COPD is een ziekte van de longen die niet kan genezen.
Het komt meestal door roken. Soms door fijnstof of prikkelende deeltjes in de lucht.
Als je niet rookt of gerookt hebt, is de kans dat je COPD krijgt heel klein.
COPD geeft klachten zoals: veel hoesten, benauwd zijn, slijm ophoesten en moe zijn.
Rook je of heb je gerookt, en heb je 1 of meer van deze klachten? Maak een afspraak met je huisarts.
De huisarts onderzoekt of je COPD hebt.
Wat is COPD?
COPD is een ziekte van de longen die niet kan genezen. Dit komt meestal door roken.
Als je rookt, adem je rookdeeltjes in. Die komen via de longbuisjes bij de longblaasjes.
Door deze rookdeeltjes zijn je longen altijd een beetje ontstoken. De longbuisjes worden smaller (nauwer) en er komt meer slijm.
Hierdoor beschadigen je longbuisjes en longblaasjes. Bij COPD gaat deze schade niet meer weg. Je longen gaan hierdoor minder goed werken. De longblaasjes kunnen minder zuurstof opnemen in je lichaam. Je krijgt vaak last van hoesten, benauwdheid en slijm ophoesten.
Deze klachten worden meestal erger als je ouder wordt. Vooral als je blijft roken.
COPD is een afkorting van het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Vroeger noemden we dit chronische bronchitis of longemfyseem.
Wat merk je bij COPD?
Bij COPD kun je 1 of meer van deze klachten hebben:
Je moet vaak hoesten en je hoest slijm op.
Bij het ademen hoor je een piepend of brommend geluid. Vooral als je uitademt.
Als je meer beweegt, word je snel benauwd. Bijvoorbeeld bij traplopen.
Soms worden je klachten tijdelijk erger in deze situaties:
Je bent verkouden, hebt griep of je luchtwegen zijn ontstoken.
Je bent ergens met prikkelende lucht, zoals rook.
Je beweegt meer, zoals bij sporten.
Wanneer heb je een grotere kans op COPD?
Als je lang of veel hebt gerookt, heb je meer kans om COPD te krijgen. Van elke 10 rokers krijgen er 1 of 2 COPD.
Deze dingen kunnen ook een grotere kans geven op COPD:
Jarenlang inademen van stofdeeltjes zoals fijnstof, gassen, dampen en (hout)rook. Bijvoorbeeld als schilder, chauffeur, kapper of bakker. En bij werken in een omgeving met fijnstof van steen(gruis), metaal of graan. Of jarenlang vaak een houtkachel aan hebben thuis.
Vaak in de rook van een ander zitten. Bijvoorbeeld als andere mensen in huis roken.
Gebruik van een waterpijp en inademen van (hard)drugs.
Er kan ook een erfelijke oorzaak voor COPD zijn, zoals bij Alpha-1. Dit komt bijna nooit voor.
Hoe onderzoekt de huisarts of je COPD hebt?
De huisarts vraagt eerst naar je klachten. Daarna onderzoekt de huisarts met de praktijkondersteuner of je COPD hebt:
Je huisarts luistert naar je longen en hart. Soms wordt ook de zuurstof in je bloed en je bloeddruk gemeten. Ook kijkt de huisarts of er vocht in je benen zit.
Je lengte en gewicht worden gemeten. Hiermee berekent de huisarts of de praktijkondersteuner je BMI. Zo weet de huisarts of je een gezond gewicht hebt.
Het beste voor je longen is om te stoppen met roken. Ook als je al heel lang rookt. Zo komt er minder schade in je longen. Vaak ga je je ook beter voelen. Heb je COPD? Ook dan is stoppen met roken het beste wat je kunt doen. Je longen worden dan minder snel slechter.
Je huisarts of praktijkondersteuner helpen je om te stoppen met roken.
Vraag aan andere mensen om niet te roken als je bij ze bent.
Het kan een paar maanden duren voordat je merkt dat het beter gaat. Je gaat dan minder hoesten en minder slijm ophoesten. Als je verkouden bent of een luchtwegontsteking hebt, zal dit misschien ook minder klachten geven.
Meer bewegen is een goede manier om je beter te voelen. Zorg dat je in ieder geval 150 minuten per week beweegt. Bijvoorbeeld 5 keer per week 30 minuten. Vaker bewegen is nog beter.
Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen of zwemmen.
Misschien word je benauwd als je gaat bewegen. Blijf dan toch oefenen, dit helpt je om meer energie te krijgen. En met meer energie voel je je beter.
Gezond eten helpt je om een gezond gewicht te krijgen en te houden.
Als je mager bent of wordt (ondergewicht), is het belangrijk dat je genoeg eet. Eet in ieder geval 3 keer per dag een gezonde maaltijd.
Bij overgewicht is het belangrijk om gezond te eten, en extra belangrijk om meer te bewegen.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Maak een afspraak met je huisarts als 1 of meer van de volgende dingen voor jou kloppen:
Je hebt klachten die bij COPD horen en je rookt of hebt gerookt.
Je hebt klachten die bij COPD horen en je hebt bijvoorbeeld op je werk of thuis jarenlang stofdeeltjes ingeademd.
Hoe gaat het verder bij kans op COPD?
Je huisarts bespreekt de uitslag van het onderzoek met jou.
Als je COPD hebt, maak je samen een plan om te zorgen dat je minder klachten hebt.
