Ik heb COPD

Onderwerp
Synoniemen
Longemfyseem, Chronische bronchitis

In het kort

  • COPD is een ongeneeslijke longziekte. 
  • De luchtwegen zijn blijvend vernauwd en werken steeds minder goed.
  • De belangrijkste oorzaak van COPD is roken.
  • Klachten zijn hoesten, opgeven van slijm, piepen en brommen als u ademt, en snel kortademig en moe.
  • Stoppen met roken is het belangrijkst, in elk stadium van de ziekte. 
  • Inhalatiemedicijnen kunnen helpen tegen de klachten.
  • Neem ieder jaar de griepprik.

    COPD

      Wat is COPD?

      COPD is een ongeneeslijke longziekte. De luchtwegen zijn blijvend vernauwd. Daardoor werken de longen steeds minder goed. U krijgt vaak last van hoesten, benauwdheid en slijm in de luchtwegen. Met de jaren wordt het moeilijker om genoeg lucht te krijgen. Een stukje wandelen kost dan steeds meer moeite.

      COPD komt door een blijvende (chronische) ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Rook of prikkelende stofdeeltjes in de ingeademde lucht veroorzaken die ontsteking. Wanneer u jarenlang rookt of schadelijke stofdeeltjes inademt op uw werk, raken uw luchtwegen steeds meer beschadigd. De schade is onherstelbaar.

      COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem.

      Wat zijn de verschijnselen bij COPD?

      De eerste klachten van COPD ontstaan vaak pas na het veertigste levensjaar.

      • U krijgt last van hoesten en opgeven van slijm.
      • Ademen geeft een piepend en brommend geluid.
      • U wordt sneller kortademig en moe, vooral bij inspanning zoals traplopen.
      • Verkoudheid, griep en longontsteking geven extra veel klachten en gaan minder snel over.
      • Bij (ernstige) COPD kan uw conditie snel achteruit gaat. U valt dan af, uw spieren worden slapper en dunner en kleine stukjes lopen wordt dan erg vermoeiend. 

      Het kan zijn dat klachten als benauwdheid, hoesten en slijm opgeven onder bepaalde omstandigheden opeens veel erger worden: 

      • bij verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties (bij griep kunt u ernstig ziek worden);
      • in prikkelende lucht zoals rook;
      • bij lichamelijke inspanning.

      Het is overigens niet altijd duidelijk waarom de klachten toenemen.

      Sommige mensen met COPD zijn bang om het benauwd te krijgen en durven zich haast niet meer in te spannen. Toch is het goed om te blijven bewegen en uw conditie zo goed mogelijk te houden.

      Hoe ontstaat COPD?

      COPD komt meestal door roken. Soms komt het doordat mensen lange tijd in een omgeving met veel steen-, metaal- of graanstofdeeltjes in de lucht hebben gewerkt.

      De rook of prikkelende stofdeeltjes veroorzaken een chronische ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen en de longblaasjes raken hierdoor steeds meer beschadigd. De schade is blijvend: het slijmvlies herstelt zich niet meer.

      COPD komt niet door een allergie.

      See video

      Wat kunt u zelf doen bij COPD?

      Door gezond te leven kunt u uw conditie verbeteren en ervoor zorgen dat u zich fitter voelt.

      Stoppen met roken

      Stoppen met roken is het belangrijkst, in elk stadium van COPD. De chronische ontsteking van uw longen zal dan verminderen. U voorkomt zo nog ergere beschadiging. U merkt niet meteen verbetering. Het kan enkele maanden duren voordat u minder gaat hoesten en minder slijm opgeeft. Verkoudheden en luchtweginfecties zullen dan ook minder klachten geven. Hierdoor verslechtert de conditie van uw longen minder gauw.

      Afbeelding COPD

      Voldoende bewegen

      Bewegen is heel belangrijk voor mensen met COPD.

      • Beweeg minimaal een half uur per dag. Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen of zwemmen. Stofzuigen, tuinieren of traplopen tellen ook mee. 
      • Wordt u van de inspanning kortademig? Laat u niet tegenhouden, blijf voorzichtig door oefenen. Uw conditie zal altijd verbeteren. 
      • Als de inspanning u erg veel moeite kost, kan de fysio- of oefentherapeut (Cesar of Mensendieck) u adviezen geven. U krijgt bijvoorbeeld bepaalde ademhalingsoefeningen. Die helpen het gevoel van kortademigheid te verminderen.

      Gezond eten

      Zorg ervoor dat u gezond eet.

      • Als u mager bent of wordt, moet u opletten dat u gedurende de dag genoeg eet. Neem minstens drie keer per dag een gezonde maaltijd. Op de huisartsenpraktijk kunt u bespreken wat u het beste kunt doen om aan te sterken of een gezond gewicht te houden. Een diĆ«tiste kan u er goed mee helpen.
      • Bij overgewicht is het belangrijk om gezond te eten en meer te bewegen. Met een gezond gewicht voelt u zich fitter en heeft u meer energie. Dat kan enorm schelen bij kortademigheid.

      Uitlokkende prikkels vermijden

      Vermijd prikkels die u benauwd maken, zoals verf-, bak- en braadlucht. Daarom is goede ventilatie van uw woon-, slaap- en werkruimte belangrijk. Zorg ook voor een goede afzuiginstallatie in de keuken of zet het raam open tijdens het koken. Soms kan het helpen van werk of hobby te veranderen om bepaalde prikkels te vermijden.

      Behandeling van COPD

      Er bestaat geen behandeling waardoor COPD over gaat. U kunt wel uw klachten verminderen door u te houden aan een aantal leefregels (op tijd stoppen met roken, gezond eten en dagelijks bewegen) en door medicatie te gebruiken. U gaat zich dan geleidelijk beter voelen.

      Griepprik bij COPD

      Mensen met COPD kunnen ernstig ziek worden door een virusinfectie van de luchtwegen, zoals griep. Door infecties kan de conditie van de luchtwegen verslechteren.

      Haal daarom ieder najaar de griepprik. Dat helpt om ernstige complicaties van de griep te voorkomen.

      Wanneer bel ik de huisarts bij COPD?

      Bel uw huisarts in deze situaties:

      • Uw klachten worden steeds erger.
      • De medicijnen helpen onvoldoende.
      • De medicijnen zijn vaker nodig dan met u is afgesproken.
      • De klachten worden erger bij ziekte of koorts.
      • Eten lukt niet goed.
      • U merkt dat u magerder wordt.
      • U heeft behoefte aan begeleiding bij bewegen.
      • U heeft behoefte aan begeleiding bij stoppen met roken. Met ondersteuning lukt het vaak beter de adviezen op te volgen.
      • U bent gestopt met roken, maar bang dat u weer opnieuw gaat roken.

      Meer informatie over COPD

      • Voor meer informatie over COPD kunt u terecht bij het Longfonds.
      • Meer informatie om te stoppen met roken vindt u op Rokeninfo.

      De informatie over COPD is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard COPD.

      Voor hulpmiddelen kunt u meer informatie vinden op de Hulpmiddelenwijzer.

      Deze tekst is voor het laatst herzien op 1 nov 2011