Ik krijg een prik (vaccinatie) tegen corona

In het kort

In het kort

  • Prikken tegen corona maken uw afweer tegen het coronavirus beter.
  • Daardoor is de kans kleiner dat u ziek wordt door het virus.
  • De afweer die het lichaam heeft gemaakt na een prik, kan na een tijd vanzelf minder worden.
  • Een herhaalprik zorgt ervoor dat uw afweer weer beter wordt.
  • Bijwerkingen zijn bijvoorbeeld: pijn op de prikplek, koorts en een grieperig gevoel.
  • Bijna niemand krijgt ernstige bijwerkingen.
Wat de prik doet

Wat gebeurt er in het lichaam na de prikken tegen corona?

Er zijn verschillende prikken tegen corona. Ze zorgen allemaal dat u niet ernstig ziek wordt door het coronavirus:

Prikken van het bedrijf Pfizer/BioNTech en het bedrijf Moderna:

  • Dit zijn prikken met een klein stukje RNA van het coronavirus erin.
  • In RNA-vaccins zit geen dood of zwak virus(deeltje).
  • In de prik zitten hele kleine stukjes erfelijk materiaal van een klein deel van de buitenkant van het coronavirus. Die stukjes heten RNA. U heeft in alle cellen in uw lichaam ook RNA. Met RNA kan uw lichaam eiwitten maken die nodig zijn om te leven. RNA is dus geen dood of zwak virus.
  • Het RNA in de prik zorgt ervoor dat cellen in uw lichaam ook eiwitten gaan maken die lijken op de buitenkant van het coronavirus. Er ontstaan dan cellen die aan de buitenkant lijken op het coronavirus. Deze cellen kunnen u niet ziek maken. Uw lichaam wil deze cellen wel meteen opruimen en gaat afweerstoffen maken tegen het coronavirus.
  • Het RNA uit de prik verdwijnt vanzelf uit uw lichaam, binnen een paar dagen.
  • Komt het coronavirus later in uw lichaam, dan herkennen de afweerstoffen het virus. Uw lichaam kan dan sneller en beter nog meer afweerstoffen maken en het virus snel doden en opruimen. U wordt dan niet of bijna niet ziek door het virus.
  • Het RNA in de prik komt niet in de kern van uw cellen. Het RNA kan het erfelijk materiaal (DNA) dat in die kern zit dus niet veranderen.
  • Als 100 mensen de prikken krijgen, zijn ongeveer 90 mensen na de prikken beschermd tegen corona.
  • Van Pfizer/BioNTech krijgt u 2 prikken. Van Moderna krijgt u ook 2 prikken.

Prikken van het bedrijf Janssen en het bedrijf Novavax worden in Nederland bijna niet gegeven.

Prikken van het het bedrijf AstraZeneca worden op dit moment in Nederland niet meer gegeven.

Wanneer geen prik

Wanneer kan ik de prikken tegen corona niet krijgen?

U kunt de prikken tegen corona niet krijgen:

  • Als u een ernstige allergie heeft voor iets wat in de prik zit.
    In de bijsluiter van Pfizer en de bijsluiter van Moderna, kunt u zien wat er in de prikken zit.
  • Als u na de eerste prik een ernstige allergische reactie kreeg.
    Bel dan uw huisarts. Uw huisarts kijkt samen met u of het nodig is om u naar een specialist in allergie (allergoloog) te sturen. De allergoloog onderzoekt of u de tweede prik veilig kunt krijgen. En hoe u de prik veilig kunt krijgen.
Wanneer prik uitstellen

Wanneer moet ik mijn afspraak afzeggen en een nieuwe afspraak maken?

In deze situaties kunt u de prikken tegen corona pas later krijgen:

