Ik heb contacteczeem

Onderwerp
Synoniemen
Huiduitslag

In het kort

  • Eczeem is een jeukende huiduitslag.
  • Verschijnselen zijn roodheid, zwelling, schilfers, bultjes, blaasjes, kloofjes of korstjes.
  • Contacteczeem is niet besmettelijk.
  • Contacteczeem komt door contact met stoffen, zoals zeep, schoonmaakmiddelen, bloemwater, metaal (bijvoorbeeld van sieraden), rubber of make-up.
  • Als duidelijk is welke stof de huid irriteert, kunt u proberen die stof te vermijden. 
  • Gebruik dagelijks een neutrale zalf of crème om uitdrogen van de huid te voorkomen. 
  • Bij hardnekkige klachten kan de huisarts tijdelijk een corticosteroïdzalf of -crème voorschrijven.

Wat is contacteczeem?

Contacteczeem is een jeukende huiduitslag met roodheid, zwelling, schilfers, bultjes, blaasjes, kloofjes of korstjes. De uitslag ontstaat na contact met stoffen die de huid irriteren of een allergische reactie veroorzaken.

Contacteczeem is niet vies of besmettelijk. Een hand geven of elkaar aanraken kan geen kwaad.

Contacteczeem kan uw hele leven blijven bestaan, met soms milde en soms ernstiger klachten. De klachten komen terug wanneer u met de irriterende stof in aanraking komt.

Wat zijn de verschijnselen van contacteczeem?

Bij contacteczeem is er een rode jeukende uitslag met schilfers, bultjes, blaasjes, kloofjes of korstjes. Soms is de huid ook gezwollen.

Contacteczeem zit meestal op de handen, de voeten en/of het gezicht. Daar waar de huid contact heeft met een irriterende stof.

Heeft u een allergisch contacteczeem, dan kan de uitslag ook op andere plaatsen opkomen dan op de contactplek. Via het bloed kan de allergische reactie zich verspreiden.

Contacteczeem kan uw hele leven blijven bestaan. De klachten komen terug wanneer u weer in contact komt met de irriterende stof.

Hoe ontstaat contacteczeem?

Het woord zegt het al. Contacteczeem wordt veroorzaakt door contact met stoffen die:

  • de huid irriteren of
  • een allergische reactie veroorzaken op de contactplaats met die stof of ergens anders op het lichaam.

Stoffen die contacteczeem kunnen geven zijn bijvoorbeeld:

  • water (irritatie na herhaald contact)
  • zeep of afwasmiddel (irritatie na herhaald contact)
  • bestanddelen van parfum, make-up en verzorgingsproducten voor uw huid en haar
  • metaal (bijvoorbeeld allergie voor nikkel in sieraden, of voor chroom in leer of cement)
  • bestanddelen in elastische steunkousen of in handschoenen (allergie) 
  • planten en bloemen (bijvoorbeeld een allergie voor Chrysanten).
  • bestanddelen van een zalf (allergie) 

Een voorbeeld van irriterend contacteczeem is luiereczeem.
Een vorm van allergisch contacteczeem is nikkelallergie (sieraden).

Contacteczeem komt vaak voor bij kappers, schoonmakers, metaalbewerkers en bij mensen die in de gezondheidszorg werken.

Sommige planten, zoals de bereklauw, wijnruit of bleekselderij bevatten irriterende stoffen die in combinatie met zonlicht een huidreactie geven.

Een bijzondere vorm van contacteczeem is het fotoallergische contacteczeem. Het wordt ook wel zonneallergie genoemd. Het (ultraviolette) zonlicht geeft een allergische reactie in de huid. Sommige geneesmiddelen, parfums of zelfs zonnecrèmes kunnen samen met zonlicht fotoallergisch contacteczeem geven.

Advies bij contacteczeem

Probeer met de huisarts (of huidarts) uit te zoeken waar het contacteczeem van komt. Heeft het te maken met bepaalde werkzaamheden? Komt het van een nikkelen armband, van make-up of van een schoonmaakmiddel?

Probeer het contact met de irriterende stof te verminderen of helemaal te vermijden, vooral als u voor de stof allergisch bent.

