Waar moet ik op letten bij mijn zieke kind?

In het kort

In het kort

  • Als uw kind ziek is, kunt u de lichaamstemperatuur meten om te kijken of het koorts heeft.
  • Let vooral op andere ziekteverschijnselen om in te schatten of uw kind erg ziek is.
  • Kijk regelmatig hoe het met uw kind gaat. Gedraagt het zich anders dan u gewend bent?
  • Is uw kind suf, benauwd, grauw of ontroostbaar? Heeft het niet-wegdrukbare vlekjes? Wil het niet drinken of plast het te weinig? Gaat het steeds slechter? Bel dan direct de huisarts.
  • Drinken is belangrijk, vooral bij koorts, overgeven en/of diarree. Geef uw kind vaak kleine slokjes als het moeilijk drinkt.
Video's

Video's

Verschijnselen

Verschijnselen om op te letten bij uw zieke kind

Als ouder voelt u meestal goed aan wanneer uw kind ziek is. Uw kind ziet wat bleker, is wat hangerig of gedraagt zich anders dan u gewend bent. Heeft u de indruk dat uw kind zieker wordt? Maakt u zich zorgen? Dan is het belangrijk dat u daar naar luistert.  

Waar moet u op letten om in te schatten of uw kind erg ziek is? Let op de volgende verschijnselen:

  • koorts
  • sufheid
  • benauwdheid, snel ademen, piepen of andere geluiden bij het ademen
  • kreunen of ontroostbaar huilen
  • een bleek-grauwe huidskleur of blauwe lippen
  • rode vlekjes waarvan de kleur niet verbleekt als u erop drukt
  • te weinig drinken of plassen
  • steeds overgeven of steeds diarree
  • pijn op 1 plek (bijvoorbeeld buikpijn, oorpijn of pijn in een arm of been)

Lees hieronder meer over deze ziekteverschijnselen en wanneer u direct de huisarts moet bellen.

Koorts

Heeft uw kind koorts?

Uw kind heeft koorts als de lichaamstemperatuur 38 graden is of hoger dan 38 graden.
U kunt de temperatuur het beste meten via de anus (poepgat). Dit is het meest betrouwbaar.
Is uw baby jonger dan 3 maanden? Dan is alleen meten via de anus betrouwbaar.
Een oorthermometer is minder betrouwbaar.
Eenmaal per dag de temperatuur meten is voldoende. Meten hoeft niet (meer) als uw kind zich niet ziek voelt.

Koorts is een normale reactie van het lichaam op een infectie (een virus of bacterie).
Hoge koorts wil niet automatisch zeggen dat een kind heel ziek is. Ook lang koorts hebben betekent niet per se dat een kind erg ziek is.
Koorts samen met andere ziekteverschijnselen zegt wél iets over hoe ziek uw kind is. Let dus goed op of uw kind met koorts andere klachten heeft of krijgt die verder in deze tekst staan.

Bel wel direct uw huisarts als uw kind koorts heeft in een van de volgende situaties:

  • Uw kind is jonger dan 3 maanden.  
  • Uw kind krijgt na een paar koortsvrije dagen opnieuw koorts.
  • Uw kind heeft een hart- of longziekte of diabetes mellitus.
  • Uw kind gebruikt medicijnen die de weerstand verminderen.
  • Uw kind heeft een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door het syndroom van Down.
  • Uw kind heeft prikken op het consultatiebureau gemist.
  • Uw kind is in de afgelopen 4 weken buiten Europa geweest.
  • Uw kind krijgt een van de andere ziekteverschijnselen die hieronder staan beschreven:
    bijvoorbeeld uw kind is suf, benauwd, grauw, of ontroostbaar, krijgt rode niet-wegdrukbare vlekjes, drinkt minder dan de helft van normaal of heeft een halve dag niet meer geplast.
Suf

Is uw kind suf?

Een ziek kind kan moe en hangerig zijn. Het wil graag op schoot of valt af en toe in slaap. Dat is op zich niet alarmerend. Wanneer u uw kind wekt of iets tegen uw kind zegt, reageert het zoals u van uw kind gewend bent.

