Ik ben moe

In het kort

In het kort

  • Tegen moeheid helpen goede slaapgewoontes, zoals
    • Drink 's avonds geen koffie (cafeïne) of alcohol.
    • Doe een uur voor het slapengaan tv, smartphone en tablet uit.
  • Goed voor uzelf zorgen helpt ook.
    • Eet gezond. Kies vooral volkorenproducten, peulvruchten, groenten, fruit, noten en vis. 
    • Beweeg elke dag genoeg.
    • Probeer problemen actief op te lossen.
  • Heeft u ook andere klachten? Ga naar uw huisarts.
Normale slaap

Wat is normale slaap?

Slaap is belangrijk voor uw gezondheid. Uw lichaam en geest hebben regelmatig een aantal uren slaap nodig om te herstellen en te ontspannen.

  • Niet iedereen heeft 8 uur slaap nodig. Sommige mensen slapen 6 uur, andere 10 uur per nacht. Jongeren slapen gemiddeld 9 uur.
  • Hoe lang het duurt om in te slapen (vaak 10 tot 20 minuten), verschilt ook per persoon.
  • Af en toe wakker worden is normaal, vooral tegen de ochtend.
  • Vooral oudere mensen slapen korter en minder diep. Dit hoort bij de leeftijd.
  • Ook al ligt u veel wakker, u heeft vaak langer geslapen dan u denkt.
  • Het kan geen kwaad als u af en toe te weinig slaapt.
  • Als u zich overdag redelijk fit voelt, rust u blijkbaar voldoende uit.
Beschrijving

Wat is moeheid?

Iedereen is wel eens moe. Moeheid zou je kunnen beschrijven als een gebrek aan energie. Het lukt niet goed meer om datgene te doen wat u zou willen of moeten doen. U voelt zich niet zo fit als u anders kunt zijn. Bewegen, praten, denken, alles gaat moeilijker vanwege de uitputting. U wilt eigenlijk het liefst slapen.

Ongeveer een kwart van de Nederlanders heeft last van moeheid, vrouwen vaker dan mannen. Jongeren zijn vaker moe dan 50-plussers, en ook ouders met kleine kinderen zijn vaak bekaf.

Wanneer u moe bent, bijvoorbeeld na een laat feestje of na een nachtdienst, gaat dat meestal over na 1 of 2 nachten goed en lang genoeg slapen.

Bent u langdurig moe en gaat het uw dagelijkse leven sterk beïnvloeden, dan is moeheid echt een probleem.

Oorzaken

Hoe ontstaat moeheid?

Moeheid komt meestal door slaapproblemen.

Maar ook psychische of lichamelijke oorzaken zijn mogelijk.
Psychische oorzaken hebben te maken met hoe u zich voelt en waar u aan denkt.
Lichamelijke oorzaken hebben te maken met wat u aan uw lijf voelt (jeuk, pijn) en met allerlei ziekten. 

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van moeheid?

Verschijnselen van moeheid zijn:

  • bleek zien, kringen onder de ogen
  • regelmatig gapen en in de ogen wrijven
  • sloomheid of hangerigheid
  • af en toe indutten of in slaap vallen

U kunt zich waarschijnlijk minder goed concentreren. Tijdens een gesprek dringt niet alles wat er gezegd wordt tot u door en u kunt minder goed opletten. Bijvoorbeeld in het verkeer of op uw werk. 

Andere klachten zijn:

  • snel geprikkeld of geïrriteerd, snel huilen of snel boos
  • nergens zin in hebben
  • hoofdpijn
  • duizeligheid of draaierigheid
  • gemakkelijker struikelen of iets laten vallen
Psychische oorzaken

Wat zijn psychische oorzaken van moeheid?

