Ik heb een nierbekkenontsteking

Synoniemen
Pyelitis

In het kort

  • Bij nierbekkenontsteking bent u ziek met hoge koorts, koude rillingen en misselijkheid.
  • U heeft pijn in uw rug of zij, aan één of beide kanten.
  • U moet uw urine opvangen en laten onderzoeken bij de huisarts.
  • Nierbekkenontsteking moet met antibiotica worden behandeld. 

Wat is een nierbekkenontsteking?

Het nierbekken is het trechtervormige gedeelte dat van het nierweefsel naar de urineleider gaat. De in uw nieren gemaakte urine stroomt via het nierbekken naar de urineleider.

Nierbekkenontsteking betekent dat de wand van het nierbekken ontstoken is. Dit kan in één of beide nieren voorkomen.

Vanuit het nierbekken stroomt de urine via de urineleider naar de blaas.

Hoe ontstaat een nierbekkenontsteking?

Een nierbekkenontsteking wordt meestal door bacteriën veroorzaakt. Vaak gaat het om een bacteriesoort die bij iedereen vooral in de darm leeft, maar ook rond de plasbuis voorkomt.

De bacteriën komen via de plasbuis de blaas binnen. Vanuit de blaas stijgen ze verder op, via een of beide urineleiders, tot in het nierbekken. Daar kunnen de bacteriën een ontsteking veroorzaken.
Heel zelden komen de bacteriën via het bloed in het nierbekken. 

De kans op een nierbekkenontsteking is iets groter bij:

  • kinderen
  • zwangerschap
  • diabetes mellitus
  • nierstenen
  • afwijkende aanleg van de urinewegen (bij stuwing of bij terugstroom van urine naar de nier)

 

Urinewegen

Wat zijn de verschijnselen bij nierbekkenontsteking?

Bij een nierbekkenontsteking wordt u plotseling ziek met:

  • hoge koorts; (in het begin of bij ouderen kan de koorts ontbreken),
  • koude rillingen,
  • misselijkheid,
  • pijn in uw rug of zij, aan een of beide kanten,
  • mogelijk: troebele plas of bloed in de plas.

Ook kunt u klachten van een blaasontsteking hebben, zoals:

  • pijn bij plassen,
  • vaak kleine beetjes plassen,
  • pijn in de onderbuik.

Hoe wordt nierbekkenontsteking aangetoond?

Een urineonderzoek bij uw huisarts is vaak voldoende om een nierbekkenontsteking aan te tonen. De uitslag is meestal binnen een dag bekend.

Een kweek van de urine toont aan welke bacterie de ontsteking veroorzaakt en welk medicijn daar goed tegen helpt.
De uitslag van de kweek is binnen een week bekend.

Opvangen en bewaren van de urine

Voor urineonderzoek vangt u zelf uw urine op in een potje:
  • Vang de urine op in een schoon potje en sluit dit goed af.
  • Breng de urine binnen twee uur naar uw huisarts.
  • Kunt u het pas later brengen? Zet dan het potje direct in de koelkast. Maar breng het altijd binnen 24 uur.

Wat kunt u zelf doen bij een nierbekkenontsteking?

  • Probeer rust te houden tot de koorts is verdwenen.
  • Drink veel.
  • Stel het plassen niet uit als u aandrang voelt en plas de blaas helemaal leeg. Het is namelijk belangrijk dat de urine goed blijft doorstromen.
  • Als u misselijk bent en moet overgeven, kunt u beter telkens kleine beetjes drinken in plaats van een groot glas ineens. Dan houdt u het vocht beter binnen.

Medicijnen bij een nierbekkenontsteking

Nadat u uw urine voor onderzoek heeft ingeleverd, kunt u direct starten met antibiotica:

  • meestal ciprofloxacine (niet-zwangere vrouwen 7 dagen; mannen 14 dagen)  
  • of: amoxicilline-clavulaanzuur (vrouwen 10 dagen; mannen 14 dagen). 

Maak de antibioticumkuur af, ook al heeft u geen klachten meer. Zo voorkomt u dat bacteriën achterblijven en opnieuw een ontsteking veroorzaken.

Als pijnstiller kunt u paracetamol gebruiken, zo nodig twee tabletten om de vijf uur (maximaal vier keer per 24 uur).
Helpt dat niet? Dan kunt u een andere pijnstiller proberen zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen. Deze kunnen wel maagklachten geven en de werking van andere medicijnen veranderen.

Tegen misselijkheid kunt u domperidon of metoclopramide nemen, bij voorkeur als zetpil.

Hoe gaat het verder bij een nierbekkenontsteking?

Binnen twee dagen na het starten met de antibiotica zakt de koorts en beginnen de klachten te verminderen. Daarna verbetert u snel. Elke dag gaat het beter.

Controle van de urine is alleen nodig als u na de kuur nog klachten houdt. Breng dan opnieuw een potje verse urine naar uw huisarts voor controle.

Wanneer contact opnemen bij een nierbekkenontsteking?

Bij verschijnselen van een nierbekkenontsteking moet u naar de huisarts.

Neem na starten met antibiotica opnieuw contact op met uw huisarts:

  • als de klachten na twee dagen antibiotica nog niet zijn verminderd;
  • als u zieker wordt (koorts, koude rillingen, verwardheid of sufheid);
  • als u meer pijn krijgt;
  • als u weer koorts krijgt;
  • als u weer ziek wordt.

Dit kan betekenen dat de bacteriën niet op de antibiotica reageren. Met de kweek wordt dan uitgezocht welke antibiotica wél helpen.

Meer informatie over nierbekkenontsteking

De informatie over nierbekkenontsteking is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Urineweginfecties.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 28 mei 2013