Ik heb gezwommen in water met veel blauwalg

In het kort

In het kort

  • Blauwalgen zijn geen echte algen maar bacteriën.
  • Blauwalgen zitten in elk natuurwater (zoet, brak, zout), dat is normaal.
  • Wordt stilstaand natuurwater warmer, dan kan blauwalg zich heel snel vermeerderen.
  • Er komen dan dikke drijflagen met blauwalg op het water.
  • Uit de drijflagen komen giftige stoffen, waardoor bij zwemmers huid en ogen kunnen gaan irriteren.
  • Krijgt u per ongeluk wat water binnen, dan kunt u klachten krijgen als misselijkheid, buikkramp, braken en diarree.
  • Douche u goed af na het zwemmen.
  • Controleer zomers op internet of zwemwater veilig is.
Beschrijving

Wat is blauwalg?

Blauwalgen zijn geen echte algen maar bacteriën. Deze zogenaamde cyanobacteriën zijn hele sterke bacteriën die in alle soorten water kunnen leven, zoet, brak of zout. Cyanobacteriën kunnen ook op het land leven. 

Al zit de kleur blauw in de naam, blauwalgen kunnen ook groenig of zelfs roodbruin worden.

Dat blauwalgen in natuurwater zitten is normaal. De bacteriën horen er thuis.

Drijflaag van blauwalg

Drijflaag van blauwalg

Blauwalg kan zich sterk uitbreiden:

  • als het natuurwater warmer dan 20 graden wordt
  • in rustig water (weinig stroming)
  • bij rustig warm weer (geen regen, weinig wind)
  • bij niet te fel zonlicht
  • als er veel voedingsstoffen in het natuurwater zitten. Vooral fosfaat en stikstof.

Als deze 5 punten bij elkaar komen, kunnen de cyanobacteriën of blauwalgen zich snel vermeerderen. De blauwalgen gaan dan bij elkaar liggen en drijven bovenop het water. Er ontstaat dan een zogenaamde drijflaag van blauwalg. De wind kan er voor zorgen dat alle blauwalgen nog eens extra bij elkaar worden geduwd. Je ziet dan een 'vettige' groene, blauwige of roodbruine laag op het water liggen. In de blauwalg-laag kunnen ook gasblaasjes zitten. U ziet dan knikkergrote bubbeltjes ontstaan.

De drijflaag kan soms behoorlijk stinken. Het ruikt naar zwavel of naar het riool. Dit komt omdat veel blauwalgen in de onderkant van de drijflaag afsterven. Daarbij komen er giftige stoffen (toxines) in het water terecht. Het rottingsproces in de drijflaag haalt veel zuurstof uit het water. Daardoor kunnen vissen sterven.

Verschijnselen

Welke klachten kunnen blauwalgen geven?

We denken dat de giftige stoffen uit de drijflaag met blauwalg verschillende klachten kunnen geven. Wanneer u in water zwemt waarin heel veel blauwalg zit en u krijgt geen water binnen, dan kunt u mogelijk klachten krijgen als:

  • huidirritatie
  • roodheid van de huid
  • jeukende of branderige huid
  • jeukende of branderige ogen
  • rode ogen
  • allergische reactie (netelroos)

Krijgt u tijdens het zwemmen water in uw neus of mond of slikt u water in, dan kunt u klachten krijgen als:

  • misselijkheid
  • buikkrampen
  • overgeven
  • diarree
  • allergische reactie (netelroos, jeuk, loopneus, niezen, dikke ogen en/of lippen)

Iemand met astma kan mogelijk benauwd worden bij het inademen van kleine waterdruppeltjes.

Krijgt u heel veel van de giftige stoffen binnen, dan kan dat ernstige klachten geven. Dit komt gelukkig bijna niet voor omdat u daarvoor toch minstens een aantal grote glazen vol met besmet water zou moeten drinken. Tijdens zwemmen gaat het bijna altijd om een beetje verslikken.

Adviezen

Wat kan ik zelf doen tegen blauwalg?

Is het al een aantal weken warm weer met weinig regen en wilt u in stilstaand natuurwater gaan zwemmen?

  • Kijk dan op internet of het water is goedgekeurd, of vraag het na bij de gemeente waaronder het water valt.
  • Let op of u mogelijk een drijflaag met blauwalg ziet.
  • Let op waarschuwingsborden.
  • Ga bij twijfel niet zwemmen.
  • Zwem sowieso niet in water dat stinkt, waar je vissen ziet happen naar lucht of waarin dode vissen drijven.
  • Drink geen natuurwater.
  • Doe ook geen afwas met natuurwater waar mogelijk veel blauwalg in zit.
  • Heeft u toch gezwommen in water met mogelijk veel blauwalg, douche u dan goed af met gewoon kraanwater. Zeep is niet nodig.
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder als ik gezwommen heb tussen blauwalg?

De kans dat u ernstig ziek wordt van zomers zwemmen in water waar veel blauwalg in zit is heel klein.

De huid, oog en darmklachten zijn meestal na 2 tot 3 dagen over. Het kan zelfs al eerder over zijn.

Als u de adviezen goed opvolgt, is er weinig kans dat u nog in de problemen komt door blauwalg.

Meer informatie

Meer informatie over blauwalg

Kijk op zwemwater.nl om te zien of natuurzwemwater veilig is.

Kijk in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde voor het artikel Gezondheidseffecten van blauwalgen.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.