Ik wil de oorzaak van mijn moeheid weten

Onderwerp
Synoniemen
Uitputting, Futloosheid, Vermoeidheid

In het kort

  • Moeheid komt meestal door slapeloosheid of een tekort aan slaap. 
  • Moeheid kan ook psychische of lichamelijke oorzaken hebben.
  • Psychische oorzaken hebben te maken met hoe u zich voelt en waar u aan denkt. 
  • Lichamelijke oorzaken hebben te maken met wat u aan uw lijf voelt (jeuk, pijn) en met allerlei ziekten.

Wat zijn psychische oorzaken van moeheid?

Psychische oorzaken van moeheid hebben te maken met hoe u zich voelt of waar u aan denkt. Bijvoorbeeld:

Thuis en op het werk

  • Door problemen thuis of op het werk kunt u zich minder goed ontspannen. U voelt zich gestresst en loopt misschien de hele dag te piekeren. Van de hele dag gespannen zijn, wordt u extra moe. Ruzie kan de spanning nog erger maken. ’s Nachts kunt u het probleem niet uit uw hoofd zetten. U slaapt daardoor slechter en de moeheid neemt toe.
  • U werkt hard en neemt te weinig rust. U gaat maar door, gaat laat naar bed en staat weer heel vroeg op. Hard werken is niet slecht, maar soms kan het net teveel zijn en slaat de echte vermoeidheid toe.
  • De problemen, moeheid en spanning kunnen zo erg zijn dat u overspannen raakt. Een belangrijk kenmerk van overspannen zijn, is erge moeheid.
  • Passieve activiteiten zoals televisiekijken en computerspelletjes kunnen heel vermoeiend zijn.

Een ingrijpende gebeurtenis

  • U gaat bijvoorbeeld verhuizen of uw huis wordt verbouwd. U heeft thuis een ernstige lekkage en tegelijk valt ’s winters de verwarmingsketel uit. Er zijn veel kosten en u kunt het allemaal niet direct betalen. Allemaal redenen om erg moe te worden.
  • Een groot  verlies van een dierbaar persoon, kan het verdriet en alle gevoelens die dit oproept, u uitputten.

Depressie

  • Moeheid en lusteloosheid zijn belangrijke kenmerken van een depressie. Mensen die depressief zijn willen soms het liefst de hele dag in bed liggen. Komen ze uit bed, dan zijn ze vaak nog moe.

Angst en paniek

  • Wanneer u voortdurend angstig bent of een paniekstoornis heeft en bijvoorbeeld niet meer naar buiten durft, dan kunnen angst en paniek uw leven zo gaan beheersen, dat u daar totaal uitgeput van raakt.

Wat zijn lichamelijke oorzaken van moeheid?

Lichamelijke oorzaken van moeheid hebben te maken met hoe u met uw lichaam omgaat. Hoeveel u beweegt, hoeveel en wat u eet, en welke genotsmiddelen u gebruikt, het heeft allemaal invloed op uw fitheid en conditie en bepaalt dus of u zich moe voelt. Daarnaast geven bijna alle ziekten moeheid.

Belangrijke lichamelijke oorzaken van moeheid zijn:

Lichaamsconditie

  • Hoe minder u aan lichaamsbeweging doet, hoe slechter uw conditie is en des te groter is de kans dat u regelmatig moe bent.
  • Mensen die ongezond eten (vet vlees, patat, mayonaise, snoep) met weinig groente en fruit hebben een grotere kans om regelmatig moe te zijn.
  • Mensen die te zwaar zijn, hebben een grotere kans op moeheid.
  • Mensen die bijna niets eten en extreem mager zijn, hebben ook een grotere kans op moeheid.

Genotsmiddelen

  • Roken vermindert de doorbloeding van al uw weefsels en organen. Ook komen er giftige stoffen in het bloed. Mensen die veel en langdurig roken zijn vaak erg moe.
  • Mensen die dagelijks meer dan een of twee glazen alcohol drinken, kunnen klachten van moeheid krijgen. Daarbij slapen mensen die veel alcohol drinken slecht. Ze vallen vaak wel als een blok in slaap, maar worden heel vroeg wakker en doen dan geen oog meer dicht.
  • Drugs als cannabis, XTC en cocaïne kunnen vermoeidheid geven. Vermoeidheid direct na het gebruik, maar ook vermoeidheid door langdurig gebruik.

Medicijnen

  • Verschillende medicijnen kunnen moeheid geven. Bijvoorbeeld middelen tegen allergie (antihistaminica). Medicijnen tegen kanker (chemotherapie) kunnen een enorme vermoeidheid en uitputting geven.

Bloedarmoede

  • Met name vrouwen die hevige menstruaties hebben, kunnen door veel bloedverlies bloedarmoede krijgen. Er zit dan te weinig ijzer in het bloed. Daardoor kunnen de rode bloedcellen te weinig zuurstof naar uw weefsels vervoeren en kunt u erg moe worden.

Pijn

  • Langdurige pijn kan u totaal uitputten. U wordt niet alleen doodmoe van de pijn zelf, maar ook nog eens omdat de pijn u ’s nachts wakker houdt.

Hart en longen

  • Na een aandoening aan uw hart of longen, bent u meestal heel moe. Bijvoorbeeld na een hartinfarct of een longontsteking, bij hartfalen (verminderde pompwerking), en ook bij benauwdheid door astma of COPD.

Chronische ziekten

  • Moeheid past ook bij chronische ziekten als diabetes mellitus en darmziekten (ziekte van Crohn of colitis). Ook na een beroerte kan iemand langdurig moe blijven.

Kanker

  • Eén van de belangrijke kenmerken van kanker is ernstige vermoeidheid. Het gaat vaak samen met eetlustverlies en vermageren.

Chronisch vermoeidheid syndroom

  • Het chronisch vermoeidheid syndroom wil zeggen dat iemand langer dan zes maanden achter elkaar extreem moe is, zonder dat dat te verklaren is. Als slapen niets verandert aan de moeheid en iemand heeft daarbij klachten als spierpijn, geheugenproblemen, hoofdpijn en langdurige uitputting na sport ,dan worden die klachten samen wel het chronisch vermoeidheid syndroom of ME genoemd.

Slaapapneu

  • Slaapapneu betekent 'niet ademen' tijdens de slaap; de ademhaling stokt keer op keer langer dan 10 seconden. U bent moe overdag, slaperig en u heeft hoofdpijn.

Wanneer contact opnemen met de huisarts voor moeheid?

Ga naar uw huisarts als de moeheid samengaat met

  • hoesten;
  • eetlustverlies;
  • vermagering;
  • pijn;
  • depressiviteit;
  • sufheid;
  • verwardheid.

Maak ook een afspraak als de moeheid drie maanden duurt zonder dat u de oorzaak weet.  

Meer informatie over moeheid?

De informatie over moeheid is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 5 nov 2011