Mijn kind heeft bof

Onderwerp
Synoniemen
Parotitis epidemica

In het kort

  • Bof wordt veroorzaakt door het bofvirus en is zeer besmettelijk.  
  • Bof begint vaak met koorts en een opgezette wang door een ontstoken speekselklier.
  • Eten, kauwen, slikken en de mond wijd openen doen pijn.
  • Bof is besmettelijk vanaf vijf dagen vóórdat de wang opzwelt tot negen dagen daarna. 
  • Er zijn geen medicijnen tegen de bof.
  • Na één tot twee weken bent u weer beter.
  • Als u of uw kind de BMR-prik(ken) heeft gehad, is de kans klein dat u of uw kind erg ziek wordt van het bofvirus.

    Wat is bof?

    Bof is een virusziekte die heel besmettelijk is. Bij veel van de besmette kinderen raakt de speekselklier bij het oor ontstoken en zet op. Deze klier zit onderhuids in de wang, voor en onder het oor.
    In Nederland worden bijna alle kinderen op de leeftijd van 14 maanden en 9 jaar tegen bof ingeënt (met de BMR-prik tegen bof, mazelen en rode hond). Daardoor is bof een zeldzame ziekte geworden. De bof komt nog wel eens voor in gebieden waar kinderen (vaak om geloofsredenen) niet worden ingeënt. In die gebieden kunnen kinderen die wel zijn ingeënt soms toch een beetje ziek worden.

    Wat zijn de verschijnselen van bof?

    • Bof begint vaak met koorts.
    • Doordat de speekselklier ontstoken raakt zwelt één wang op. Soms beide wangen. De zwelling zit voor en onder het oor. De zwelling kan pijnlijk zijn. Ook de speekselklieren onder de tong en in de keel kunnen ontstoken raken.
    • Eten, kauwen, slikken en de mond wijd openen doen dan pijn.

    Een op de drie kinderen die besmet raakt, krijgt helemaal geen ziekteverschijnselen. Bof gaat dan ongemerkt voorbij.

    Bij kleine kinderen is er een kleine kans op een hersenvliesontsteking. Dit treft ongeveer één op de tweehonderd kinderen. Een hersenvliesontsteking door het bofvirus geneest meestal goed. Heel zelden ontstaat doofheid aan een oor.
    Als (jonge) mannen de bof krijgen kan een van de zaadballen ontstoken raken. Dit geeft pijn in de bal die kan uitstralen naar de onderbuik. Vrouwen krijgen soms een eierstokontsteking. Dat geeft pijn links of rechts in de onderbuik.

    Hoe ontstaat bof?

    Bof wordt veroorzaakt door het bofvirus. Het virus gaat via speekseldruppeltjes in de lucht (vooral door hoesten en praten) van het ene naar het andere kind. Besmette druppeltjes kunnen ook worden overgedragen via de handen, bestek, bekers en speelgoed.
    Na besmetting duurt het twee tot drie weken voordat de ziekteverschijnselen beginnen. Uw kind is al besmet (én kan ook anderen besmetten) voordat het zelf klachten heeft. Bof is besmettelijk vanaf vijf dagen vóórdat de wang opzwelt tot negen dagen daarna.

    Adviezen bij bof

    Geef uw kind bij koorts extra te drinken, eventueel een waterijsje. Eten is minder belangrijk.

    • Denk eraan dat zure smaakstoffen de speekselklieren zo kunnen prikkelen dat het pijn geeft.
    • Bij koorts moet het lichaam de warmte kwijt kunnen. Kies daarom dunne kleding die losjes om het lichaam zit. In bed is een lakentje vaak voldoende. Als uw kind het koud heeft of rilt, kunt u het tijdelijk een dekentje geven.
    • Zorg dat uw kind genoeg rust krijgt. Maar het hoeft niet in bed te blijven en mag ook naar buiten.
    • Geef uw kind wat extra aandacht: lees bijvoorbeeld voor of doe samen een spelletje.
    • Meld de besmetting op school of op het kinderdagverblijf. Andere ouders kunnen dan gewaarschuwd worden over een mogelijke besmetting.
    • U hoeft uw kind niet thuis te houden vanwege besmettelijkheid. Een kind met de bof dat iedere dag naar school of naar het kinderdagverblijf gaat, heeft zijn klasgenootjes namelijk al besmet voordat hij/zij de kenmerken van bof kreeg.

    Medicijnen bij bof

    Er zijn geen medicijnen waar bof van geneest of eerder van over gaat. Wel kunt u paracetamol geven als uw kind pijn heeft of zich vervelend voelt. Het onderdrukken van koorts met paracetamol heeft geen zin en is ook niet nodig.

    Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose (versleten gewrichten), spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

    Bron: Apotheek.nl

    Hoe gaat het verder met bof?

    Bij de bof wordt de zwelling in de wang na een week minder. Nog een week later is uw kind weer helemaal beter.
    Wanneer uw kind normaal is ingeënt (BMR) is de kans klein dat hij of zij erg ziek wordt na contact met een kind dat de bof heeft.

    Wanneer contact opnemen bij bof?

    Als uw kind met de bof veel minder drinkt dan normaal (minder dan de helft van wat het normaal drinkt) moet u de huisarts bellen.

    Bel met spoed of kom meteen langs met uw kind in deze situaties:

    • Uw kind wordt erg ziek en suf.
    • Uw kind gaat braken.
    • Uw kind blijft huilen.
    • Uw kind klaagt over hoofdpijn.

    Er is dan namelijk een kleine kans op een hersenvliesontsteking.

    Bel ook als u merkt dat uw kind steeds zieker wordt. Dat merkt u bijvoorbeeld zo:

    • De koorts gaat na drie dagen niet weg.
    • Uw kind wordt benauwd of gaat heel snel ademen.
    • De huidskleur wordt grauw.

    Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma

    Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma vindt u bij het RIVM.

    Deze tekst is voor het laatst herzien op 17 jul 2012