Ik heb astma

In het kort

In het kort

  • Bij astma zijn de buisjes in de longen vernauwd tijdens een aanval.
  • U kunt last hebben van benauwdheid, een piepende ademhaling of langer dan 3 weken hoesten. 
  • Een astma-aanval kan ontstaan door bijvoorbeeld stuifmeel, huisdieren, huisstofmijt, rook, inspanning of stress.
  • Als u rookt, is het heel belangrijk om te stoppen.
  • Bewegen/sporten is ook belangrijk.
  • Als u overgewicht heeft, is het verstandig om af te vallen. 
  • U krijgt medicijnen die u inademt: alleen bij klachten of elke dag.
Beschrijving

Wat is astma?

Astma is een aandoening van de luchtwegen (buisjes in de longen). Normaal zijn de luchtwegen wijd genoeg om gemakkelijk in en uit te ademen. Bij astma zijn de luchtwegen van tijd tot tijd vernauwd.

Afbeelding Astma

Er kan minder lucht doorheen, het ademen gaat moeilijker en u wordt benauwd.

De vernauwing van de luchtwegen komt doordat ze overgevoelig zijn voor bepaalde prikkels. Als reactie op de prikkels trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen. Het slijmvlies langs de binnenkant van de luchtwegen raakt ontstoken: het zwelt op en produceert meer slijm. Daardoor worden de luchtwegen nauwer.

Astma begint meestal op de kinderleeftijd. Maar het kan ook pas voor het eerst beginnen bij mensen die ouder zijn dan 50 jaar.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van astma?

Bij astma kunt u last hebben van:

  • benauwdheid
  • een piepende ademhaling
  • wekenlang hoesten (minstens 3 weken), vooral 's nachts
  • terugkerende periodes waarin u veel moet hoesten
  • vermoeidheid (doordat het ademhalen moeite kost)
  • een minder goede conditie, waardoor sporten zwaarder is dan voorheen 
Oorzaken

Hoe ontstaat astma?

Overgevoelig

U kunt voor één of meer prikkels overgevoelig zijn. Meestal reageren de luchtwegen direct na de prikkel, soms pas na uren. 

Er zijn verschillende soorten prikkels:

  • Allergische prikkels, waar veel mensen met astma op reageren, zijn bijvoorbeeld:

    • huisstofmijt
    • huidschilfers van huisdieren (katten, honden, knaagdieren en paarden)
    • stuifmeel van bomen, grassen of onkruiden
    • schimmels
  • Niet-allergische prikkels, bijvoorbeeld:

    • kou, mist, rook, luchtvervuiling, fijnstof, baklucht, verflucht en parfumluchtjes
    • lichamelijke inspanning
    • stress
    • infecties van de luchtwegen, zoals verkoudheid of griep

  • Medicijnen
    Sommige mensen met astma worden benauwd van medicijnen, bijvoorbeeld van bepaalde pijnstillers, zoals aspirine of nsaid's.


Erfelijkheid

Bij astma speelt erfelijkheid ook een rol. Binnen één familie komen vaak meer mensen voor met astma of andere allergische aandoeningen.

    Adviezen

    Adviezen bij astma

    Niet roken

    Als u astma heeft, is roken of meeroken zeer onverstandig. Rook prikkelt de luchtwegen en dat heeft verschillende gevolgen:

    • Uw luchtwegen worden gevoeliger voor andere prikkels en trekken steeds vaker samen.
    • Het slijmvlies van de luchtwegen is voortdurend (chronisch) ontstoken. Uw longen raken daardoor steeds meer beschadigd. U krijgt steeds meer last van benauwdheid, hoesten en slijm. 
    • Astmamedicijnen werken minder goed. 
    • Er kan naast astma ook COPD ontstaan. Bij COPD zijn de kleine vertakkingen van de luchtwegen blijvend beschadigd en vernauwd.

    Voordelen van stoppen met roken:

    • De ontsteking van de luchtwegen kan genezen; de luchtwegvernauwing en de slijmproductie worden minder. 
    • Uw astmamedicijnen werken beter. U heeft steeds minder of zelfs geen medicijnen nodig.
    • Door op tijd te stoppen met roken, kunt u blijvende schade aan de luchtwegen voorkomen. Als er al schade is ontstaan, is stoppen belangrijk om meer schade te voorkomen. 

    Dagelijks bewegen

    Het kan zijn dat u bij inspanning benauwd wordt. Toch is lichaamsbeweging belangrijk. Juist bij astma moet u zo goed mogelijk in conditie blijven.

