Ik krijg een prik (vaccinatie) tegen corona

In het kort

In het kort

  • Prikken tegen corona maken uw afweer tegen het coronavirus beter.
  • Daardoor is er minder kans dat u ziek wordt door het virus.
  • De afweer die het lichaam heeft gemaakt na een prik, kan na een tijd vanzelf minder worden.
  • Een booster-prik zorgt ervoor dat de afweer weer beter wordt.
  • Bijwerkingen die het meest voorkomen zijn: pijn op de prikplek, koorts en een grieperig gevoel.
  • Ernstige bijwerkingen komen bijna nooit voor.
Wat de prik doet

Wat gebeurt er in het lichaam na de prikken tegen corona?

Er zijn verschillende prikken tegen corona. Ze zorgen allemaal dat u niet ernstig ziek wordt door het coronavirus:

Prikken van het bedrijf Pfizer/BioNTech en het bedrijf Moderna:

  • Dit zijn prikken met een klein stukje RNA van het coronavirus erin.
  • In RNA-vaccins zit geen dood of zwak virus(deeltje).
  • In de prik zitten hele kleine stukjes erfelijk materiaal van een klein deel van de buitenkant van het coronavirus. Die stukjes heten RNA. U heeft in alle cellen in uw lichaam ook RNA. Met RNA kan uw lichaam eiwitten maken die nodig zijn om te leven. RNA is dus geen dood of zwak virus.
  • Het RNA in de prik zorgt ervoor dat cellen in uw lichaam ook eiwitten gaan maken die lijken op de buitenkant van het coronavirus. Er ontstaan dan cellen die aan de buitenkant lijken op het coronavirus. Deze cellen kunnen u niet ziek maken. Uw lichaam wil deze cellen wel meteen opruimen en gaat afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Het RNA uit de prik verdwijnt vanzelf uit uw lichaam, binnen een paar dagen.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het virus snel doden en opruimen. U wordt dan niet of bijna niet ziek door het virus.
  • Het RNA in de prik komt niet in de kern van uw cellen. Het RNA kan het erfelijk materiaal (DNA) dat in die kern zit dus niet veranderen.
  • Als 100 mensen de prikken krijgen, zijn ongeveer 90 mensen na de prikken beschermd tegen corona.
  • Van Pfizer/BioNTech krijgt u 2 prikken. Van Moderna krijgt u ook 2 prikken.

Prikken van het bedrijf Janssen:

  • In de prik zit een verkoudheidsvirus met een stukje van het coronavirus. Het kan mensen niet ziek of verkouden maken.
  • Als het stukje coronavirus via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Het verkoudheidsvirus met het stukje coronavirus kan niet overleven in uw lichaam. Uw lichaam ruimt het in een paar dagen op.
  • Als 100 mensen de prik van Janssen krijgen, zijn ongeveer 60 tot 80 mensen na de prik beschermd tegen (ernstig) ziek worden door corona.
  • Van Janssen krijgt u 1 prik.

Prikken van het bedrijf Novavax

  • In de prik zitten kleine stukjes eiwit. Dit eiwit lijkt precies op eiwit aan de buitenkant van het coronavirus. Het is in het laboratorium nagemaakt.
  • Als zo'n stukje eiwit via de prik in uw lichaam komt, gaat uw lichaam afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het coronavirus snel doden en opruimen.
  • Als 100 mensen de prikken van Novavax krijgen, zijn ongeveer 60 tot 90 mensen na de prikken beschermd tegen (ernstig) ziek worden door corona.
  • Van Novavax krijgt u 2 prikken.

Prikken van het het bedrijf AstraZeneca worden op dit moment in Nederland niet meer gegeven.

Wanneer geen prik

Wanneer kan ik de prikken tegen corona niet krijgen?

U kunt de prikken tegen corona niet krijgen:

  • Als u een ernstige allergie heeft voor iets wat in de prik zit.
    In de bijsluiter van Pfizer, de bijsluiter van Moderna, de bijsluiter van Janssen en de bijsluiter van Novavax kunt u zien wat er in de prikken zit.
  • Als u na de eerste prik een ernstige allergische reactie kreeg.
    Bel dan uw huisarts. Uw huisarts kijkt samen met u of het nodig is om u naar een specialist in allergie (allergoloog) te verwijzen. De allergoloog onderzoekt of u de tweede prik veilig kunt krijgen. En hoe u de prik veilig kunt krijgen.
Wanneer prik uitstellen

Wanneer moet ik afspraak afzeggen en een nieuwe afspraak maken?

