Ik wil meer weten over prikken (vaccinatie) tegen corona

In het kort

In het kort

  • Prikken tegen corona maken uw afweer tegen het coronavirus beter.
  • Daardoor is er minder kans dat u ziek wordt door het virus.
  • Bijwerkingen die het meest voorkomen zijn: pijn op de prikplek, koorts en een grieperig gevoel.
  • Ernstige bijwerkingen komen bijna nooit voor.
  • Nog niet alles is bekend over de prikken.
  • Bedenk voor uzelf of u de prikken wilt halen.
  • Hoe meer mensen kiezen voor de prikken, hoe minder mensen er ziek zullen worden door corona.
Wat is het

Wat is een prik tegen corona?

Een prik tegen corona maakt uw afweer tegen het coronavirus beter. Daardoor is er minder kans dat u ziek of ernstig ziek wordt door het virus.

Andere woorden voor deze prik zijn Covid-19-vaccin en coronavaccin.

De prikken hebben voordelen en nadelen. U kunt erover nadenken of u de prikken wilt krijgen. Bedenk daarbij of de voordelen van de prikken voor u groter zijn dan de nadelen.

De prikken zijn goedgekeurd door de Europese organisatie die medicijnen keurt (de EMA).
Het is een tijdelijke goedkeuring. Dat betekent dat de prikken waarschijnlijk werken en veilig zijn. Nog niet alles is duidelijk over de prikken. De fabrikanten en andere organisaties moeten daarom de komende jaren verder onderzoek doen.

Voordelen en nadelen

Voordelen en nadelen van prikken tegen corona

Voordelen van de prikken tegen corona:

  • U heeft veel minder kans om ziek te worden door het virus:
    • Als het coronavirus in uw lichaam komt, wordt u niet ziek of minder ziek.
    • U heeft minder kans op longontsteking en andere problemen door corona.
    • U heeft ook veel minder kans dat u zo ernstig ziek wordt dat u naar het ziekenhuis of de IC moet.
    • U heeft ook veel minder kans dat u overlijdt door corona.
  • Na de prikken is de kans kleiner dat u anderen besmet als u toch corona krijgt.
  • We denken dat de prikken minstens 6 maanden beschermen en waarschijnlijk veel langer. Het is nog niet bekend hoe lang de prikken precies beschermen. Dat wordt nog onderzocht.
  • De prikken beschermen waarschijnlijk ook tegen de coronavirussen die veranderd zijn (die heten mutaties).
  • Hoe meer mensen kiezen voor de prikken, hoe minder mensen er ziek zullen worden door corona. De overheid kan dan besluiten dat het leven weer normaler kan worden, zonder de corona-maatregelen.
  • De prikken van Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen beschermen alle 4 heel goed tegen ernstige corona. En tegen opname in het ziekenhuis en overlijden door corona.

Nadelen van de prikken tegen corona:

  • De prikken kunnen bijwerkingen geven. De plek waar geprikt is, kan pijn gaan doen. Dit gaat na 1 tot 2 dagen over.
  • U kunt zich een paar dagen niet lekker voelen. U kunt last hebben van moeheid, hoofdpijn, spierpijn en koorts.
    Dit is een normale reactie van het lichaam op de prik. Het betekent dat het lichaam afweer tegen corona opbouwt. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.
  • Direct na de prik kan heel soms een ernstige allergische reactie voorkomen (vooral bij mensen die al een ernstige allergie hebben).
    Na de prik blijft u daarom 15 minuten in de buurt van een arts. Die kan een ernstige allergische reactie meteen behandelen.
  • Er kunnen nog bijwerkingen van de prikken ontdekt worden die heel weinig mensen krijgen. Maar die kans is heel erg klein. Deze kunnen pas ontdekt worden als miljoenen mensen de prikken hebben gekregen.
  • Er kunnen nog bijwerkingen of nadelen van de prikken ontdekt worden die pas heel lang na de prikken ontstaan. Die kans dat deze bijwerkingen of nadelen bestaan is heel erg klein. We weten pas over een paar jaar of dit zo is.
  • We weten nog niet precies hoe lang de prikken beschermen tegen corona. Dat wordt onderzocht. We denken dat de prikken minstens 6 maanden beschermen en waarschijnlijk langer.
  • U kunt na de prikken het virus nog wel krijgen en anderen besmetten. Die kans is wel veel kleiner dan als u de prikken niet heeft gehad. Ook na de prik(ken) blijven daarom maatregelen nodig, zoals handen wassen.
Wat de prik doet