Bel wél direct uw huisarts als uw kind suf is. Dat is zo als u een van deze dingen merkt bij uw kind:

  • Uw kind reageert niet of nauwelijks wanneer u iets zegt tegen hem/haar.  
  • U kunt geen contact maken met uw kind.
  • U krijgt uw kind niet wakker als het slaapt.
Benauwd/Snel ademen

Is uw kind benauwd of ademt het sneller?

Bel direct uw huisarts als uw kind:

  • benauwd is
  • veel sneller ademt dan u van uw kind gewend bent (ook als het rustig zit of ligt)
  • zo snel ademt dat het niet kan drinken (of bij een ouder kind: alleen enkele woorden tegelijk kan zeggen)  
  • sneller ademt en daarbij piept
  • de huid in de hals en tussen de ribben intrekt bij het ademen
  • de neusvleugels opvallend meebewegen bij het ademen (dit heet neusvleugelen)
  • af en toe stopt met ademen
  • kwijlt en bijgeluiden maakt bij het ademen (zoals rochelen)
Huilen/Kreunen

Kreunt uw kind of blijft het ontroostbaar huilen?

Een kind dat ziek is kan wat huilerig zijn; dat is normaal. Wanneer u zelf rustig blijft en uw kind in de armen neemt, afleidt of wat aandacht geeft, lukt het meestal wel om uw kind te troosten.

Bel direct de huisarts als u bij uw kind een van deze klachten merkt:

  • Uw kind blijft steeds huilen en is niet te troosten (vooral als het nooit eerder zo heeft gehuild)
  • Het huilen verandert in kreunen of een zwak, op hoge toon huilen.
  • Uw kind moet steeds huilen wanneer u de beentjes bij de heupen buigt (zoals bij optillen van de beentjes bij verschonen van de luier).
  • Uw kind huilt of heeft pijn wanneer u zijn of haar hoofd voorover wilt buigen. Dat lukt niet, de nek is stijf. Opzij draaien lukt wél.
Grauw/Blauw

Ziet uw kind grauw of is de huid vlekkerig?

Bel direct uw huisarts als u dit ziet bij uw zieke kind:

  • een bleek-grauwe kleur (waardoor het er zieker uitziet dan u van uw kind gewend bent)
    of een lichtere kleur als uw kind normaal een donkere huidskleur heeft
  • bleke of blauwe lippen en nagels
  • een vlekkerige huid
Vlekjes

Krijgt uw kind vlekjes?

Bij veel kinderziekten komen rode vlekjes voor. Het gaat dan bijna altijd om een infectieziekte die weinig kwaad kan. Meer informatie leest u in Mijn kind heeft vlekjes.

Maar vlekjes kunnen ook een alarmverschijnsel zijn. Bel daarom direct de huisarts in deze situaties:

  • Uw kind met vlekjes maakt een suffe of erg zieke indruk. Suf betekent dat u geen goed contact kunt maken met uw kind.
  • Uw kind krijgt rode vlekjes (of stipjes) op de huid van de borst, rug, armen of benen, of op het oogslijmvlies. Dit zijn rode vlekjes die niet verbleken als u erop drukt.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Drinken/Eten

Wil uw kind niet drinken of eten?

Drinken is heel belangrijk voor een ziek kind. Als een kind te weinig drinkt, kan het uitdrogen.
Eten is niet zo belangrijk. Als uw kind een paar dagen niet wil eten, is dat geen probleem.

Als uw kind goed drinkt en plast, tranen heeft als het huilt en speeksel heeft, dan is het niet uitgedroogd.

Doet het slikken pijn? Dan kunt u uw kind iets kouds te drinken geven, zoals koud water met roosvicee, of eventueel een waterijsje. Of geef een paracetamol , dan gaat het drinken na een halfuur vaak beter.

Als uw kind niet goed drinkt, moet u het elke 5 tot 10 minuten een paar slokjes geven.

Bel direct de huisarts als u een van deze dingen merkt bij uw kind:

  • Uw kind drinkt minder dan de helft van normaal.
  • Uw kind heeft een halve dag (of langer) geen natte luier gehad of niet geplast.
  • Uw kind heeft droge ogen, een droge neus en mond, en wordt suf en slap.
    Dit zijn tekenen van uitdroging.  

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Overgeven/Diarree

Geeft uw kind over en/of heeft het diarree?

