Ik heb zwemmersjeuk

In het kort

In het kort

  • Zwemmersjeuk is een rode, bobbelige huiduitslag.
  • De uitslag jeukt of brandt erg.
  • De huiduitslag begint na zwemmen in zoet natuurwater.
  • De klachten worden veroorzaakt door larven van een platworm. Die kruipen in uw huid.  
  • U kunt er hoofdpijn en koorts bij krijgen, soms ook misselijkheid en braken.
  • Zwemmersjeuk kan geen kwaad en gaat vanzelf over.
  • De klachten duren 12 uur tot 3 weken.
  • Zwemmersjeuk is niet besmettelijk.
Beschrijving

Wat is zwemmersjeuk?

Zwemmersjeuk is huiduitslag die vaak heftig jeukt of brandt. U krijgt rode vlekjes die branderige pukkeltjes en blaasjes worden.

De huidslag begint direct of binnen 2 dagen nadat u heeft gezwommen in zoet natuurwater. Larven van een platworm die in dat water leven kunnen in de huid kruipen.

De jeuk en uitslag kunnen na 12 uur alweer verdwijnen, maar ook tot 3 weken blijven. Zwemmersjeuk gaat vanzelf over en kan geen kwaad. Het is niet besmettelijk.

Zwemmersjeuk komt voor bij mensen die in het late voorjaar, de zomer of de vroege herfst zwemmen in natuurwater. Ook rietsnijders en fuikvissers kunnen er last van hebben.

De medische naam voor zwemmersjeuk is cercariën dermatitis. 

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van zwemmersjeuk?

Als de larven van de platworm uw huid binnendringen, kan dat direct een prikkend en jeukend gevoel geven. Dit duurt ongeveer een uur. Soms ziet u kleine rode puntjes op de plekken waar de larven zijn binnengedrongen. 

De klachten daarna wisselen per persoon. Iemand die vaker contact heeft gehad met de platworm heeft meestal een heftigere reactie dan iemand die voor het eerst besmet raakt.

De een krijgt direct jeukende uitslag. Bij de ander duurt het twee dagen voor de uitslag komt. De uitslag zit vooral op plaatsen waar natte zwemkleding lang tegen de huid aan zit. U krijgt rode vlekjes die zich uitbreiden. Er ontstaan branderige pukkeltjes en blaasjes. De huiduitslag kan samenvloeien tot eilanden van licht gezwollen rode huid. De jeuk kan zeer heftig zijn.

Soms is de huiduitslag na enkele weken nog zichtbaar. De jeuk verdwijnt meestal eerder.

U kunt er hoofdpijn en koorts bij krijgen, soms ook misselijkheid en braken.

Oorzaken

Wat is de oorzaak van zwemmersjeuk?

Zwemmersjeuk wordt veroorzaakt door de larven (cercariën) van een platworm (trichobilharzia ocelata). Als het warm weer is kunnen er in zoet natuurwater veel van die larven zitten. De larven kunnen met z'n allen uw huid in kruipen. Daar overlijden de larven meteen. Ze kunnen verder geen kwaad maar veroorzaken dus wel de zwemmersjeuk.

  • Die platworm is een parasiet. Dat is een beestje dat in of op een ander beest leeft.
  • De platworm leeft in watervogels, zoals de eend of de meerkoet.
  • Bevruchte eitjes van de platworm komen met de vogelpoep in het water.
  • Uit de eitjes komen een soort babylarfjes.
  • Die babylarfjes gaan op zoek naar waterslakken en kruipen bij de waterslakken naar binnen.
  • In de slak groeien ze uit tot de volwassen larf.
  • Bij warm weer komen er duizenden larven uit de slakken. Ze gaan weer op zoek naar watervogels.
  • Via de poten van watervogels kruipen ze naar binnen en groeien daar weer uit tot platwormen.
  • Wanneer de larven geen watervogels vinden en er zwemt toevallig een mens langs, dan gaan ze met z'n allen daar naar binnen.
  • Gelukkig gaan ze meteen dood als ze net in de huid van een mens zitten.
Adviezen

Adviezen bij zwemmersjeuk

Sommige mensen die zwemmersjeuk hebben gehad zeggen dat koelen helpt. Dat kan met een zak ijsklontjes in een theedoek gewikkeld, met een 'cold pack' of gewoon met een zak doperwten uit de vriezer. Andere mensen die ervaring hebben met zwemmersjeuk vertellen dat een beetje azijn op de jeukende plekken kan helpen.

