Ik wil meer weten over prikken (vaccinatie) tegen corona

In het kort

In het kort

  • Prikken tegen corona maken uw afweer tegen het coronavirus beter.
  • Daardoor is er minder kans dat u ziek wordt door het virus.
  • Bijwerkingen die het meest voorkomen zijn: pijn op de prikplek, koorts en een grieperig gevoel.
  • Ernstige bijwerkingen komen bijna nooit voor.
  • Bedenk voor uzelf of u de prikken wilt halen.
Wat is het

Wat is een prik tegen corona?

Een prik tegen corona maakt uw afweer tegen het coronavirus beter. Daardoor is er minder kans dat u ziek of ernstig ziek wordt door het virus.

Andere woorden voor deze prik zijn Covid-19-vaccin en coronavaccin.

De prikken hebben voordelen en nadelen. U kunt erover nadenken of u de prikken wilt krijgen. Bedenk daarbij of de voordelen van de prikken voor u groter zijn dan de nadelen.

De prikken zijn goedgekeurd door de Europese organisatie die medicijnen keurt (de EMA).
Het is een tijdelijke goedkeuring. Dat betekent dat de prikken waarschijnlijk werken en veilig zijn. Nog niet alles is duidelijk over de prikken. De fabrikanten en andere organisaties moeten daarom de komende jaren verder onderzoek doen.

Voordelen en nadelen

Voordelen en nadelen van prikken tegen corona

Voordelen van de prikken tegen corona:

  • U heeft veel minder kans om ziek te worden door het virus:
    • Als het coronavirus in uw lichaam komt, wordt u niet ziek of minder ziek.
    • U heeft minder kans op longontsteking en andere problemen door corona.
    • U heeft ook veel minder kans dat u zo ernstig ziek wordt dat u naar het ziekenhuis of de IC moet.
    • U heeft ook veel minder kans dat u overlijdt door corona.
  • Na de prikken is de kans iets kleiner dat u anderen besmet als u toch corona krijgt.
  • De prikken beschermen u een lange tijd.
    De afweer die het lichaam heeft gemaakt na een prik, kan na een tijd wel vanzelf minder worden. Dan is opnieuw een prik nodig.
    Hoe lang de prikken precies beschermen is nog niet bekend. Dat wordt nog onderzocht.
  • De prikken van Pfizer, Moderna, Janssen en Novavax beschermen alle 3 heel goed tegen ernstige corona. En tegen opname in het ziekenhuis en overlijden door corona.

Nadelen van de prikken tegen corona:

  • De prikken kunnen bijwerkingen geven. De plek waar geprikt is, kan pijn gaan doen. Dit gaat na 1 tot 2 dagen over.
  • U kunt zich een paar dagen niet lekker voelen. U kunt last hebben van moeheid, hoofdpijn, spierpijn en koorts.
    Dit is een normale reactie van het lichaam op de prik. Het betekent dat het lichaam afweer tegen corona maakt. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.
  • Direct na de prik kan heel soms een ernstige allergische reactie voorkomen (vooral bij mensen die al een ernstige allergie hebben).
    Na de prik blijft u daarom 15 minuten in de buurt van een arts. Die kan een ernstige allergische reactie meteen behandelen.
  • Er kunnen nog bijwerkingen van de prikken ontdekt worden die heel weinig mensen krijgen. Maar die kans is heel erg klein. Deze kunnen pas ontdekt worden als miljoenen mensen de prikken hebben gekregen.
  • Er kunnen nog bijwerkingen of nadelen van de prikken ontdekt worden die pas heel lang na de prikken ontstaan. Die kans dat deze bijwerkingen of nadelen bestaan is heel erg klein. We weten pas over een paar jaar of dit zo is.
  • We weten nog niet precies hoe lang de prikken beschermen tegen corona. Dat wordt onderzocht. Waarschijnlijk beschermen de prikken lange tijd. De afweer die het lichaam heeft gemaakt na een prik, kan na een tijd wel vanzelf minder worden. Dan is opnieuw een prik nodig.
  • U kunt na de prikken het virus nog wel krijgen en anderen besmetten. Die kans is wel iets kleiner dan als u de prikken niet heeft gehad.
Wat de prik doet

Wat gebeurt er in het lichaam na de prikken tegen corona?