Psychische oorzaken van moeheid hebben te maken met hoe u zich voelt of waar u aan denkt. Bijvoorbeeld:

Thuis en op het werk

  • Door problemen thuis of op het werk kunt u zich minder goed ontspannen. U voelt zich gestresst en loopt misschien de hele dag te piekeren. Van de hele dag gespannen zijn, wordt u extra moe. Ruzie kan de spanning nog erger maken. ’s Nachts kunt u het probleem niet uit uw hoofd zetten. U slaapt daardoor slechter en de moeheid neemt toe.
  • U werkt hard en neemt te weinig rust. U gaat maar door, gaat laat naar bed en staat weer heel vroeg op. Hard werken is niet slecht, maar soms kan het net teveel zijn en slaat de echte vermoeidheid toe.
  • De problemen, moeheid en spanning kunnen zo erg zijn dat u overspannen raakt. Een belangrijk kenmerk van overspannen zijn, is erge moeheid.
  • Hoewel je het misschien niet zou denken kunnen passieve activiteiten, zoals televisiekijken en computerspelletjes, heel vermoeiend zijn.

Een ingrijpende gebeurtenis

  • U gaat bijvoorbeeld verhuizen of uw huis wordt verbouwd. U heeft thuis een ernstige lekkage en tegelijk valt ’s winters de verwarmingsketel uit. Er zijn veel kosten en u kunt het allemaal niet direct betalen. Allemaal redenen om erg moe te worden.
  • Een groot verlies van een dierbaar persoon en het verdriet en alle gevoelens die dit oproept, kan u uitputten.

Depressie

  • Moeheid en lusteloosheid zijn belangrijke kenmerken van een depressie. Mensen die depressief zijn willen soms het liefst de hele dag in bed liggen. Komen ze uit bed, dan zijn ze vaak nog moe.

Angst en paniek

  • Wanneer u voortdurend angstig bent of een paniekstoornis heeft, kunnen angst en paniek uw leven gaan beheersen. U kunt hier totaal uitgeput van raken.
Lichamelijke oorzaken

Wat zijn lichamelijke oorzaken van moeheid?

Lichamelijke oorzaken van moeheid hebben te maken met hoe u met uw lichaam omgaat. Hoeveel u beweegt, hoeveel en wat u eet, en welke genotsmiddelen u gebruikt, het heeft allemaal invloed op uw fitheid en conditie en bepaalt dus of u zich moe voelt. Daarnaast geven bijna alle ziekten moeheid.

Belangrijke lichamelijke oorzaken van moeheid zijn:

Lichaamsconditie

  • Hoe minder u aan lichaamsbeweging doet, hoe slechter uw conditie is. De kans is dan groter dat u regelmatig moe bent.
  • Mensen die ongezond eten (vet vlees, patat, mayonaise, snoep, weinig groente en fruit) hebben een grotere kans om regelmatig moe te zijn.
  • Mensen die te zwaar zijn, hebben een grotere kans op moeheid.
  • Mensen die bijna niets eten en extreem mager zijn, hebben ook een grotere kans op moeheid.

Genotsmiddelen

  • Roken vermindert de doorbloeding van al uw weefsels en organen. Ook komen er giftige stoffen in het bloed. Mensen die veel en langdurig roken zijn vaak erg moe.
  • Mensen die dagelijks meer dan 1 of 2 glazen alcohol drinken, kunnen last van moeheid krijgen. Daarbij slapen mensen die veel alcohol drinken slecht. Ze vallen vaak wel als een blok in slaap, maar worden heel vroeg wakker en doen dan geen oog meer dicht.
  • Drugs, zoals cannabis , XTC en cocaïne, kunnen vermoeidheid geven. Vermoeidheid direct na het gebruik, maar ook vermoeidheid door langdurig gebruik.

Medicijnen

  • Verschillende medicijnen kunnen moeheid geven. Bijvoorbeeld middelen tegen allergie (antihistaminica). Medicijnen tegen kanker (chemotherapie) kunnen een enorme vermoeidheid en uitputting geven.

Bloedarmoede

  • Met name vrouwen die hevige menstruaties hebben, kunnen door veel bloedverlies bloedarmoede krijgen. Er zit dan te weinig ijzer in het bloed. Daardoor kunnen de rode bloedcellen te weinig zuurstof naar uw weefsels vervoeren en kunt u erg moe worden.

Pijn

  • Langdurige pijn kan u totaal uitputten. U wordt niet alleen doodmoe van de pijn zelf, maar ook omdat de pijn u ’s nachts wakker houdt.

Hart en longen

  • Na een aandoening aan uw hart of longen, bent u meestal heel moe. Bijvoorbeeld na een hartinfarct of een longontsteking, bij hartfalen (verminderde pompwerking), en ook bij benauwdheid door astma of COPD.