Medicijnen

Medicijnen tegen zwemmersjeuk

Er bestaan geen medicijnen die echt goed helpen tegen zwemmersjeuk. 

    Tegen de jeuk kunt u mentholgel, mentholcrème of corticoïdcrème proberen. Soms helpt het, soms helpt het niet. 

    Eventueel kunt u antihistaminica proberen. Dat zijn medicijnen (meestal tabletten) tegen allergie. Ook daarvan is niet zeker of ze werken bij zwemmersjeuk. Voorbeelden van antihistaminica zijn: desloratadine , cetirizine , ketotifen en clemastine .

    ketotifen

    Ketotifen is een anti-allergiemedicijn.

    Artsen schrijven het voor aan kinderen, maar ook aan volwassenen, bij verschillende vormen van allergie, zoals hooikoorts, langdurig ontstoken neusslijmvlies, ontstoken ogen door allergie, netelroos en jeuk.

    Bron: Apotheek.nl

    loratadine

    Loratadine is een anti-allergiemedicijn.

    Het wordt gebruikt bij verschillende vormen van allergie, zoals hooikoorts, langdurig ontstoken neusslijmvlies, ontstoken ogen door allergie, netelroos en jeuk.

    Bron: Apotheek.nl

    cetirizine

    Cetirizine is een anti-allergiemedicijn.

    Het wordt gebruikt bij verschillende vormen van allergie, zoals hooikoorts, langdurig ontstoken neusslijmvlies, ontstoken ogen door allergie, netelroos en jeuk.

    Bron: Apotheek.nl

    desloratadine

    Desloratadine is een anti-allergiemedicijn.

    Artsen schrijven het voor bij verschillende vormen van allergie, zoals hooikoorts, langdurig ontstoken neusslijmvlies, ontstoken ogen door allergie, netelroos en jeuk.

    Bron: Apotheek.nl

    clemastine

    Clemastine is een anti-allergiemedicijn.

    Artsen schrijven het voor bij verschillende vormen van allergie, zoals na insectensteken, netelroos, jeuk, hooikoorts, langdurig ontstoken neusslijmvlies en ontstoken ogen door allergie.

    Bron: Apotheek.nl
    Voorkomen

    Hoe voorkomt u zwemmersjeuk?

    • Ga liever niet zwemmen in water waarvan bekend is dat mensen er zwemmersjeuk hebben gekregen.
    • Spoel u goed af onder de douche en droog u ook goed af na het zwemmen in zoet natuurwater.
    • Vraag aan de gemeente waarvan het natuurzwemwater is of er iets bekend is over zwemmersjeuk. 
    • Let op waarschuwingsborden bij natuurzwemwater.
    • U kunt deze zonnecrème gebruiken: waterafstotende zonnecrème met octyl methoxycinnamaat en zinkoxide. Deze crème wordt ook gebruikt als kwallencrème. Hij zorgt ervoor dat platwormlarven de huid moeilijker binnenkomen. Te koop bij de drogist en online. 

    Gelukkig is er nog steeds heel veel natuurwater waar geen platwormlarven zwemmen.

    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder met zwemmersjeuk?

    Zwemmersjeuk gaat vanzelf over, maar het kan soms drie weken duren.

    • Heeft u voor het eerst zwemmersjeuk? Dan kunnen de jeuk en de uitslag al na twaalf uur verdwijnen.
    • Heeft u al een keer zwemmersjeuk gehad? Dan is er kans op een veel heftigere reactie die een tot drie weken kan duren. Meestal is dan de eerste week het heftigst. Daarna worden de klachten steeds wat minder. De jeuk verdwijnt meestal wat eerder dan de uitslag. Soms zijn er na een paar maanden hier en daar nog wel wat plekjes op uw huid zichtbaar.
    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.