Ik heb het syndroom van Cushing

In het kort

In het kort

  • Bij het syndroom van Cushing heeft u te veel cortisol (stresshormoon) in uw lichaam.
  • Verschijnselen zijn onder andere meer vet op de buik en nek, dunne armen en benen en minder spierkracht.
  • Mogelijke oorzaken zijn:
    - U gebruikt medicijnen met cortisol erin.
    - Een gezwel in de hersenen of bijnieren waardoor uw lichaam te veel cortisol maakt.
  • De behandeling hangt af van de oorzaak:
    - De medicijnen waar cortisol inzit verminderen.
    - Bij een gezwel: een operatie.
Beschrijving

Wat is het syndroom van Cushing?

Bij het syndroom van Cushing heeft u klachten doordat er te veel cortisol in uw lichaam is.

Cortisol is een hormoon dat veel doet in uw lichaam. U kunt er teveel van hebben:

  • omdat uw lichaam zelf te veel cortisol maakt
  • of omdat u medicijnen gebruikt met cortisol erin.

Uw lichaam maakt cortisol in de buitenkant van de bijnieren. Dit heet de schors van de bijnier. De bijnieren zitten net boven de nieren.

Cortisol heeft belangrijke taken in het lichaam, zoals:

  • meehelpen aan een goed slaap-waakritme
  • ervoor zorgen dat het lichaam snel kan reageren op stress als dat nodig is
  • het lichaam beschermen tegen infecties

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van het syndroom van Cushing?

Het syndroom van Cushing kan allerlei klachten en verschijnselen geven, zoals:

  • een typische verdeling van vet: meer vet rond de buik (centrale obesitas) en de nek (buffalo hump)
  • afbraak van spieren met als gevolg dunne armen en benen en minder spierkracht
  • zwaarder worden
  • een rond en opgeblazen gezicht met rode blosjes (moonface)
  • hoge bloeddruk
  • een te hoge bloedsuiker (suikerziekte)
  • puistjes (acne)
  • een dunne en broze huid, sneller dan normaal blauwe plekken
  • huidstriemen op de buik en billen (striae)
  • vermoeidheid
  • slaapproblemen
  • geheugen- en concentratieproblemen
  • menstruatieproblemen bij vrouwen (de menstruatie kan wegblijven)
  • verminderde vruchtbaarheid
  • brozere botten (botontkalking )
  • psychische problemen, zoals stemmingswisselingen
Oorzaken

Wat zijn oorzaken van het syndroom van Cushing?

Het syndroom van Cushing kan op verschillende manieren ontstaan:

  • Door het gebruik van medicijnen met cortisol erin (of stoffen die lijken op cortisol), zoals huidzalven of injecties. Dit is de meest voorkomende oorzaak.
  • Door een te hoge aanmaak van cortisol door het lichaam zelf.

Mogelijke oorzaken van een te grote aanmaak van cortisol in het lichaam zijn:

  • een gezwel in een klier onderaan de hersenen. Deze klier heet de hypofyse.
    De hypofyse maakt een hormoon dat ervoor zorgt dat de bijnieren cortisol maken. Dit hormoon van de hypofyse heet adrenocorticotroop hormoon.
    Door het gezwel maakt de hypofyse meer van dit hormoon. Meer van dit hormoon zorgt vervolgens voor meer aanmaak van cortisol. Dit heet de ziekte van Cushing.
    Zo’n gezwel in de hypofyse heet hypofyse-adenoom. Het is meestal goedaardig.
  • een gezwel in de bijnier. Hierdoor maakt de bijnier te veel cortisol. Dit heet Bijnier Cushing.
  • te veel aanmaak van de hormonen adrenocorticotroop hormoon (ACTH) of corticotropine releasing hormone. Bijvoorbeeld door een gezwel in de longen of de alvleesklier.
  • een genetisch syndroom, bijvoorbeeld multiple endocriene neoplasie type 1. 
Behandeling

Wat is de behandeling van het syndroom van Cushing?

Welke behandeling u krijgt, hangt af van wat bij u de oorzaak is.

  • Slikt u medicijnen met cortisol? Dan bekijkt uw arts of u minder medicijnen kunt gaan slikken.
  • Is een gezwel de oorzaak bij u? Dan kan het gezwel met een operatie weggehaald worden. Voor de operatie krijgt u dan medicijnen om het cortisol in uw lichaam te verminderen.
  • Heeft u een gezwel in de hypofyse? Dan is een operatie via de neus mogelijk. Als deze operatie niet genoeg helpt, krijgt u daarna nog andere behandelingen. Bijvoorbeeld een nieuwe operatie, bestraling of medicijnen tegen het hoge cortisolgehalte in het bloed.
  • Heeft u een gezwel in de bijnier? Dan is de behandeling een operatie om het gezwel weg te halen. Meestal kan dit met een kijkoperatie. Als het gezwel te groot is, is een gewone operatie nodig.
  • Heeft u een ander gezwel, bijvoorbeeld in de longen of alvleesklier? Dan haalt de chirurg dit weefsel weg.

Is het niet mogelijk om de oorzaak van het teveel aan cortisol aan te pakken? Dan zijn mogelijke behandelingen:

  • medicijnen om het cortisol in het bloed te verlagen
  • het verwijderen van beide bijnieren
  • bestraling
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met het syndroom van Cushing?

Na de behandeling kunt u nog een tijd klachten houden, zoals vermoeidheid en problemen met uw geheugen en minder concentratie. Uw lichaam moet er na de behandeling langzaam aan wennen dat er minder cortisol in uw bloed zit.

Meer informatie

Meer informatie over het syndroom van Cushing

Meer informatie over het syndroom van Cushing vindt u bij:

De tekst over Cushing is ontwikkeld door het Erfocentrum, het Nederlands Huisartsen Genootschap en BijnierNET. 

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.