Chronische ziekten

  • Moeheid past ook bij chronische ziekten, zoals diabetes mellitus en darmziekten (ziekte van Crohn of colitis). Ook na een beroerte kan iemand langdurig moe blijven.

Kanker

  • Eén van de belangrijke kenmerken van kanker is ernstige vermoeidheid. Het gaat vaak samen met verlies van eetlust en vermageren.

Chronisch vermoeidheidssyndroom

  • Het chronisch vermoeidheidssyndroom wil zeggen dat iemand langer dan 6 maanden achter elkaar extreem moe is, zonder dat dat te verklaren is.

Slaapapneu

  • Slaapapneu betekent 'niet ademen' tijdens de slaap. De ademhaling stopt een paar keer per uur voor ten minste 10 seconden. U bent overdag moe of slaperig.

cannabis

Cannabis is een kruidenmiddel, het bevat de toppen van de plant Cannabis sativa. Andere namen zijn marihuana of wiet. De apotheek levert speciale producten met een vaste samenstelling aan werkzame stoffen: de medicinale cannabis.

Artsen schrijven medicinale cannabis voor bij MS (multipele sclerose). Ze schrijven het soms voor bij ernstige spierkrampen door ruggenmergschade, misselijkheid en braken door behandeling van kanker, hiv, aids of hepatitis C, chronische pijn, vooral zenuwpijn, tics (syndroom van Gilles de la Tourette) en glaucoom (verhoogde oogboldruk).

Ze schrijven het ook voor in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase) om misselijkheid en pijn te bestrijden en de eetlust op te wekken.

Uw arts zal cannabis pas voorschrijven als de gebruikelijke behandelingsmethoden onvoldoende werken of wanneer er te veel bijwerkingen optreden.

Bron: Apotheek.nl
Adviezen

Wat kunt u zelf doen aan uw moeheid?

Probeer te stoppen met gewoonten die moeheid kunnen veroorzaken. Dat betekent over het algemeen:

  • Stop met roken als u rookt.
  • Drink zo min mogelijk alcohol, of liever helemaal niets totdat de moeheid over is.
  • Probeer het gebruik van drugs af te bouwen als u drugs gebruikt.
  • Probeer om wat af te vallen als u te zwaar bent.
  • Eet gezond.
  • Probeer ten minste 5 keer per week een halfuur actief te bewegen. Het maakt niet uit of u iedere dag een halfuur, 2 keer een kwartier of 3 keer 10 minuten beweegt. Actief bewegen is bijvoorbeeld stevig wandelen, fietsen naar de winkel of uw werk, intensief huishoudelijk werk, zoals ramen wassen of werken in de tuin.
  • Probeer problemen thuis of op uw werk op te lossen. Ga het gesprek aan en houdt uw problemen niet te lang binnen. Bent u overspannen, neem dan een periode rust en probeer daarna geleidelijk weer aan het werk te gaan. Maak afspraken over uw taken en werktempo.
  • Neem tijdens uw werk regelmatig korte pauzes. Ga tussen de middag even wandelen. Neem zo mogelijk geen werk mee in het weekend. Doe dingen die u leuk vindt en die niets met uw werk te maken hebben.
  • Bij overspanning, angsten of een depressie is het goed om eens te gaan praten met uw huisarts, de praktijkondersteuner GGZ of een psycholoog. Uw huisarts kan u hierover adviseren. Meer informatie vindt u in het onderwerp Psychische klachten
  • Ga op een sportvereniging.
  • Ga zo min mogelijk achter een tv of een computer zitten en leg ook eens wat vaker uw mobiele telefoon weg.
Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen met de huisarts voor moeheid?

Ga naar uw huisarts als de moeheid samengaat met:

  • langdurig hoesten
  • eetlustverlies
  • vermagering
  • pijn
  • depressiviteit
  • sufheid of
  • verwardheid

Maak ook een afspraak als de moeheid 3 maanden duurt zonder dat u de oorzaak weet.  

Meer informatie

Meer informatie over moeheid

Op snelbeterinjevel.nl kunt u zelfstandig werken aan slaap-, pieker- of stressklachten. U krijgt oefeningen en kunt bijhouden of ze u helpen (via een eigen account).

De informatie over moeheid is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.