In deze situaties kunt u de prikken tegen corona pas later krijgen:

  • U heeft koorts (38,5 graden of hoger) op de dag dat u de prik krijgt. Laat u testen op corona.
    U kunt de prik halen als deze 2 punten voor u kloppen:
    • Uit de test komt dat u geen corona heeft.
    • U heeft geen koorts meer.
  • U heeft andere klachten die passen bij corona. Laat u eerst testen. Als uit de test geen corona komt, kunt u de prik halen.
  • U heeft op dit moment corona. Of u had in de afgelopen 8 weken corona. U kunt de prik halen 8 weken na het begin van uw klachten.
    Bij corona zonder klachten kunt u de prik krijgen 8 weken na de uitslag van uw test.
  • U heeft corona gehad en nog steeds klachten, zoals moeheid of niet goed ruiken. U kunt de prik krijgen vanaf 8 weken na de dag dat u klachten kreeg.
  • U heeft in het ziekenhuis een behandeling tegen corona gekregen.
    Door sommige behandelingen kan de prik minder goed werken. Bespreek met uw huisarts of u de prik kunt krijgen.
  • U moet thuisblijven (quarantaine). Bijvoorbeeld omdat u woont bij iemand met corona. Of omdat u een melding van CoronaMelder hebt gekregen. Of omdat u net uit een risicogebied komt.
    Als u weer naar buiten mag, kunt u de prik halen.
  • U krijgt binnen 48 uur een operatie waarbij u in slaap wordt gebracht (narcose).

Twijfelt u of u de prik tegen corona kunt krijgen? Vraag het aan de GGD. Of aan uw huisarts, arts in het ziekenhuis of arts van uw instelling.

Hoe u de prik krijgt

Zo krijgt u de prik

U kunt online een afspraak maken voor de prik tegen corona of voor de booster-prik.

U krijgt de prik op een prikplek van de GGD.
Sommige mensen krijgen hun prik thuis of in de instelling waar ze wonen.

Neem deze dingen mee als u de prik krijgt:

  • uw uitnodiging (als u die heeft)
  • uw legitimatie: paspoort, ID of rijbewijs
  • een mondkapje als dat verplicht is

Bij de prikplek controleert iemand uw uitnodiging (als u die heeft) en legitimatie.
Vaak moet u thuis of op de prikplek een vragenlijst over uw gezondheid invullen.

Daarna krijgt u de prik van iemand die is getraind in het geven van prikken:

  • U gaat zitten op een stoel en maakt uw bovenarm bloot.
  • Dan zet hij of zij de prik in de spier in uw bovenarm. Dit duurt maar een aantal seconden.
  • Daarna krijgt u een pleister op de plek.

Na de prik gaat u naar een ruimte waar u 15 minuten moet blijven zitten. Dit is om te controleren of u geen allergische reactie krijgt.
Na 15 minuten mag u weer naar huis.

Bloedverdunners

Adviezen als u bloedverdunners slikt en de prik haalt

Als u 1 van deze bloedverdunners gebruikt: rivaroxaban , edoxaban , apixaban of dabigatran :

  • Zorg dat u deze bloedverdunner 6 uur of langer voor de prik slikt.
  • Druk na de prik 2 minuten hard op de prikplek. Wrijf niet.
  • Wacht na de prik minstens 1 uur met het slikken van uw bloedverdunner.

Als u andere bloedverdunners gebruikt:

  • Druk na de prik 2 minuten hard op de prikplek. Wrijf niet.

Met deze adviezen voorkomt u een bloeding in de spier waarin geprikt is.

Extra advies als u bij de trombosedienst onder controle bent:

Geef zo snel mogelijk de datum van uw prik door aan uw trombosedienst. De trombosedienst kan dan zorgen dat u de prik veilig kunt krijgen. Soms is daarvoor een extra controle van uw bloed nodig (van uw INR-waarde).

apixaban

Apixaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose te voorkomen, bijvoorbeeld bij heupoperaties en knieoperaties en om een beroerte of trombose te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

dabigatran

Dabigatran is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose te voorkomen, bijvoorbeeld bij heupoperaties en knieoperaties.