  • U heeft koorts (38,5 graden of hoger) op de dag dat u de prik krijgt. Laat u testen op corona.
    U kunt de prik halen als deze 2 punten voor u kloppen:
    • Uit de test komt dat u geen corona heeft.
    • U heeft geen koorts meer.
  • U heeft andere klachten die passen bij corona. Laat u eerst testen. Als uit de test geen corona komt, kunt u de prik halen.
  • U heeft op dit moment corona. Of u had in de afgelopen 8 weken corona. U kunt de prik halen 8 weken na het begin van uw klachten.
    Bij corona zonder klachten kunt u de prik krijgen 8 weken na de uitslag van uw test.
  • U heeft corona gehad en nog steeds klachten, zoals moeheid of niet goed ruiken. U kunt de prik krijgen vanaf 8 weken na de dag dat u klachten kreeg.
  • U heeft in het ziekenhuis een behandeling tegen corona gekregen.
    Door sommige behandelingen kan de prik minder goed werken. Bespreek met uw huisarts of u de prik kunt krijgen.
  • U moet thuisblijven (quarantaine). Bijvoorbeeld omdat u woont bij iemand met corona. Of omdat u een melding van CoronaMelder hebt gekregen. Of omdat u net uit een risicogebied komt.
    Als u weer naar buiten mag, kunt u de prik halen.
  • U krijgt binnen 48 uur een operatie waarbij u in slaap wordt gebracht (narcose).

Twijfelt u of u de prik tegen corona kunt krijgen? Vraag het aan de GGD. Of aan uw huisarts of uw arts in het ziekenhuis of andere zorgorganisatie.

Hoe u de prik krijgt

Zo krijgt u de prik

U kunt online een afspraak maken voor de prikken tegen corona. U krijgt de prik op een GGD-prikplek.

Sommige mensen krijgen hun prik thuis of in de zorgorganisatie waar ze wonen.

Neem deze dingen mee als u de prik krijgt:

  • uw uitnodiging (als u die heeft)
  • uw legitimatie: paspoort, ID of rijbewijs
  • een mondkapje als dat verplicht is

Bij de GGD-prikplek controleert iemand uw uitnodiging (als u die heeft) en legitimatie.
Vaak moet u thuis of op de GGD-prikplek een vragenlijst over uw gezondheid invullen.

Daarna krijgt u de prik van iemand die is getraind in het geven van prikken:

  • U gaat zitten op een stoel en maakt uw bovenarm bloot.
  • Dan zet hij of zij de prik in de spier in uw bovenarm. Dit duurt maar een aantal seconden.
  • Daarna krijgt u een pleister op de plek.

Na de prik gaat u naar een ruimte waar u 15 minuten moet blijven zitten. Dit is om te controleren of u geen allergische reactie krijgt.
Na 15 minuten mag u weer naar huis.

Adviezen bij bloedverdunners

Adviezen als u bloedverdunners slikt en de prik haalt

Dit zijn de adviezen als u rivaroxaban, edoxaban, apixaban of dabigatran gebruikt:

  • Zorg dat u deze bloedverdunner 6 uur of langer voor de prik slikt.
  • Druk na de prik 2 minuten hard op de prikplek. Wrijf niet.
  • Wacht na de prik minstens 1 uur met het slikken van uw bloedverdunner.

Adviezen als u andere bloedverdunners gebruikt:

  • Druk na de prik 2 minuten hard op de prikplek. Wrijf niet.

Met deze adviezen voorkomt u een bloeding in de spier waarin geprikt is.

Extra advies als u bij de trombosedienst onder controle bent

Geef zo snel mogelijk de datum van uw prik door aan uw trombosedienst. De trombosedienst kan dan zorgen dat u de prik veilig kunt krijgen. Soms is daarvoor een extra controle van uw bloed nodig (van uw INR-waarde).

apixaban

Apixaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose te voorkomen, bijvoorbeeld bij heupoperaties en knieoperaties en om een beroerte of trombose te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

dabigatran

Dabigatran is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose te voorkomen, bijvoorbeeld bij heupoperaties en knieoperaties.

Soms wordt het gebruikt om trombose of een beroerte te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

edoxaban

Edoxaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose of een beroerte te voorkomen bij bepaalde hartritmestoornissen.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.

rivaroxaban

Rivaroxaban is een antistollingsmedicijn.

Artsen schrijven het voor bij trombose en om trombose of een beroerte te voorkomen, zoals bij bepaalde hartritmestoornissen of bij heupoperaties en knieoperaties, en om beroerte en hartaanval te voorkomen na een hartinfarct (hartaanval) of bij hartziekten.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.
Bijwerkingen vaak

Bijwerkingen die mensen vaak krijgen na de prikken

Bijwerkingen die u kunt krijgen bij alle soorten prikken zijn:

  • pijn op de prikplek
  • dik worden van de prikplek
  • bij een lichte huid: rood worden van de prikplek (bij een donkere huid is dit vaak niet te zien)
  • moeheid
  • hoofdpijn
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten
  • koorts of rillingen
  • misselijkheid
  • grotere lymfeklieren in uw oksel

Dit is een normale reactie van uw lichaam op de prik. Het betekent dat uw lichaam afweer maakt tegen corona. De klachten zijn meestal binnen 1 tot 2 dagen over.

