Mijn kind heeft ADHD

In het kort

In het kort

  • Bij ADHD is uw kind sneller afgeleid, drukker en/of doet het vaker dingen zonder na te denken dan andere kinderen van dezelfde leeftijd.
  • Dit geeft problemen: thuis, op school en/of in het omgaan met andere kinderen. 
  • Als ouder kunt u training krijgen om hiermee om te gaan.
  • Als dit niet helpt, zijn medicijnen een mogelijkheid.
Video's

Video's

Wat is het

Wat is ADHD?

ADHD betekent dat een kind heel druk is en niet goed kan opletten.

  • Een kind met ADHD:
    -  is heel druk (hyperactief) en/of
    -  heeft moeite met opletten (concentreren) en/of
    -  doet dingen zonder eerst na te denken (impulsief).
  • Dit gedrag past niet bij de leeftijd en ontwikkeling van het kind.
  • Door het gedrag zijn er problemen op meerdere plaatsen, zoals thuis, op school, op clubjes en/of in het omgaan met andere kinderen.
  • De problemen duren langer dan een half jaar.
  • Het gedrag en de problemen zijn er al voordat het kind 12 jaar is.

Sommige kinderen met ADHD zijn niet druk, maar hebben alleen moeite met opletten. Zij zijn vaak juist stil en dromerig. Dit wordt soms ADD genoemd (dus zonder de H van hyperactief), maar dit is geen officiële naam.

De afkorting ADHD staat voor Attention-Deficit (= weinig aandacht) Hyperactivity Disorder.

Wat merk ik

Wat merk ik van ADHD bij mijn kind?

U merkt dat dat er dingen niet goed gaan met uw kind:
er zijn problemen op school, met vriendjes en thuis.
U merkt dat uw kind zich niet goed kan concentreren en heel druk doet.

Hoe merkt u dat een kind moeite heeft met concentreren?

  • niet genoeg aandacht geven aan dingen (alles half doen)
  • slordigheidsfouten maken, bijvoorbeeld in het werk op school
  • moeite om de aandacht bij een spel of taak te houden
  • niet luisteren (zo lijkt het tenminste)
  • moeite om een ingewikkelde of saaie opdracht te doen (bijvoorbeeld de eigen kamer opruimen)
  • vaak iets kwijt zijn
  • snel afgeleid zijn
  • vaak iets vergeten.

Hoe merkt u dat een kind druk en is en 'eerst doet en dan nadenkt'?

  • onrustig bewegen met handen en voeten, en bijvoorbeeld veel draaien op de stoel
  • niet kunnen blijven zitten
  • rondrennen en overal opklimmen als dit niet de bedoeling is
  • steeds bezig blijven, geen rust nemen
  • bij oudere kinderen: een gevoel van onrust, moeilijk kunnen ontspannen
  • moeilijk rustig kunnen spelen
  • erg veel praten
  • al antwoord geven voordat iemand klaar is met de vraag
  • moeite om op de beurt te wachten
  • anderen vaak onderbreken
  • aan iets denken en meteen 5 andere dingen bedenken die ermee te maken hebben.
Oorzaken

Hoe ontstaat ADHD?

We weten niet wat de oorzaak is van ADHD. Wel is duidelijk dat het in sommige families vaker voorkomt dan in andere.

Sommige mensen denken dat ADHD komt door wat iemand eet, bijvoorbeeld veel suiker of kleurstoffen. Dit is waarschijnlijk niet waar. Er is veel onderzoek naar gedaan, maar geen echt bewijs gevonden.

Behandeling

Behandeling van ADHD bij kinderen

Wie uw kind behandelt hangt af van het soort behandeling. Voor training en begeleiding kan dat bijvoorbeeld een orthopedagoog of psycholoog zijn. Medicijnen worden altijd voorgeschreven door een arts, bijvoorbeeld de huisarts, een kinderarts of psychiater.

U bespreekt eerst met de behandelaar en met uw kind wat u wilt bereiken met de behandeling. Wat verwacht u ervan? Wanneer is de behandeling geslaagd? Bijvoorbeeld: als uw kind rustiger is, zich beter kan concentreren, het beter doet op school of beter met vriendjes omgaat?

De behandeling van ADHD bestaat uit verschillende onderdelen:

Adviezen

Adviezen voor ouders bij ADHD

Elk kind is anders, ook elk kind met ADHD. Wat bij het ene kind goed helpt, werkt bij een ander misschien minder. Hieronder staan een aantal dingen die goed kunnen werken. U kunt deze tips uitproberen en kijken wat het beste werkt voor u en uw kind.

