Ik heb winterhanden of wintertenen

In het kort

In het kort

  • In de kou kunt u last krijgen van winterhanden of wintertenen.
  • U krijgt jeuk of pijn aan uw vingers of tenen.
  • Aan uw vingers of tenen ontstaan één of meer roodblauwe of paarsblauwe plekken.
  • De huid kan op deze plekken een beetje gezwollen zijn.
  • De klachten gaan meestal binnen enkele weken vanzelf over.
  • De klachten kunnen in de kou terugkomen of erger worden.
  • Vermijd kou of bescherm uzelf tegen de kou.
  • Er is geen medicijn, zalf of crème die de klachten kan verminderen.
Video’s

Video’s

Beschrijving

Wat zijn winterhanden of wintertenen?

Als het buiten koud is kunt u last krijgen van winterhanden of wintertenen. Een andere naam hiervoor is perniones. U heeft hierbij jeuk en/of pijn aan uw vingers of tenen. Meestal zijn de klachten niet ernstig en gaat het vanzelf over.

Winterhanden of wintertenen kunnen op alle leeftijden voorkomen. Bij vrouwen komt het vaker voor dan bij mannen.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen bij winterhanden of wintertenen?

Bij winterhanden of wintertenen krijgt u nadat u in de kou bent geweest een of meer van deze verschijnselen:

  • jeuk, een branderig gevoel of pijn aan uw vingers of tenen
  • één of meer roodblauwe of paarsblauwe plekken
  • de plekken kunnen een beetje gezwollen zijn
  • vaak zitten de plekken zowel op uw linker als op uw rechter lichaamshelft.

Dezelfde verschijnselen komen ook wel eens voor aan de oren, neus of polsen, op de voeten, het onderbeen of aan de buitenkant van de dijen.

Als het erger wordt kunnen er ook blaren, wondjes en ontstekingen ontstaan (bijvoorbeeld na krabben).

De klachten gaan meestal binnen enkele weken vanzelf over. Soms blijven de klachten de hele winter. Bij kouder weer heeft u meestal meer klachten, bij zachter weer minder klachten.
Wanneer het warmer wordt, in het voorjaar, verdwijnen de klachten. In de zomer heeft u ook geen klachten.  

Ieder jaar kunnen de klachten bij koud weer terugkomen. Ook in een ‘koelcel’ (gekoelde ruimte) kunt u klachten krijgen.

Oorzaken

Wat is de oorzaak van winterhanden of wintertenen?

Hoe winterhanden en wintertenen ontstaan, is niet helemaal duidelijk. Sommige mensen zijn er gevoelig voor. Bij vrouwen komt het vaker voor dan bij mannen. Ook komt het in sommige families vaker voor.

Als het koud is (onder de 10 tot 15 graden) kunnen de bloedvaatjes in de huid tijdelijk vernauwen en verkrampen.

Als het bloed niet goed doorstroomt ontstaat er stuwing en/of een tekort aan zuurstof in de huid. De huid wordt rood of blauwrood, gaat zwellen en ontsteken, waarbij ook blaren en wondjes kunnen ontstaan. Vooral als u door de jeuk uw huid openkrabt.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Risicogroepen

Wanneer heb ik meer kans op klachten, bij winterhanden of wintertenen?

Sommige mensen zijn gevoelig (hebben aanleg) voor het krijgen van winterhanden of wintertenen. De kans dat u er dan last van krijgt is groter:

  • als u zich niet goed tegen de kou beschermt (dunne of vochtige kleding)
  • als de bloedstroom wordt afgekneld (strakke kleding of schoenen)
  • als u weinig beweegt
  • als u mager bent

Wanneer u rookt of bepaalde medicijnen (bètablokkers) gebruikt, gaan de kleine bloedvaten zich vernauwen. Mogelijk heeft u dan meer kans op winterhanden of wintertenen, maar dat is niet bewezen.

Adviezen

Wat kan ik doen bij winterhanden of wintertenen?

Winterhanden of wintertenen gaan meestal vanzelf over. De volgende adviezen kunnen misschien helpen om de klachten te verminderen of te voorkomen. Bewezen is dit niet:

  • Probeer kou en snelle temperatuurdaling te vermijden.
  • Bescherm uzelf tegen de kou, zo nodig met een muts (die de oren bedekt), handschoenen (verwarmd of voorverwarmd).
  • Houd uw voeten warm en droog, met sokken van katoen of wol (geen kunststof) en waterdichte schoenen (ademend en niet knellend).
  • Probeer uw lichaam warm te houden, zo nodig met extra lagen isolerende kleding (ademend en niet knellend).
  • Zorg dat uw lichaam warm blijft, bijvoorbeeld door actief te bewegen. 
  • Zorg dat uw huis en werkplek warm genoeg zijn.
  • Vermijd stoten, schuren, wrijven of krabben op plekken van de huid die door de kou verkleurd zijn.
  • Stop met roken. Roken vermindert de doorbloeding van uw huid.
  • Heeft u veel klachten en gebruikt u bètablokkers? Bespreek met uw huisarts of u deze medicijnen kunt verminderen of (tijdelijk) stoppen om te kijken of uw klachten hierdoor verbeteren.

Een warmwaterbad, wisselbaden (afwisselend koud en warm), massages en insmeren met crème of olie raden artsen niet aan. Er is namelijk geen bewijs dat dit helpt om de klachten te verminderen of te voorkomen.

Medicijnen

Medicijnen bij winterhanden of wintertenen

Er is geen medicijn, zalf of andere behandeling waarvan bewezen is dat het helpt bij winterhanden of wintertenen. Ook nifedipine , vitamine D of een corticosteroïdcrème blijken niet te helpen om klachten van winterhanden of wintertenen te verminderen of te voorkomen.

nifedipine

Nifedipine behoort tot de calciumblokkers. Het verwijdt de bloedvaten, verlaagt de bloeddruk en vermindert de zuurstofbehoefte van het hart.

Artsen schrijven het voor bij hoge bloeddruk, angina pectoris (hartkramp), en de ziekte van Raynaud. Soms schrijven ze het voor bij hoogteziekte, als weeënremmer bij dreigende vroeggeboorte, bij hik en bij pulmonale arteriële hypertensie.

Bron: Apotheek.nl

vitamine D

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij winterhanden of wintertenen?

Winterhanden of wintertenen gaan vaak binnen enkele weken vanzelf over. Het is niet te voorspellen of de klachten snel zullen verdwijnen. Het kan ook zijn dat de klachten gedurende de hele winter blijven en daarna elk jaar in de winter terugkomen. Bij kinderen verdwijnen de klachten meestal na een paar jaar.

Heeft het gevolgen voor uw werk? Bespreek het met de bedrijfsarts.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen met uw huisarts?

Neem contact op met uw huisarts als u huidafwijkingen heeft die op die van wintertenen of winterhanden lijken en

  • de huid gaat kapot (kapotte blaar, wondje of zweer)
  • de huidafwijkingen zijn zonder kou ontstaan
  • de huidafwijkingen blijven ook wanneer het weer warmer wordt in het voorjaar en in de zomer
  • de huidafwijkingen ontstaan op oudere leeftijd
  • u krijgt ook andere klachten (zoals aan de gewrichten of zweren in de mond)

Mogelijk heeft de huidafwijking dan niet met de kou maar met een andere oorzaak of ziekte te maken.

Meer informatie

Meer informatie over wintertenen of winterhanden

De informatie over winterhanden en wintertenen is gebaseerd op de wetenschappelijk richtlijn voor huisartsen, de NHG-Behandelrichtlijn Perniones (wintertenen, winterhanden).

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.