Adviezen bij deze bijwerkingen:

  • Tegen pijn kunt u paracetamol slikken. Bijvoorbeeld 3 keer per dag 2 pillen van 500 milligram.
  • Duren de klachten na de prik langer dan 2 dagen? Of heeft u andere klachten die passen bij corona? Laat u dan testen op corona.
  • Heeft u een andere klacht na de prik? Meld dit dan bij het bijwerkingen-centrum Lareb.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Voor meer informatie zie Apotheek.nl.
Bijwerkingen zeldzaam

Bijwerkingen die bijna niemand krijgt na de prikken

Bijwerking die bijna niemand krijgt: ernstige allergische reactie

Heel soms krijgen mensen direct na de prik een ernstige allergische reactie. Vooral mensen die al een ernstige allergie hebben. Na de prik blijft u daarom 15 minuten in de buurt van de arts. Die kan een ernstige allergische reactie meteen behandelen.

Bijwerking die bijna niemand krijgt: ontsteking hartspier of hartzakje

Een ontsteking van de hartspier of hartzakje is een bijwerking van de prik van Pfizer of Moderna. Bijna niemand krijgt het. Als 10.000 mensen de prik van Pfizer of Moderna krijgen, krijgt 1 persoon deze bijwerking. Meestal binnen 14 dagen na de prik.

Het coronavirus zelf kan ook deze ontsteking van het hart geven. De kans dat u de hart-ontsteking door corona krijgt is groter dan de kans dat u het door een prik krijgt.

Ontsteking van de hartspier of het hartzakje kan deze klachten geven:

  • pijn op de borst
  • snel of moeilijk ademen
  • hartkloppingen

Meestal wordt de ontsteking vanzelf beter na een paar dagen, zonder blijvende schade aan het hart.

Behandeling is meestal niet nodig. Heel soms zijn medicijnen tegen ontsteking nodig.

Een ontsteking van de hartspier kan heel soms zorgen voor hartfalen of problemen met het hartritme.

1 of 2 prikken

Krijg ik 1 of 2 prikken?

Heeft u nog nooit eerder prikken tegen corona gehad? Dan geldt dit voor u:

  • Bij Janssen krijgt u 1 prik.
  • De tweede prik van Pfizer krijgt u ongeveer 6 weken na de eerste prik.
  • De tweede prik van Moderna krijgt u ongeveer 4 weken na de eerste prik.
  • De tweede prik van Novavax krijgt u ongeveer 3 weken na de eerste prik.

U krijgt vanzelf een uitnodiging voor een tweede prik.

Corona gehad voor uw eerste prik? 1 prik meestal genoeg

Heeft u corona gehad voor uw eerste prik? Dan is 1 prik genoeg om niet nog een keer corona te krijgen. Ook als u lang geleden corona heeft gehad. En ook als u weinig klachten had, of geen klachten.

Let op: haal wel een tweede prik als 1 of beide punten hieronder kloppen:

  • U bent ouder dan 80 jaar.
  • U heeft minder afweer door een ziekte of een behandeling.

Twijfelt u of u corona heeft gehad? Bijvoorbeeld omdat u klachten had, maar niet getest bent? Haal dan 2 prikken. Dan weet u zeker dat u beschermd bent. Het kan geen kwaad als u twee prikken krijgt en al corona heeft gehad.

Corona gehad na uw eerste prik? Wel een tweede prik

Heeft u corona gehad na uw eerste prik? Haal dan een tweede prik 8 weken nadat uit de test kwam dat u corona had.

Herhaalprik

Kan ik een herhaalprik krijgen?

Iedereen van 12 jaar en ouder kan een herhaalprik krijgen.