Wat gebeurt er in het lichaam na de prikken tegen corona?

Er zijn verschillende prikken tegen corona. Ze zorgen allemaal dat u niet ernstig ziek wordt door het coronavirus:

Prikken van het bedrijf Pfizer/BioNTech en het bedrijf Moderna:

  • Dit zijn prikken met een klein stukje RNA van het coronavirus erin.
  • In RNA-vaccins zit geen dood of zwak virus(deeltje).
  • In de prik zitten hele kleine stukjes erfelijk materiaal van een klein deel van de buitenkant van het coronavirus. Die stukjes heten RNA. U heeft in alle cellen in uw lichaam ook RNA. Met RNA kan uw lichaam eiwitten maken die nodig zijn om te leven. RNA is dus geen dood of zwak virus.
  • Het RNA in de prik zorgt ervoor dat cellen in uw lichaam ook eiwitten gaan maken die lijken op de buitenkant van het coronavirus. Er ontstaan dan cellen die aan de buitenkant lijken op het coronavirus. Deze cellen kunnen u niet ziek maken. Uw lichaam wil deze cellen wel meteen opruimen en gaat afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Het RNA uit de prik verdwijnt vanzelf uit uw lichaam, binnen een paar dagen.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het virus snel doden en opruimen. U wordt dan niet of bijna niet ziek door het virus.
  • Het RNA in de prik komt niet in de kern van uw cellen. Het RNA kan het erfelijk materiaal (DNA) dat in die kern zit dus niet veranderen.
  • Als 100 mensen de prikken krijgen, zijn ongeveer 90 mensen na de prikken beschermd tegen corona.
  • Van Pfizer/BioNTech krijgt u 2 prikken. Van Moderna krijgt u ook 2 prikken.

Prikken van het bedrijf AstraZeneca en het bedrijf Janssen:

  • In de prik zit een verkoudheidsvirus met een stukje van het coronavirus. Het kan mensen niet ziek of verkouden maken.
  • Als het stukje coronavirus via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Het verkoudheidsvirus met het stukje coronavirus kan niet overleven in uw lichaam. Uw lichaam ruimt het in een paar dagen op.
  • De prik(ken) van AstraZeneca en Janssen werken even goed.
    Als 100 mensen de prik(ken) van AstraZeneca of Janssen krijgen, zijn ongeveer 60 tot 80 mensen na de prik(ken) beschermd tegen (ernstig) ziek worden door corona.
  • Bij AstraZeneca krijgt u 2 prikken. Bij Janssen krijgt u 1 prik.
Voor wie de prik is

Kan ik prikken tegen corona krijgen?

De meeste mensen vanaf 12 jaar kunnen een prik tegen corona halen:

  • Van 12 tot en met 17 jaar kun je Pfizer krijgen.
  • Vanaf 18 jaar kunt u een van de 4 prikken krijgen.
    U kunt kiezen tussen:

De prikken zijn gratis.

Kinderen en prikken tegen corona

Kinderen vanaf 12 kunnen de prikken van Pfizer krijgen. Of jongere kinderen deze prikken ook kunnen krijgen, wordt nu onderzocht.
Of kinderen de prikken van andere fabrikanten kunnen krijgen, wordt ook onderzocht.