Wanneer uw kind overgeeft en/of diarree heeft, verliest het veel vocht. Het is dan extra belangrijk dat uw kind voldoende drinkt om te voorkomen dat het uitdroogt. Vooral kinderen jonger dan 2 jaar kunnen snel uitdrogen.

Geeft u borst- of flesvoeding? Dan moet u daar gewoon mee doorgaan (en de melk niet verdunnen).

Als uw kind goed drinkt, regelmatig plast (of natte luiers heeft), kwijlt, met tranen huilt of gewoon rondloopt, dan is het niet uitgedroogd.

Als uw kind met overgeven of diarree minder goed drinkt of weinig binnenhoudt, dan moet u het regelmatig een paar slokjes water of lauwe thee geven (iedere 5 tot 10 minuten).
Als u borst- of flesvoeding geeft, gaat u hiermee door (zonder deze te verdunnen). Daarnaast geeft u tussen de voedingen elke 5 tot 10 minuten een paar slokjes water of lauwe thee (op een speen of lepeltje).  

Bij steeds overgeven of heftige diarree kunt u uw kind een speciaal drankje geven (ORS -junior). U koopt dit kant en klaar of maakt dit met een oplospoeder (ORS-poeder) dat bij de drogist of apotheek te koop is. Lees goed de bijsluiter.

Bespreek het met uw huisarts: 

  • als uw baby overgeeft én diarree heeft
  • als spugen bij uw baby na 4 uur nog niet is verbeterd
  • als spugen bij uw baby langer dan een dag duurt.

Bel direct uw huisarts in een de volgende situaties:

  • Uw pasgeborene heeft meerdere malen flink gespuugd en houdt bijna geen voeding binnen.
  • Uw kind drinkt minder dan de helft van normaal.
  • Uw kind heeft een halve dag (of langer) geen natte luier gehad of niet geplast.
  • Uw kind heeft droge ogen, een droge neus en mond, en wordt suf en slap.
    Dit zijn tekenen van uitdroging. 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Buikpijn

Heeft uw kind buikpijn?

Veel kinderen hebben buikpijn als ze ziek zijn.

Bel uw huisarts als uw kind buikpijn heeft plus een van de volgende klachten:

  • De buikpijn wordt steeds erger.
  • De buikpijn wordt erger als uw kind beweegt.
  • Braken en/of diarree en niet drinken.
  • Bloed en slijm in de ontlasting.
  • Koorts.
  • De buikpijn zit rechts in de onderbuik.
  • Pijn bij het plassen en/of bloed in de urine.
Oorpijn

Heeft uw kind hevige oorpijn?

  • Bel direct uw huisarts als uw kind hevige oorpijn heeft, ziek is en koorts heeft.
    Bijvoorbeeld als uw kind steeds naar het oor grijpt, huilt en niet te troosten of af te leiden is.
    Of als het oor rood is en van het hoofd gaat afstaan.
Arm/Been

Heeft uw zieke kind een arm, been of gewricht dat dik is?

Heeft uw zieke kind een arm, been of gewricht dat dik is? Kan het daardoor zijn arm of been niet gebruiken, of er niet op leunen of staan? Neem dan contact op met uw huisarts.
Bel direct als uw kind daarbij ook koorts heeft.

Heel ziek

Wordt uw kind elk uur zieker?

Maakt u zich zorgen? Is uw kind anders ziek of zieker dan u van uw kind gewend bent? Heeft u de indruk dat uw kind steeds zieker wordt? Bel direct uw huisarts.

Koortsstuip

Krijgt uw kind ineens trekkingen in armen en benen?

Kinderen tussen de 6 maanden en 6 jaar kunnen een koortsstuip krijgen. Uw kind verstijft en gaat ineens schokken en trekken met armen en benen. Het is begrijpelijk dat u schrikt van een koortsstuip, maar blijf kalm. Een koortsstuip kan namelijk zelden kwaad. Dit is wat u moet doen:

  • Maak met een vinger de mond leeg.
  • Leg uw kind op de zij.
  • Zorg dat het niet kan vallen en zich niet kan stoten of bezeren.
  • Bel dan direct de huisarts.
Meer informatie

Meer informatie over het zieke kind

De informatie over het zieke kind is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Kinderen met koorts.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.