Soms wordt het gebruikt om trombose of een beroerte te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

edoxaban

Edoxaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose of een beroerte te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

rivaroxaban

Rivaroxaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose of een beroerte te voorkomen, zoals bij bepaalde hartritmestoornissen of bij heupoperaties en knieoperaties, en om beroerte en hartaanval te voorkomen na een hartinfarct (hartaanval) of bij hartziekten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Bijwerkingen na de prik

Wat zijn de bijwerkingen van een prik tegen corona?

De meest voorkomende bijwerkingen van alle soorten prikken zijn:

  • pijn, dik of rood worden van de prikplek
  • moeheid
  • hoofdpijn
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten
  • koorts en/of rillingen
  • misselijkheid
  • groter worden van de lymfeklieren in uw oksel

Dit is een normale reactie van uw lichaam op de prik. Het betekent dat uw lichaam afweer maakt tegen corona. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.

Direct na de prik kan heel soms een ernstige allergische reactie voorkomen (vooral bij mensen die al een ernstige allergie hebben). Na de prik blijft u daarom 15 minuten in de buurt van de arts. Die kan een ernstige allergische reactie meteen behandelen.

  • Tegen pijn kunt u paracetamol slikken. Bijvoorbeeld 3 keer per dag 2 pillen van 500 milligram.
  • Duren de klachten na de prik langer dan 2 dagen? Of heeft u andere klachten die passen bij corona? Laat u dan testen op corona.
  • Heeft u een andere klacht na de prik? Meld dit dan bij het bijwerkingen-centrum Lareb.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Bijwerkingen zeldzaam

Bijwerkingen die bijna nooit voorkomen na de prikken

Pfizer en Moderna

Een ontsteking van de hartspier of hartzakje is een bijwerking van de prik van Pfizer of Moderna. Het komt bijna nooit voor. Als 10.000 mensen de prik van Pfizer of Moderna krijgen, krijgt 1 persoon deze bijwerking. Meestal binnen 14 dagen na de prik.

Het coronavirus zelf kan ook deze ontsteking van het hart geven. De kans dat u de hart-ontsteking door corona krijgt is groter dan de kans dat u het door een prik krijgt.

Ontsteking van de hartspier of het hartzakje kan deze klachten geven:

  • pijn op de borst
  • snel of moeilijk ademen
  • hartkloppingen

Meestal wordt de ontsteking vanzelf beter na een paar dagen, zonder blijvende schade aan het hart.

Behandeling is meestal niet nodig. Heel soms zijn medicijnen tegen ontsteking nodig.

Een ontsteking van de hartspier kan heel soms zorgen voor hartfalen of problemen met het hartritme.

Janssen

Een aantal mensen kregen na een prik van Janssen trombose (bloedpropjes) samen met te weinig bloedplaatjes. Te weinig bloedplaatjes kan zorgen voor erge bloedingen in het lichaam.

Iemand met deze ernstige bijwerking kan in het ziekenhuis een behandeling krijgen. Als iemand snel in het ziekenhuis is, kan deze behandeling er voor zorgen dat de trombose niet erger wordt. Maar iemand kan ook overlijden aan deze bijwerking.

De ernstige bijwerking komt bijna nooit voor. Als 1 miljoen personen de prik van Janssen krijgen, dan krijgen ongeveer 4 personen deze bijwerking.

Geen grotere kans op alleen trombose of alleen te weinig bloedplaatjes door de prik van Janssen

  • Er is geen grotere kans op normale trombose door de prik (dus zonder te weinig bloedplaatjes). Ook niet als u al een keer trombose heeft gehad, als u rookt of als u de pil slikt. Voorbeelden van normale trombose zijn een trombosebeen of longembolie.
  • Er is ook geen grotere kans op te weinig bloedplaatjes (dus zonder trombose) door de prikken.
Eerste en tweede prik

Krijg ik 1 of 2 prikken?