  • Zorg dat u altijd dezelfde regels heeft voor uw kind.
  • Vertel elke ochtend aan uw kind wat de planning is. Wat gaat u doen vandaag? En wat gaat uw kind doen? Gebruik hierbij plaatjes, een schrift of schrijfbord.
  • Laat uw kind op vaste tijden opstaan en naar bed gaan, op een vaste tijd eten.
  • Eet op een vaste plaats: niet de ene keer aan tafel en de andere keer op de bank.
  • Zeg dingen op een duidelijke manier: gebruik korte, duidelijke zinnen en woorden.
  • Zorg dat alle spullen een vaste plaats hebben.
  • Beloon goed gedrag direct. Belonen werkt beter dan straffen.
    • Belonen doet u met een compliment en/of een knuffel.
    • Doe dit meerdere keren op een dag.
    • Soms helpt het om daarnaast iets extra’s te geven wat uw kind leuk vindt. Bijvoorbeeld een sticker, een verhaal voorlezen, een spelletje doen of even televisie kijken.
  • Bespreek met uw kind wat niet mag. En wat er gebeurt als uw kind het toch doet.
    Doet uw kind iets wat niet mag? Zeg dan meteen wat het gevolg is.
  • Maak afspraken en zet ze op papier. Maar maak er niet te veel tegelijk, begin met de belangrijkste.
  • Ga op een positieve manier met uw kind om.
    Kinderen vinden het fijn om te horen wat ze goed doen en om aangemoedigd te worden. Dat geeft uw kind zelfvertrouwen. 
  • Soms kan het lijken alsof uw kind expres iets doet wat niet mag. Of expres niet luistert.
    Maar: vaak is dat niet zo. Zeg dus niet: ‘Dat deed je zeker expres’. Als uw kind iets niet met opzet heeft gedaan, zal het boos en teleurgesteld reageren. Uw kind krijgt dan de schuld van iets terwijl hij/zij misschien juist zijn best deed om iets wel goed te doen.
    Boos gedrag kan weer voor negatieve reacties bij u zorgen. En dat lokt weer boosheid en teleurstelling uit bij het kind, enzovoort.
  • Als uw kind iets moeilijk vindt (bijvoorbeeld rekenen), zal het lastiger zijn om de aandacht erbij te houden. Ook bij opdrachten die juist te makkelijk zijn, kan uw kind sneller afgeleid zijn. Hou hier rekening mee. 
  • Laat uw kind veel bewegen. Dat kan door uw kind klusjes te laten doen waarbij het kan bewegen. Of zoek een sport of activiteit met veel beweging.
  • Niet alles gaat meteen goed. Hou daar rekening mee. Kinderen met ADHD hebben vaker uitleg nodig en meer herhaling dan anderen.
  • Kijk naar de dingen die wél goed gaan (bij uw kind en bij u zelf).
  • Zorg dat u en uw partner dezelfde regels hebben voor uw kind.

Kijk ook op opvoeden.nl voor tips over:

Training ouders

Training voor ouders bij ADHD

In een oudertraining leert u:

  • Hoe u het gedrag van uw kind kunt veranderen.
  • Hoe u duidelijk kunt zijn naar uw kind.
  • Wat u moet doen, zodat uw kind beter begrijpt wat u van hem/haar verwacht.
  • Hoe u het beste op het gedrag van uw kind kunt reageren.
  • Uw verwachtingen en eisen aan te passen aan wat uw kind kan.

Uw behandelaar geeft deze training of vertelt u waar u deze training kunt doen.

Training leraren

Training voor leraren bij ADHD

De leraar van uw kind kan ook training of begeleiding krijgen. Daarin leert de leraar om het gedrag van uw kind in de klas te beïnvloeden.

De behandelaar van uw kind kan die begeleiding voor de leraar regelen.

Medicijnen

Medicijnen bij ADHD?

Als de adviezen en trainingen niet genoeg werken, zijn medicijnen soms een mogelijkheid.
De medicijnen kunnen ervoor zorgen dat uw kind rustiger wordt en zich beter kan concentreren.