Er zijn verschillende prikken tegen corona. Ze zorgen allemaal dat u niet ernstig ziek wordt door het coronavirus:

Prikken van het bedrijf Pfizer/BioNTech en het bedrijf Moderna:

  • Dit zijn prikken met een klein stukje RNA van het coronavirus erin.
  • In RNA-vaccins zit geen dood of zwak virus(deeltje).
  • In de prik zitten hele kleine stukjes erfelijk materiaal van een klein deel van de buitenkant van het coronavirus. Die stukjes heten RNA. U heeft in alle cellen in uw lichaam ook RNA. Met RNA kan uw lichaam eiwitten maken die nodig zijn om te leven. RNA is dus geen dood of zwak virus.
  • Het RNA in de prik zorgt ervoor dat cellen in uw lichaam ook eiwitten gaan maken die lijken op de buitenkant van het coronavirus. Er ontstaan dan cellen die aan de buitenkant lijken op het coronavirus. Deze cellen kunnen u niet ziek maken. Uw lichaam wil deze cellen wel meteen opruimen en gaat afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Het RNA uit de prik verdwijnt vanzelf uit uw lichaam, binnen een paar dagen.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het virus snel doden en opruimen. U wordt dan niet of bijna niet ziek door het virus.
  • Het RNA in de prik komt niet in de kern van uw cellen. Het RNA kan het erfelijk materiaal (DNA) dat in die kern zit dus niet veranderen.
  • Als 100 mensen de prikken krijgen, zijn ongeveer 90 mensen na de prikken beschermd tegen corona.
  • Van Pfizer/BioNTech krijgt u 2 prikken. Van Moderna krijgt u ook 2 prikken.

Prikken van het bedrijf Janssen:

  • In de prik zit een verkoudheidsvirus met een stukje van het coronavirus. Het kan mensen niet ziek of verkouden maken.
  • Als het stukje coronavirus via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Het verkoudheidsvirus met het stukje coronavirus kan niet overleven in uw lichaam. Uw lichaam ruimt het in een paar dagen op.
  • Als 100 mensen de prik van Janssen krijgen, zijn ongeveer 60 tot 80 mensen na de prik beschermd tegen (ernstig) ziek worden door corona.
  • Van Janssen krijgt u 1 prik.

Prikken van het bedrijf Novavax

  • In de prik zitten kleine stukjes eiwit. Dit eiwit lijkt precies op eiwit aan de buitenkant van het coronavirus. Het is in het laboratorium nagemaakt.
  • Als zo'n stukje eiwit via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Als 100 mensen de prikken van Novavax krijgen, zijn ongeveer 60 tot 90 mensen na de prikken beschermd tegen (ernstig) ziek worden door corona.
  • Van Novavax krijgt u 2 prikken.

Prikken van het het bedrijf AstraZeneca worden op dit moment in Nederland niet meer gegeven.

Voor wie de prik is

Kan ik prikken tegen corona krijgen?

Volwassenen en kinderen vanaf 5 jaar kunnen een prik tegen corona halen:

  • Van 5 tot en met 17 jaar kun je de prik van Pfizer krijgen.
  • Vanaf 18 jaar kunt u de prik van Pfizer, Moderna, Janssen of Novavax krijgen.
    De prikken van Janssen en Novavax kunt u alleen krijgen als u daar zelf om vraagt en goed over heeft nagedacht.

De prikken zijn gratis.

Kinderen en prikken tegen corona

Kinderen vanaf 5 jaar kunnen de prikken van Pfizer krijgen.
Of kinderen de prikken van andere fabrikanten kunnen krijgen, wordt ook onderzocht.