    • Beweeg dagelijks een halfuur (bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen of fitness).
    • Zorg bij het sporten voor een goede warming-up.
    • Adem zo mogelijk door uw neus als het koud is. In uw neus wordt de lucht al wat opgewarmd. De lucht prikkelt de luchtwegen daardoor minder.

    Overgewicht aanpakken

    Als u te zwaar bent, is het verstandig om af te vallen. Overgewicht maakt de behandeling van astma namelijk moeilijker. Als u wilt, kunt u bij gezond eten en afvallen hulp krijgen van een diëtist.  

    Prikkels vermijden

    Als uit bloedonderzoek blijkt dat u allergisch bent en u weet op welke prikkels u reageert, kunt u proberen die prikkels te vermijden. Probeer dit zowel thuis als op uw werk.

    Een allergie geeft ook vaak neusklachten, zoals een loopneus en niezen. Goede behandeling daarvan kan ook helpen bij de behandeling van astma. Bespreek dit met uw huisarts. 

    Huisstofmijt speelt vaak een rol bij astma. U kunt thuis zelf proberen te zorgen voor minder huisstofmijt. Dit werkt niet altijd tegen astmaklachten. Daarom kunt u beter eerst kijken of uw astmamedicijnen de astma onder controle krijgen, voordat u (dure) aanpassingen in huis gaat doen.

    Griepprik

    Alleen mensen met astma die ontstekingsremmers gebruiken, krijgen het advies om elk jaar de griepprik te halen. Bespreek met uw huisarts of de griepprik voor u nodig is.  

    Behandeling

    Behandeling van astma

    Astma is meestal goed te behandelen met medicijnen, in combinatie met het volgen van de adviezen, zoals niet roken en genoeg bewegen. 

    Medicijnen genezen astma niet. Maar als u de medicijnen goed gebruikt en de adviezen opvolgt, kunnen de klachten wel wegblijven of behoorlijk verminderen.

    De medicijnen ademt u in zodat ze rechtstreeks inwerken op de luchtwegen. Daarom heten ze inhalatiemedicijnen. Er zijn twee groepen: luchtwegverwijders en ontstekingsremmers.

    • Luchtwegverwijders zorgen ervoor dat u binnen 10 tot 30 minuten beter kunt ademhalen. U gebruikt ze als u klachten heeft. 
    • Ontstekingsremmers verminderen de ontsteking en daarmee het slijm en de benauwdheid. Uw huisarts schrijft deze medicijnen voor als u vaak klachten heeft. Ontstekingsremmers werken pas na een paar weken echt goed.

    Lees meer over medicijnen bij astma.

    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder bij astma?

    Astma is goed te behandelen maar gaat niet echt over. Het kan zijn dat u jarenlang geen klachten heeft, maar de aanleg voor astma blijft aanwezig. Door niet te roken en andere prikkels te vermijden, voldoende lichaamsbeweging, een gezond gewicht en goed gebruik van uw medicijnen kunt u ervoor zorgen dat u zo weinig mogelijk last heeft van uw astma.

    Als regelmatig bewegen of sporten niet goed lukt, bijvoorbeeld omdat u bang bent voor de benauwdheid, bespreek het dan met uw huisarts of praktijkondersteuner. Noteer vooraf op welke momenten u benauwd wordt. Schrijf ook op hoeveel u wel kunt bewegen (bijvoorbeeld een korte wandeling) en waar u tegenop ziet.
    Ook bij het stoppen met roken kunt u hulp krijgen van uw huisarts. 

    Wanneer contact?

    Wanneer contact opnemen bij astma?

    Neem contact op met uw huisarts in een van deze situaties:

    • Uw klachten verminderen niet. 
    • U heeft problemen met de medicijnen.
    • U heeft 3 keer per week of vaker een luchtwegverwijder nodig.

    Neem uw longmedicijn(en) mee als u naar de huisarts gaat. Vaak is het handig om even te bekijken hoe u uw inhalator gebruikt.

    Bel de huisarts met spoed als u een of meer van deze klachten heeft:

    • benauwdheid in rust: u heeft bijvoorbeeld moeite met het uitspreken van een hele zin of heeft het benauwd als u ligt
    • een snelle ademhaling
    • een snelle hartslag

    Bij een ernstige astma-aanval met uitputting, sufheid en blauwpaarse verkleuring van de huid: bel direct de ambulance met 112.

    Meer informatie
    Video's

    Video's

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.