Maar medicijnen kunnen ook nadelen hebben:

  • Bijwerkingen:
    • minder zin  in eten, en hierdoor afvallen
    • minder goed slapen
    • somber worden
      De meeste bijwerkingen verminderen binnen 1 of 2 weken. Maar soms zijn ze zo ernstig dat uw kind moet stoppen met de medicijnen.
  • Het is (nog) niet bekend hoe lang de medicijnen blijven werken.
  • Kinderen die deze medicijnen jarenlang krijgen, groeien minder goed.

Artsen zijn daarom voorzichtig met het geven van medicijnen aan kinderen. Ze doen dit bijvoorbeeld niet als uw kind jonger dan 6 jaar is. En meestal alleen als de problemen ernstig zijn.

Bespreek de mogelijke voordelen en nadelen (bijwerkingen) met de behandelaar.

Meer informatie: Mijn kind met ADHD krijgt medicijnen.

Voeding

ADHD en voeding

Gezond eten is voor elk kind belangrijk, dus ook voor een kind met ADHD.

Geef uw kind gezonde voeding, dus:

  • veel groenten en fruit;
  • aardappelen en (volkoren) brood, rijst en pasta;
  • weinig snoep, frisdrank, limonade, koekjes, chips en andere snacks (bijvoorbeeld alleen in het weekend, of op feestjes).

Sommige ouders hebben het gevoel dat een dieet helpt. Zij geven hun kind:

  • geen suiker
  • zo min mogelijk kleur- of smaakstoffen en/of
  • extra visolie, omega 3- of omega 6-vetzuren

Er is geen goed bewijs dat zo’n dieet echt helpt. Maar sommige kinderen voelen zich er wel beter bij en het kan ook geen kwaad.

Gaat ADHD over?

Gaat ADHD over?

Vaak verminderen de klachten met het ouder worden. Zo worden veel kinderen met ADHD minder onrustig als ze volwassen zijn.

Bij ongeveer 3 van de 10 kinderen worden de klachten zoveel minder dat je het geen ADHD meer noemt.

Bij de rest van de kinderen worden de verschijnselen vaak minder of anders:

  • Als volwassene dóet iemand dan bijvoorbeeld niet meer druk, maar vóelt zich nog wel onrustig.
  • Of iemand heeft vooral moeite met concentreren. Hier kunnen mensen de rest van hun leven last van houden.
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij een kind met ADHD?

U komt regelmatig bij de behandelaar met uw kind om te bespreken hoe het gaat.

Als uw kind medicijnen krijgt, bespreekt u of ze nog werken. En of uw kind geen bijwerkingen heeft.

Misschien zijn de medicijnen na een tijdje niet meer nodig. Als het goed gaat met uw kind, vraagt de behandelaar uw kind om te stoppen met de medicijnen.
Blijft het dan goed gaan, dan zijn de medicijnen niet meer nodig.
Komen de klachten terug, dan begint uw kind weer met de medicijnen.
Dit gaat altijd in overleg met de behandelaar. Stop of begin nooit zomaar.

Vanaf de puberteit gaan kinderen meer risico's nemen. Bijvoorbeeld door te roken en alcohol of drugs te gebruiken. Kinderen met ADHD doen dit vaker dan andere pubers. Het Centrum voor Jeugd en Gezin kan u helpen om hiermee om te gaan. Of ga naar uw huisarts. 

Kinderen met ADHD hebben ook vaker andere psychische problemen. Bijvoorbeeld vaak bang zijn, depressief of agressief. Als u dit merkt bij uw kind, ga dan ook naar uw behandelaar. 

Wanneer bellen

Wanneer contact opnemen als uw kind ADHD heeft?

Neem contact op met uw behandelaar in deze situaties:

  • U merkt dat uw kind met ADHD andere psychische problemen heeft, zoals:
    • vaak bang zijn
    • somber zijn
    • vaak erg boos worden
    • agressief reageren
    • tics (plotselinge bewegingen)
       
  • Uw kind gebruikt medicijnen bij ADHD en heeft last van:
    • vaak geen zin in eten
    • slecht slapen
    • hoofdpijn
    • buikpijn
       
  • U kunt het niet goed meer aan thuis.
  • U maakt zich zorgen over uw kind of uw gezin.
Meer informatie

Meer informatie over ADHD

Voor ouders: 

  • www.balansdigitaal.nl: Balans, Landelijke vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelingsstoornissen bij leren en/of gedrag, zoals ADHD.

Voor kinderen en jongeren: 

De informatie over ADHD is gebaseerd op de richtlijn voor huisartsen, de NHG-standaard ADHD bij kinderen en de Zorgstandaard ADHD.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.