Als u al corona heeft gehad

Als u al corona heeft gehad kunt u de prikken ook krijgen. Na corona heeft u meestal al een sterke bescherming gemaakt tegen corona. Als u daarna een prik tegen corona neemt, wordt deze bescherming waarschijnlijk nog beter.

Bloedverdunners en prikken tegen corona

Ook als u bloedverdunners slikt, kunt u de prikken tegen corona krijgen. Soms zijn er wel extra maatregelen nodig.

Heel slechte afweer en prikken tegen corona

Heeft u een heel slechte afweer en daardoor meer kans om ernstig ziek te worden door corona? Bijvoorbeeld na een transplantatie of bij dialyse?
Dan krijgt u de prikken van Pfizer en Moderna, omdat die bij een heel slechte afweer beter werken.

Prikken tegen corona en andere prikken

U kunt de prikken tegen corona ook halen als u al een prik tegen de griep, pneumokokken of een andere ziekte heeft gekregen. De prikken werken dan even goed en zijn even veilig.

Zwanger of borstvoeding

Kan ik de prikken nemen als ik zwanger ben of borstvoeding geef?

Als u zwanger bent, kunt u de prikken van Pfizer of Moderna krijgen.

Tijdens uw zwangerschap is de kans iets groter dat u erg ziek wordt door corona. Door de prikken heeft u veel minder kans om ziek te worden door het virus. Als u toch ziek wordt, is dat veel minder erg.

Omdat de prikken nog nieuw zijn, is nog niet alles duidelijk over bijwerkingen. In Amerika hebben al veel zwangere vrouwen een prik gekregen en zij kregen geen duidelijke bijwerkingen.
Artsen verwachten dat de prikken wel veilig zijn als je zwanger bent, omdat er geen levend virus in de prikken zit.

Krijgt u de prikken 3 weken of langer vóór de bevalling? Dan beschermen de prikken uw baby de eerste maanden na de geboorte waarschijnlijk ook tegen corona. De afweerstoffen die uw lichaam maakt na de prikken, komen via de moederkoek (placenta) ook bij uw baby.

Als u borstvoeding geeft, kunt u de prikken ook krijgen.

U kunt de prikken ook krijgen als u zwanger wilt worden. U wordt niet minder vruchtbaar door de prikken.

Krijgt u ivf? Bespreek dan met de arts die u behandelt of en wanneer u de prikken kunt krijgen.

Bijwerkingen vaak

Bijwerkingen die vaak voorkomen na de prikken

De meest voorkomende bijwerkingen van alle soorten prikken zijn:

  • pijn, dik of rood worden van de prikplek
  • moeheid
  • hoofdpijn
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten
  • koorts of rillingen
  • misselijkheid
  • groter worden van de lymfeklieren in uw oksel

Dit is een normale reactie van uw lichaam op de prik. Het betekent dat uw lichaam afweer maakt tegen corona. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.

Bijwerkingen zeldzaam

Bijwerkingen die bijna nooit voorkomen na de prikken

Pfizer en Moderna

Een ontsteking van de hartspier of hartzakje is een bijwerking van de prik van Pfizer of Moderna. Het komt bijna nooit voor. Als 10.000 mensen de prik van Pfizer of Moderna krijgen, krijgt 1 persoon deze bijwerking. Meestal binnen 14 dagen na de prik.

Het coronavirus zelf kan ook deze ontsteking van het hart geven. De kans dat u de hart-ontsteking door corona krijgt is groter dan de kans dat u het door een prik krijgt.

Ontsteking van de hartspier of het hartzakje kan deze klachten geven:

  • pijn op de borst
  • snel of moeilijk ademen
  • hartkloppingen

Meestal wordt de ontsteking vanzelf beter na een paar dagen, zonder blijvende schade aan het hart.

Behandeling is meestal niet nodig. Heel soms zijn medicijnen tegen ontsteking nodig.