Als u al corona heeft gehad

Als u al corona heeft gehad kunt u de prikken ook krijgen. Na corona heeft u meestal al een sterke bescherming gemaakt tegen corona. Als u daarna een prik tegen corona neemt, wordt deze bescherming waarschijnlijk nog beter.

Bloedverdunners en prikken tegen corona

Ook als u bloedverdunners slikt, kunt u de prikken tegen corona krijgen. Soms zijn er wel extra maatregelen nodig.

Heel slechte afweer en prikken tegen corona

Heeft u een heel slechte afweer en daardoor meer kans om ernstig ziek te worden door corona? Bijvoorbeeld na een transplantatie of bij dialyse?
Dan krijgt u de prikken van Pfizer en Moderna, omdat die bij een heel slechte afweer beter werken.
De prikken zijn veilig, ook bij een slechte afweer. We weten nog niet of u meer bijwerkingen kunt krijgen. Toch kunt u de prikken waarschijnlijk beter wel nemen. Want erg ziek worden door corona is waarschijnlijk gevaarlijker voor u.

De prikken van AstraZeneca zijn ook veilig. Maar deze prikken werken bij een heel slechte afweer waarschijnlijk minder goed.

Prikken tegen corona en andere prikken

U kunt de prikken tegen corona ook halen als u al een prik tegen de griep, pneumokokken of een andere ziekte heeft gekregen. De prikken werken dan even goed en zijn even veilig.

Zwanger of borstvoeding

Kan ik de prikken nemen als ik zwanger ben of borstvoeding geef?

Als u zwanger bent, kunt u de prikken van Pfizer of Moderna krijgen.

Tijdens uw zwangerschap is de kans iets groter dat u erg ziek wordt door corona. Door de prikken heeft u veel minder kans om ziek te worden door het virus. Als u toch ziek wordt, is dat veel minder erg.

Omdat de prikken nog nieuw zijn, is nog niet alles duidelijk over bijwerkingen. In Amerika hebben al veel zwangere vrouwen een prik gekregen en zij kregen geen duidelijke bijwerkingen.
Artsen verwachten dat de prikken wel veilig zijn als je zwanger bent, omdat er geen levend virus in de prikken zit.

Krijgt u de prikken 3 weken of langer vóór de bevalling? Dan beschermen de prikken uw baby de eerste maanden na de geboorte waarschijnlijk ook tegen corona. De afweerstoffen die uw lichaam maakt na de prikken, komen via de moederkoek (placenta) ook bij uw baby.

Als u borstvoeding geeft, kunt u de prikken ook krijgen.

U kunt de prikken ook krijgen als u zwanger wilt worden. U wordt niet minder vruchtbaar door de prikken.

Krijgt u ivf? Bespreek dan met de arts die u behandelt of en wanneer u de prikken kunt krijgen.

Bijwerkingen vaak

Bijwerkingen die vaak voorkomen na de prikken

De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • pijn, dik of rood worden van de prikplek
  • moeheid
  • hoofdpijn
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten
  • koorts of rillingen
  • misselijkheid
  • groter worden van de lymfeklieren in uw oksel

Dit is een normale reactie van uw lichaam op de prik. Het betekent dat uw lichaam afweer maakt tegen corona. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.

Bijwerkingen zeldzaam

Bijwerkingen die bijna nooit voorkomen na de prikken

AstraZeneca en Janssen

Een aantal mensen kregen na een prik van AstraZeneca of Janssen trombose (een bloedpropje) samen met te weinig bloedplaatjes. Te weinig bloedplaatjes kan zorgen voor erge bloedingen in het lichaam.

Iemand met deze ernstige bijwerking kan in het ziekenhuis een behandeling krijgen. Als iemand snel in het ziekenhuis is, kan deze behandeling er voor zorgen dat de trombose niet erger wordt. Maar iemand kan ook overlijden aan deze bijwerking.

