Ik wil mijn brandwond behandelen

In het kort

In het kort

  • Bij elke verbranding is direct koelen onder stromend water belangrijk.
  • Koel de brandwond 10 tot 20 minuten onder de kraan of douche. Gebruik lauw zacht stromend water.
  • Veel (kleine) oppervlakkige tweedegraads brandwonden (blaren) kunt u zelf behandelen. 
  • Ga naar de huisarts bij grote wonden of als u twijfelt.
  • Net als bij andere verwondingen is het bij brandwonden belangrijk dat u ingeënt bent tegen tetanus. 
  • Smeer niets op uw brandwond! Er is van geen enkele crème of zalf aangetoond dat die de genezing verbetert of de kans op infectie verkleint. 

Beschrijving

Wat zijn brandwonden?

Afhankelijk van hoe ernstig u zich verbrandt, ontstaan er verschillende soorten brandwonden:

  • Een eerstegraads brandwond is een rode, droge, pijnlijke plek. De verbrande huid ziet er hetzelfde uit als bij verbranding door de zon.
  • Een oppervlakkige tweedegraads brandwond is ook rood en pijnlijk, maar nu ontstaan er ook blaren. De wond is vochtig bij kapotte blaren.
  • Bij een diepe tweedegraads brandwond is de huid vlekkerig rozerood met witte plekken. Ook nu zijn er blaren. De wond doet weinig tot geen pijn.
  • Een derdegraads brandwond is geelwit of bruin en voelt stug aan. De wond doet geen pijn, terwijl het juist een ernstige verbranding is. De brandwond is zo diep dat de zenuwuiteinden in de huid kapot zijn. Daardoor voelt u geen pijn meer. Als de huid nog erger verbrandt, ontstaan er zwarte plekken. Dit heet verkoling.
Snelle aanpak

Aanpak direct na verbranding

  • Bij elke verbranding is direct koelen onder stromend water heel erg belangrijk. Afkoeling zorgt ervoor dat de verbranding stopt. Houd de brandwond 10 tot 20 minuten onder de kraan of douche. Gebruik lauw zacht stromend water. Water van 15 tot zelfs 30 graden Celsius is goed. IJskoud water geeft kans op onderkoeling en pijn. Als er geen stromend water is, kunt u natte lappen gebruiken. Zelfs onderdompelen in een sloot is beter dan niets doen.
  • Verwijder zo mogelijk de kleding maar laat kleding die aan de brandwond kleeft gewoon zitten. De huid beschadigt als u de kleding lostrekt. Bovendien verliest u er kostbare seconden mee.
  • Raak een brandwond als het kan niet aan om de kans op een infectie klein te houden. Smeer geen zalf op brandwonden.
  • Afdekken van een droge, rode plek is niet nodig. Als de wond open is of als er blaren zijn, doe er dan tijdelijk een vet gaas op of plastic huishoudfolie. Zo kan er geen vuil bij komen. Ook gewoon verband of een schone theedoek kan, maar die kunnen vrij snel aan de wond vastkleven.
Behandeling

Behandeling verschillende brandwonden

Voor elke brandwond geldt: als u een wond zelf gaat behandelen, was dan altijd van tevoren zorgvuldig uw handen met water en zeep. En raak de wond zelf zo min mogelijk aan. Dit om de kans op infectie van uw wond zo klein mogelijk te houden.

Eerstegraads brandwond (rode droge plek)

  • Bij een eerstegraads verbranding is er alleen een droge, rode plek op de huid. Deze brandwond heeft na koeling met water verder geen behandeling of verband nodig. Bij pijn kunt u paracetamol nemen.
  • Deze verbranding kunt u in principe zelf behandelen. De wond geneest binnen enkele dagen. Controle van de wond door een huisarts is niet nodig. 

Oppervlakkige tweedegraads brandwond (rozerood, glanzend, met blaren)

  • Bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond is de huid rozerood en glanzend en er ontstaan blaren. Meestal genezen deze brandwonden binnen 2 weken.
  • Hoe de wond behandeld moet worden, hangt af van de grootte van de blaren. En ook maakt het uit waar de blaren zitten en of deze heel of kapot zijn.    
  • Bij blaren in het gezicht, op handen, voeten, geslachtsdelen of rond een gewricht is het sowieso goed om te overleggen met uw huisarts. Ook als het om veel blaren gaat, kunt u uw huisarts raadplegen.
  • Laat blaren liefst heel, behalve als u er veel last van heeft. Als u een blaar gaat doorprikken, gebruik dan een naald die u steriel gemaakt heeft met alcohol of sterilon. En was, voordat u uw wond gaat behandelen, zorgvuldig uw handen met water en zeep om de kans op infectie te verkleinen.
  • Veel (kleine) oppervlakkige tweedegraads brandwonden kunt u zelf behandelen. Maar neem alsnog contact op met uw huisarts als de brandwond na enkele dagen weer roder en pijnlijker wordt of als er geelgroen vocht (pus) uit komt.
  • Ook als u koorts krijgt of zich ziek begint te voelen, belt u uw huisarts.

Blaren 

  • Laat blaren zoveel mogelijk heel. Een blaar geeft de beste bescherming voor de nieuwe huid die daaronder ontstaat.
  • Bij kapotte blaren groter dan een 2 euro munt kunt u de losse vellen eventueel met een klein schoon schaartje  weg knippen.
  • Dek een kapotte, weggeknipte blaar af met een parafinegaas en een pleister of verband.