Een ontsteking van de hartspier kan heel soms zorgen voor hartfalen of problemen met het hartritme.

Janssen

Een aantal mensen kregen na een prik van Janssen trombose (bloedpropjes) samen met te weinig bloedplaatjes. Te weinig bloedplaatjes kan zorgen voor erge bloedingen in het lichaam.

Iemand met deze ernstige bijwerking kan in het ziekenhuis een behandeling krijgen. Als iemand snel in het ziekenhuis is, kan deze behandeling er voor zorgen dat de trombose niet erger wordt. Maar iemand kan ook overlijden aan deze bijwerking.

De ernstige bijwerking komt bijna nooit voor. Als 1 miljoen personen de prik van Janssen krijgen, dan krijgen ongeveer 4 personen deze bijwerking.

Geen grotere kans op alleen trombose of alleen te weinig bloedplaatjes door de prik van Janssen

  • Er is geen grotere kans op normale trombose door de prik (dus zonder te weinig bloedplaatjes). Ook niet als u al een keer trombose heeft gehad, als u rookt of als u de pil slikt. Voorbeelden van normale trombose zijn een trombosebeen of longembolie.
  • Er is ook geen grotere kans op te weinig bloedplaatjes (dus zonder trombose) door de prikken.
Wanneer geen prik

Wanneer kan ik de prikken tegen corona niet krijgen?

U kunt de prikken tegen corona niet krijgen:

  • Als u een ernstige allergie heeft voor iets wat in de prik zit.
    In de bijsluiter van Pfizer, de bijsluiter van Moderna, de bijsluiter van Janssen en de bijsluiter van Novavax kunt u zien wat er in de prikken zit.
  • Als u na de eerste prik een ernstige allergische reactie kreeg.
    Bel dan uw huisarts. Uw huisarts kijkt samen met u of het nodig is om u naar een specialist in allergie (allergoloog) te verwijzen. De allergoloog onderzoekt of u de tweede prik veilig kunt krijgen. En hoe u de prik veilig kunt krijgen.
Afspraak maken
Meer informatie

Meer informatie over prik tegen corona

  • Twijfelt u over de prikken omdat u problemen met uw gezondheid heeft? Bijvoorbeeld een allergie of minder afweer? Of omdat u zwanger bent of wilt worden? Dan kunt u bellen met de Twijfeltelefoon. Artsen en medisch studenten beantwoorden uw vragen.
    Het telefoonnummer is 088 7 555 777. U kunt bellen van maandag tot en met vrijdag van half 9 tot half 5.
  • Twijfelt u over de prikken om een andere reden? Bijvoorbeeld over de bijwerkingen of over hoe veilig de prikken zijn. Dan kunt u ook kijken op overvaccineren.nl.
  • U kunt uw algemene vragen over de prikken ook stellen aan een expert in de zorg. Het telefoonnummer is 0800 770 770 7. Dit nummer is niet voor medisch advies als u ziek bent of medicijnen gebruikt. Kijk voor meer informatie op vragenovercorona.nl.
  • Kijk op de website van de Rijksoverheid voor andere vragen over prikken tegen corona. Bijvoorbeeld over wie welke prik krijgt en wanneer.
  • Bij bijwerkingen-centrum Lareb vindt u een overzicht van alle bijwerkingen van de prikken tegen corona. U kunt hier ook bijwerkingen melden.
  • Voor het maken van een afspraak voor de eerste prik, tweede prik of booster-prik: bel de GGD op telefoonnummer 0800 7070. Of ga naar coronavaccinatie-afspraak.nl.
  • Voor vragen over het invullen van de gezondheidsverklaring van de GGD: bel 088 767 40 80.
  • Bekijk in deze film hoe de prik tegen corona werkt en hoe veilig de prik is.
  • In deze film ziet u hoe u online een prik-afspraak kunt maken.

We hebben de informatie over een prik tegen corona gemaakt met:

Deze tekst is aangepast op
NHG

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?