weer verse urine mee voor controle.

Neem direct contact op met uw huisarts als de blaasontsteking terug lijkt te komen.

Kinderen krijgen niet zo vaak een blaasontsteking. Daarom is al gauw verder onderzoek nodig door een kinderarts om uit te vinden wat de oorzaak is.

Ongeveer een derde van de kinderen met een blaasontsteking blijkt bij onderzoek refluxklachten te hebben. Dat betekent dat de urine gemakkelijk van de blaas terugstroomt naar de nieren.

Meer informatie over blaasontsteking

De informatie over blaasontsteking is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Urineweginfecties.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 28 mei 2013