Voorkom dat de huid uitdroogt. Een droge huid is gevoeliger voor prikkels en geeft meer jeuk. De volgende leefregels kunnen helpen:

  • Was u niet te vaak. Vooral bij contacteczeem op de handen is het zaak de handen niet te vaak te wassen.
  • Gebruik geen of zo min mogelijk zeep of shampoo. Was uw handen alleen met water of met handalcohol.
  • Na het wassen smeert u de huid direct in met een neutrale (indifferente) vette crème of zalf. Pas op dat zelfs deze neutrale zalf of crème geen contacteczeem geeft.
  • Heeft u nat werk (bijvoorbeeld schoonmaken)? Gebruik dan eventueel wegwerphandschoenen van vinyl.
  • Heeft het eczeem te maken met uw werkzaamheden, bespreek dit dan met de bedrijfsarts.
  • Blijf bij fotoallergisch contacteczeem (zonneallergie) liefst uit de zon. Gaat u toch zonnen, gebruik dan een zonnecrème met een sterk UV-filter (factor 30 of 50). Krijgt u dan toch contacteczeem, dan bent u misschien gevoelig voor de zonnecrème.

Leg uit aan de mensen om u heen dat contacteczeem niet besmettelijk is. Het is ook niet vies. Aanraken is geen probleem.

Behandeling van contacteczeem

Gebruik 1 of 2 keer per dag een neutrale zalf of crème. Neutrale zalven of crèmes zorgen dat de huid meer vocht kan vasthouden. Ze beschermen tegen uitdrogen van de huid en verminderen de jeuk en de irritatie.
Voorbeelden zijn:

  • cetomacrogol zalf of crème
  • lanette zalf of crème
  • vaselinecetomacrogol crème
  • vaselinelanette crème
  • koelzalf (unguentum leniens)
  • paraffinevaseline

Het is goed om een aantal van deze middelen te proberen. Kijk welke zalf of crème het beste werkt en het fijnst smeert. Kies het middel dat het beste bij u past, of gebruik een combinatie van middelen. Bijvoorbeeld 's ochtends een crème die snel intrekt en 's avonds een vette zalf. Gebruik de neutrale zalf of crème ook elke keer na het wassen van uw handen. De huisarts geeft u advies. U kunt een neutrale zalf of crème zonder recept bij de apotheek kopen.

Bij veel klachten kan de huisarts tijdelijk ook een zalf of crème met corticosteroïden voorschrijven. Corticosteroïden remmen de ontstekingsreactie in de huid en helpen ook goed tegen de jeuk. Voorbeelden zijn:

  • hydrocortisonacetaat (licht)
  • triamcinolonacetaat (sterker) 
  • betamethasonvaleraat (sterk)

Kortdurend dagelijks gebruik van een corticosteroïdzalf geeft zelden bijwerkingen. Spreek met uw huisarts goed af hoe vaak en hoe lang u de zalf mag gebruiken en wanneer u voor controle komt.
Bijwerkingen kunnen zijn: een dunne huid, kleine zichtbare bloedvaatjes en streperigheid van de huid.

Als u corticosteroïden smeert, moet u daarna minstens 1 uur wachten voordat u de neutrale zalf of crème aanbrengt.

Hoe gaat het verder met contacteczeem?

Als u niet meer in contact komt met de stof die het contacteczeem veroorzaakt, duurt het 4 tot 6 weken voor het eczeem weg is.

Komt u daarna weer in contact met die stof, dan kan het contacteczeem terugkomen.

Wordt u voor het eczeem behandeld, dan moet u na 1 of 2 weken terugkomen bij uw huisarts. De huisarts kan dan beoordelen of er verbetering is en of de zalf/crème die u heeft gebruikt goed bij u past.

Ga terug naar uw huisarts als het eczeem opeens terugkomt of erger wordt.

Als u dagelijks een zalf of crème voor uw eczeem gebruikt, dan is het belangrijk om in ieder geval eens per jaar naar de huisarts te gaan.

Neem contact op met de bedrijfsarts als het contacteczeem samenhangt met uw beroep. 

Meer informatie over contacteczeem

Meer informatie vindt u op de site van de beroepsvereniging van Nederlandse dermatologen.

De informatie over eczeem is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Eczeem.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 28 apr 2014