  • Bij Janssen krijgt u 1 prik.
  • De tweede prik van Pfizer krijgt u ongeveer 6 weken na de eerste prik.
  • De tweede prik van Moderna krijgt u ongeveer 4 weken na de eerste prik.
  • De tweede prik van Novavax krijgt u ongeveer 3 weken na de eerste prik.

U krijgt vanzelf een uitnodiging voor een tweede prik.

Corona gehad voor uw eerste prik? 1 prik meestal genoeg

Heeft u corona gehad voor uw eerste prik? Dan is 1 prik genoeg om niet nog een keer corona te krijgen. Ook als u lang geleden corona heeft gehad. En ook als u weinig klachten had, of geen klachten.

Let op: haal wel een tweede prik als 1 of meer van deze dingen voor u geldt:

  • U bent ouder dan 80 jaar.
  • U heeft minder afweer door een ziekte of een behandeling.

Twijfelt u of u corona heeft gehad? Bijvoorbeeld omdat u klachten had, maar niet getest bent? Haal dan 2 prikken. Dan weet u zeker dat u beschermd bent. Het kan geen kwaad als u twee prikken krijgt en al corona heeft gehad.

Corona gehad na uw eerste prik? Wel een tweede prik

Heeft u corona gehad na uw eerste prik? Haal dan een tweede prik 8 weken nadat uit de test kwam dat u corona had.

Derde prik, booster-prik, herhaal-prik

Kan ik een derde prik of een booster-prik krijgen?

Derde prik voor mensen met een heel slechte afweer

Bij sommige mensen met een heel slechte afweer maakt het lichaam na 2 prikken niet genoeg afweerstoffen tegen corona. Dan is een derde prik nodig.

Wanneer heeft iemand een heel slechte afweer? Dat is bijvoorbeeld zo bij:

  • mensen die dialyse krijgen
  • mensen die chemotherapie krijgen (rond het moment van de eerdere prik)
  • mensen die een orgaan van een ander hebben gekregen (transplantatie)

Volwassenen en kinderen van 12 jaar en ouder met een heel slechte afweer krijgen van hun specialist in het ziekenhuis vanzelf een uitnodiging voor een derde prik. Zij krijgen de prik bij de GGD.

Haal 3 maanden na uw derde prik ook een booster-prik.

Booster-prik

De afweer die het lichaam heeft gemaakt na een prik, kan na een tijd vanzelf minder worden. Een booster-prik zorgt ervoor dat de afweer weer beter wordt. De kans om ziek te worden door corona wordt dan kleiner.

De booster-prik is een prik van Moderna of een prik van Pfizer. U hoort vanzelf welke u krijgt (u kunt niet kiezen).

  • Haal de booster-prik 3 maanden of langer na uw laatste prik tegen corona. Dan werkt de booster-prik het best.
  • Heeft u prikken tegen corona gehad en daarna corona gekregen? Haal de booster-prik dan 3 maanden of langer nadat u corona had.
  • Heeft u een derde prik gekregen? Haal 3 maanden na uw derde prik ook een booster-prik. Een derde prik is niet hetzelfde als een booster-prik.

U kunt online een afspraak maken voor de booster-prik.

Herhaalprik (tweede booster-prik)

Sommige mensen krijgen nog een herhaalprik 3 maanden na de booster-prik. Kreeg u corona na uw booster-prik? Dan krijgt u de herhaalprik 3 maanden nadat u corona had.

De afweer tegen corona wordt weer beter door de herhaalprik. De herhaalprik is hetzelfde als een booster-prik.

Deze mensen krijgen een uitnodiging voor de herhaalprik:

  • mensen van 60 jaar en ouder
  • mensen die in een verpleeghuis wonen
  • mensen met het downsyndroom
  • mensen met een heel slechte afweer, bijvoorbeeld mensen die dialyse of chemotherapie krijgen

De Gezondheidsraad vindt een herhaalprik voor andere mensen nu niet nodig.

Beschermd na prik(ken)

Wanneer ben ik beschermd tegen corona na de prik(ken)?

Korte tijd na de prik(ken) heeft uw lichaam genoeg afweerstoffen gemaakt:

  • Bij de prik van Janssen is dit 28 dagen na de prik.
  • Bij de prik van Pfizer is dit 7 dagen na de tweede prik.
  • Bij de prik van Moderna is dit 14 dagen na de tweede prik.
  • Bij de prik van Novavax is dit 14 dagen na de tweede prik.