Diepe tweedegraads brandwond (vlekkerig rozerood en witte plekken, blaren)

  • Een diepe tweedegraads brandwond is vlekkerig roze rood met witte plekken en er ontstaan blaren. Als de blaren kapot gaan, is de wond vochtig.
  • De genezing van deze brandwonden duurt langer dan 3 weken en er kunnen littekens ontstaan.
  • Als de brandwond heel klein is en u vindt de plek waar de brandwond zit niet hinderlijk of storend, dan kunt u deze eventueel zelf behandelen. Dit kan dan op dezelfde manier als bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond.
  • Maar in principe moeten deze brandwonden wel beoordeeld en behandeld worden door een arts. Doe huishoudfolie of een vet gaas met verband op de wond en bel de huisarts of huisartsenpost.
  • Vaak wordt een gelvormend verband aangebracht. Verbandwissels zijn hiermee minder vaak nodig en minder pijnlijk.
  • Leg een verbrande arm of been eventueel hoog bij pijn of zwelling.
  • Laat de brandwond na 1 of 2 dagen controleren.

Derdegraads brandwond (witgeel, bruin, zwart)

  • Derdegraads brandwonden moeten altijd door een arts beoordeeld en behandeld worden, vaak in een ziekenhuis of brandwondencentrum.
  • Meestal wordt het dode, verbrande weefsel voorzichtig verwijderd. Daarna wordt afgewacht of wordt de open brandwond bedekt met een huidtransplantaat dat van een andere plek op uw lichaam wordt gehaald. Dat huidtransplantaat is zo dun dat de huid op de plek waar het vandaan komt vanzelf snel geneest.
  • Een wondje dat kleiner is dan 2 cm wordt meestal behandeld met een gelvormend verband.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Medicijnen

Brandwond en medicijnen

Medicijnen bij pijn

  • Met name (oppervlakkige) tweedegraads brandwonden kunnen erg pijnlijk zijn. Neem paracetamol , 4 maal 2 tabletten van 500 milligram, als u veel pijn heeft. Bij hevige pijn zijn soms zwaardere pijnstillers nodig, zoals de NSAID’s naproxen , ibuprofen en diclofenac .
  • Helpen deze pijnmedicijnen niet neem dan contact op met uw huisarts. Bij zeer heftige pijn wordt ook wel morfine gegeven.

Tetanusprik

  • Net als bij andere verwondingen is het bij diepe tweede- en derdegraads brandwonden belangrijk dat u voldoende ingeënt bent tegen tetanus.
  • Tetanus wordt veroorzaakt door een bacterie, die via een brandwond in het lichaam kan komen.
  • Heeft u de laatste tetanusprik (meer dan) 10 jaar geleden gehad, dan heeft u een nieuw tetanusvaccin nodig.
  • Ook als u nog nooit tegen tetanus bent ingeënt of niet weet of dat ooit is gebeurd, moet u tetanusprikken krijgen.

Zalven en crèmes

  • Smeer niets op uw brandwond! Er is van geen enkele crème of zalf aangetoond dat die de genezing verbetert of de kans op infectie verkleint. 
  • Smeer ook niets op littekens. Van geen enkele littekenzalf of -crème is tot nu toe aangetoond dat deze het ontstaan van een verdikt litteken kan verminderen. Dit geldt ook voor de toepassing van vitamine E of placenta-extracten bevattende crèmes.

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

vitamine E

Vitamine E beschermt cellen tegen schadelijke stoffen. Ons lichaam kan vitamine E niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen.

Extra vitamine E is te gebruiken bij een vitaminegebrek, bijvoorbeeld bij cystische fibrose en ernstige leverziekte.

Bron: Apotheek.nl

tetanusvaccin

Het tetanusvaccin bevat onschadelijk gemaakte gifstoffen van tetanusbacteriën. Het beschermt tegen infecties met de tetanus-bacterie.

Het wordt gegeven als vaccinatie aan mensen die meer kans hebben op een tetanus-infectie.

Bron: Apotheek.nl

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

morfine

Morfine is de belangrijkste vertegenwoordiger van de morfineachtige pijnstillers (opiaten). Het heeft een sterk pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge hevige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, pijn na een hartinfarct of koliekpijn. Ook bij langdurige hevige pijn, zoals pijn bij kanker.

Artsen schrijven het ook voor bij ernstige benauwdheid door hartfalen en in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe verder met een brandwond?

  • Als uw brandwond verbonden is met vet gaas en verband, kunt u het verband vervangen als het vol vocht zit of als er wondvocht doorlekt.
  • Heeft u een gelvormend verband? Dan moet het verband minimaal 1 tot 2 keer per week verschoond worden. Komt er vocht door het verband heen dan moet het vaker.
  • Spoel eerst de wond met water, voordat u een nieuw verband aanlegt. De gel die in het verband gevormd wordt, kan eruit zien als pus en ook zo ruiken. Dat komt door het soort verband en is dus meestal geen infectie.
  • Neem contact op als u hevige pijn krijgt of tekenen van ontsteking aan de wond ziet (als er geelgroen vocht uit de wond komt of als de wond weer roder of pijnlijker wordt). Ook als u koorts krijgt, kan dat komen door een infectie van de wond. Neem dan ook contact op.
  • Laat de huisarts uw brandwond controleren als u twijfelt over de wondgenezing of als de wond na 2 weken nog niet genezen is.
Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.