Deze mensen krijgen een uitnodiging voor de herhaalprik:

  • mensen van 60 jaar en ouder
  • mensen die in een huis wonen waar ze zorg krijgen, bijvoorbeeld een verpleeghuis
  • mensen die elk jaar een griepprik krijgen, zoals mensen met diabetes of een ziekte van hart, nieren of longen
  • zwangere vrouwen: zij krijgen een uitnodiging van hun verloskundige of arts (gynaecoloog)

Deze mensen hebben een grotere kans om erg ziek te worden door corona. Door de herhaalprik wordt de afweer tegen corona weer beter.

Later in het jaar kunnen alle andere mensen een herhaalprik krijgen. Wanneer dit is, hoort u via het nieuws of sociale media. Bedenk voor uzelf of u de prik wilt halen.

De herhaalprik is een prik van Pfizer of Moderna. De fabrikanten hebben deze prikken verbeterd. Ze beschermen nu ook tegen nieuwe soorten van het coronavirus. Zoals omikron.

Als u de herhaalprik wilt, haal deze dan 3 maanden of later na uw laatste prik tegen corona.
Heeft u corona gekregen na uw laatste prik? Haal de herhaalprik dan 3 maanden of later nadat u corona had.

Na hoe lang werkt het

Wanneer ben ik beschermd tegen corona na de prikken?

Korte tijd na de prik of prikken heeft uw lichaam genoeg afweerstoffen gemaakt:

  • Bij de prik van Janssen is dit 28 dagen na de prik.
  • Bij de prik van Pfizer is dit 7 dagen na de tweede prik.
  • Bij de prik van Moderna is dit 14 dagen na de tweede prik.
  • Bij de prik van Novavax is dit 14 dagen na de tweede prik.

De herhaalprik werkt na 7 dagen.

Na de prikken kunt u het virus nog wel krijgen. Maar u wordt er dan niet ziek van of minder ziek.
U kunt ook nog steeds andere mensen besmetten. Die kans is wel kleiner dan als u de prikken niet had gehad.

Blijf de adviezen volgen, zoals handen wassen.
En doe een test op corona bij klachten.

Wanneer bellen

Wanneer bellen na een prik tegen corona?

Spoed: Bel direct uw huisarts, arts in het ziekenhuis of 112 als u binnen 1 uur na een prik deze klachten krijgt:

  • dikke lippen, tong of keel of jeukende bulten op uw huid
  • met daarbij 1 of meer van deze klachten:
    • moeilijk ademen of een piepend geluid bij het ademen
    • benauwdheid
    • duizeligheid of flauwvallen
    • een snelle hartslag
    • buikkrampen of overgeven

Dit zijn klachten van een ernstige allergische reactie. U krijgt hier dan snel een behandeling voor.

Meer informatie

Meer informatie over prik tegen corona

  • Twijfelt u over de prikken omdat u problemen met uw gezondheid heeft? Bijvoorbeeld een allergie of minder afweer? Of omdat u zwanger bent of wilt worden? Dan kunt u bellen met de Twijfeltelefoon. Artsen en medisch studenten beantwoorden uw vragen.
    Het telefoonnummer is 088 7 555 777. U kunt bellen van maandag tot en met vrijdag van half 9 tot half 5.
  • Twijfelt u over de prikken om een andere reden? Bijvoorbeeld over de bijwerkingen of over hoe veilig de prikken zijn. Dan kunt u ook kijken op overvaccineren.nl.
  • U kunt uw algemene vragen over de prikken ook stellen aan een expert in de zorg. Het telefoonnummer is 0800 770 770 7. Dit nummer is niet voor medisch advies als u ziek bent of medicijnen gebruikt. Kijk voor meer informatie op vragenovercorona.nl.
  • Kijk op de website van de Rijksoverheid voor andere vragen over prikken tegen corona. Bijvoorbeeld over wie welke prik krijgt en wanneer.
  • Bij bijwerkingen-centrum Lareb vindt u een overzicht van alle bijwerkingen van de prikken tegen corona. U kunt hier ook bijwerkingen melden.
  • Voor het maken van een afspraak voor de eerste prik, tweede prik of herhaalprik: bel de GGD op telefoonnummer 0800 7070. Of ga naar coronavaccinatie-afspraak.nl.
  • Voor vragen over het invullen van de gezondheidsverklaring van de GGD: bel 088 767 40 80.
  • Er is een film over hoe de prik tegen corona werkt en hoe veilig de prik is.
  • Er is ook een film over u hoe u online een prik-afspraak kunt maken.
Deze tekst is aangepast op
NHG

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?