De booster-prik werkt na 7 dagen.

Na de prikken kunt u het virus nog wel krijgen. Maar u wordt er dan niet ziek van of minder ziek.
U kunt ook nog steeds andere mensen besmetten. Die kans is wel kleiner dan als u de prikken niet had gehad.

Blijf de adviezen opvolgen, zoals handen wassen.
En laat u testen op corona bij klachten.

Wanneer bellen?

Wanneer de (huis)arts bellen na een prik tegen corona?

Bel met spoed uw (huis)arts of 112 als u binnen 1 uur na een prik deze klachten krijgt:

  • dikke lippen, tong of keel of jeukende bulten op uw huid
  • met daarbij 1 of meer van deze klachten:
    • moeilijk ademen of een piepend geluid bij het ademen
    • benauwdheid
    • duizeligheid of flauwvallen
    • een snelle hartslag
    • buikkrampen of overgeven

Dit zijn klachten van een ernstige allergische reactie. U krijgt hier dan snel een behandeling voor.

Bel uw (huis)arts als u tussen 4 en 28 dagen na de prik met Janssen:

  • plotseling 1 of meer van deze klachten krijgt:
    • U ziet rode of paarse vlekjes op uw huid. Als u op de vlekjes drukt, houden ze dezelfde kleur. Ze krijgen dus niet de normale kleur van uw huid.
    • U heeft veel blauwe plekken zonder dat u zich heeft gestoten.
    • U heeft blaren met bloed erin.
    • U heeft een bloedneus die niet stopt of steeds terugkomt.
    • U verliest bloed bij het plassen of poepen en dit blijft.
    • Uw tandvlees blijft bloeden.
  • met daarbij ook 1 of meer van deze klachten:
    • U krijgt hele erge hoofdpijn.
    • U ziet wazig.
    • U heeft pijn in uw borst of buik die blijft.
    • Uw been is dik.
    • U ademt sneller of moeilijker dan normaal.

Bel uw (huis)arts als u binnen 14 dagen na de prik met Pfizer of Moderna 1 of meer van deze klachten krijgt:

  • snel of moeilijk ademen
  • pijn op de borst
  • hartkloppingen
Meer informatie

Meer informatie over prik tegen corona

  • Twijfelt u over de prikken omdat u problemen met uw gezondheid heeft? Bijvoorbeeld een allergie of minder afweer? Of omdat u zwanger bent of wilt worden? Dan kunt u bellen met de Twijfeltelefoon. Artsen en medisch studenten beantwoorden uw vragen.
    Het telefoonnummer is 088 7 555 777. U kunt bellen van maandag tot en met vrijdag van half 9 tot half 5.
  • Twijfelt u over de prikken om een andere reden? Bijvoorbeeld over de bijwerkingen of over hoe veilig de prikken zijn. Dan kunt u ook kijken op overvaccineren.nl.
  • U kunt uw algemene vragen over de prikken ook stellen aan een expert in de zorg. Het telefoonnummer is 0800 770 770 7. Dit nummer is niet voor medisch advies als u ziek bent of medicijnen gebruikt. Kijk voor meer informatie op vragenovercorona.nl.
  • Kijk op de website van de Rijksoverheid voor andere vragen over prikken tegen corona. Bijvoorbeeld over wie welke prik krijgt en wanneer.
  • Bij bijwerkingen-centrum Lareb vindt u een overzicht van alle bijwerkingen van de prikken tegen corona. U kunt hier ook bijwerkingen melden.
  • Voor het maken van een afspraak voor de eerste prik, tweede prik of booster-prik: bel de GGD op telefoonnummer 0800 7070. Of ga naar coronavaccinatie-afspraak.nl.
  • Voor vragen over het invullen van de gezondheidsverklaring van de GGD: bel 088 767 40 80.
  • Bekijk in deze film hoe de prik tegen corona werkt en hoe veilig de prik is.
  • In deze film ziet u hoe u online een prik-afspraak kunt maken.

We hebben de informatie over een prik tegen corona gemaakt met:

Deze tekst is aangepast op
NHG

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?