Heel kleine kans op ernstige bijwerking

De kans op de ernstige bijwerking is heel erg klein:

  • Als 1 miljoen personen de prikken van AstraZeneca krijgen, dan krijgen ongeveer 10 personen deze bijwerking.
  • Als 1 miljoen personen de prik van Janssen krijgen, dan krijgen ongeveer 4 personen deze bijwerking.

Kans niet ernstig ziek groter dan kans ernstige bijwerking

De prikken van AstraZeneca en Janssen werken goed tegen (ernstige) corona. De kans is heel groot dat de prikken zorgen dat mensen van 60 jaar of ouder niet ernstig ziek worden door corona. Die kans is veel groter dan de kans op een ernstige bijwerking door de prikken.

Geen grotere kans op alleen trombose of alleen te weinig bloedplaatjes

  • Er is geen grotere kans op normale trombose door de prik (dus zonder te weinig bloedplaatjes). Ook niet als u al een keer trombose heeft gehad, als u rookt of als u de pil slikt. Voorbeelden van normale trombose zijn een trombosebeen of longembolie.
  • Er is ook geen grotere kans op te weinig bloedplaatjes (dus zonder trombose) door de prikken.

Pfizer en Moderna

Een aantal mensen kregen een ontsteking van hun hartspier of hartzakje na de prik van Pfizer of Moderna. Dit gebeurde meestal binnen 14 dagen na de prik.

Het coronavirus zelf kan ook deze ontsteking van het hart geven. De kans dat u de hart-ontsteking door corona krijgt is groter dan de kans dat u het door een prik krijgt.

Ontsteking van de hartspier of het hartzakje kan deze klachten geven:

  • pijn op de borst
  • snel of moeilijk ademen
  • hartkloppingen

Meestal wordt de ontsteking vanzelf beter na een paar dagen, zonder blijvende schade aan het hart.

Behandeling is meestal niet nodig. Heel soms zijn medicijnen tegen ontsteking nodig.

Een ontsteking van de hartspier kan heel soms zorgen voor hartfalen of problemen met het hartritme.

Wanneer geen prik

Wanneer kan ik de prikken tegen corona niet krijgen?

U kunt de prikken tegen corona niet krijgen:

  • Als u een ernstige allergie heeft voor iets wat in de prik zit.
    In de bijsluiter van Pfizer, de bijsluiter van Moderna, de bijsluiter van AstraZeneca en de bijsluiter van Janssen kunt u zien wat er in de prikken zit.
  • Als u na de eerste prik een ernstige allergische reactie kreeg.
    Bel dan uw huisarts. Uw huisarts kijkt samen met u of het nodig is om u naar een specialist in allergie (allergoloog) te verwijzen. De allergoloog onderzoekt of u de tweede prik veilig kunt krijgen. En hoe u de prik veilig kunt krijgen.
Uitnodiging

Hoe gaat het verder als ik de prik(ken) tegen corona wil?

U krijgt een brief van uw werkgever, huisarts, arts van uw instelling of GGD. In deze brief staat hoe u een afspraak kunt maken voor de prik(ken).

U kunt de prik(ken) ook krijgen bij de GGD zonder uitnodiging of afspraak. Kijk op de website van de Rijksoverheid.

Lees meer over de prik(ken) tegen corona bij Ik krijg een prik tegen corona.

Meer informatie

Meer informatie over prik tegen corona

  • Bij vragen of twijfels over een prik tegen corona: bel het telefoonnummer van de overheid: 0800-1351.
  • Kijk op de website van de Rijksoverheid voor andere vragen over prikken tegen corona. Bijvoorbeeld over wie welke prik krijgt en wanneer.
  • Voor meer informatie over een derde prik: kijk bij het RIVM
  • Bij bijwerkingen-centrum Lareb vindt u een overzicht van alle bijwerkingen van de prikken tegen corona.
  • Bekijk in deze video hoe de prik tegen corona werkt en hoe veilig de prik is.

We hebben de informatie over een prik tegen corona gemaakt met:

Deze tekst is aangepast op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?