Ik heb bof

In het kort

In het kort

  • Bof wordt veroorzaakt door het bofvirus.
  • Bof is zeer besmettelijk.  
  • Het begint vaak met koorts en een opgezette wang door een ontstoken speekselklier.
  • Eten, kauwen, slikken en de mond wijd openen doen pijn.
  • Bof is besmettelijk vanaf twee dagen vóórdat de wang opzwelt tot vijf dagen daarna.
  • Er zijn geen medicijnen tegen de bof.
  • Na één tot twee weken bent u weer beter.
  • Als u of uw kind de BMR-prik(ken) heeft gehad, is de kans klein dat u of uw kind erg ziek wordt van het bofvirus.
Beschrijving

Wat is bof?

Bof is een virusziekte die heel besmettelijk is. Na besmetting raakt de speekselklier bij het oor vaak ontstoken en zet op. Deze klier zit onderhuids in de wang, voor en onder het oor.
In Nederland worden bijna alle kinderen op de leeftijd van 14 maanden en 9 jaar tegen bof ingeënt (met de BMR-prik tegen bof, mazelen en rode hond). Daardoor is bof een zeldzame ziekte geworden.

Bofuitbraak

Wat is een uitbraak van bof?

De bof komt nog wel eens voor in gebieden waar mensen zich niet laten inenten (bijvoorbeeld vanwege hun geloof).

Bij een botuitbraak verspreidt het virus zich over grote groepen mensen die intensief contact hebben. Hierbij kunnen mensen die wel tegen bof zijn ingeënt toch (milde) ziekteverschijnselen krijgen. Waarschijnlijk met minder complicaties.

Sinds 2009 is er een bofuitbraak, waarbij vooral studenten die wel zijn ingeënt, ziek worden. Dit is in Nederland, maar ook in andere westerse landen.

Er zijn waarschijnlijk twee redenen voor deze uitbraak:

  • De bescherming door de inentingen (vaccinaties) is onvoldoende. Het vaccin is gemaakt met een bofvirus dat in het verleden actief was. Het bofvirus van nu is iets veranderd. Het lichaam herkent het nieuwe bofvirus wel voor een deel, maar het kan er toch (vaak milder) ziek van worden.
  • Een bofinfectie kan zich makkelijk verspreiden door intensief sociaal contact, zoals bij studenten (jongeren).
Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van bof?

  • Bof begint vaak met koorts.
  • Doordat de speekselklier ontstoken raakt, zwelt één wang op. Soms beide wangen. De zwelling zit voor en onder het oor. Dit duurt ongeveer een week. De zwelling kan pijnlijk zijn. Ook de speekselklieren onder de tong en in de keel kunnen ontstoken raken.
  • Eten, kauwen, slikken en de mond wijd openen doen dan pijn.

De mogelijke zeldzame complicaties zijn:

  • Hersenvliesontsteking (meningitis), ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en eenzijdige doofheid.
  • Als niet-gevaccineerde (jonge) mannen de bof krijgen, kan één van de zaadballen ontstoken raken. Dit heet een orchitis. Dit geeft pijn in de bal die kan uitstralen naar de onderbuik. Ongeveer 10-25% van de niet-gevaccineerde mannen krijgt een orchitis. Het is zeer zeldzaam dat er onvruchtbaarheid ontstaat. Bij gevaccineerde mannen is een orchitis waarschijnlijk nog zeldzamer.
  • Niet-gevaccineerde vrouwen krijgen soms een eierstokontsteking. Dat geeft pijn links of rechts in de onderbuik. Het is zeer zeldzaam dat er onvruchtbaarheid ontstaat. Bij gevaccineerde vrouwen is een eierstokontsteking waarschijnlijk nog zeldzamer.
Oorzaken

Hoe ontstaat bof?

Bof wordt veroorzaakt door het bofvirus.

  • Het virus gaat via speekseldruppeltjes in de lucht (vooral door hoesten en praten) van de ene naar de andere persoon.
  • Besmette druppeltjes kunnen ook worden overgedragen via handen, bestek, bekers en speelgoed.

Na besmetting duurt het twee tot drie weken voordat de ziekteverschijnselen beginnen. U bent al besmet (én kan ook anderen besmetten) voordat u klachten heeft. Bof is besmettelijk vanaf twee dagen vóórdat de wang opzwelt tot vijf dagen daarna.

Adviezen

Adviezen bij bof

  • Denk eraan dat zure smaakstoffen de speekselklieren zo kunnen prikkelen dat het pijn geeft.
  • Bij koorts moet het lichaam de warmte kwijt kunnen. Kies daarom dunne kleding die losjes om het lichaam zit.
  • Neem voldoende rust. U hoeft niet in bed te blijven en u kan ook naar buiten.
  • Meld de besmetting bij uw huis- en studiegenoten en bij anderen waar u veel mee optrekt, zoals bij uw studentenvereniging. Zij zijn dan gewaarschuwd over een mogelijke besmetting.
  • U hoeft niet thuis te blijven vanwege de besmettelijkheid. U kan de mensen uit uw omgeving al besmet hebben, voordat u verschijnselen van de bof kreeg.
  • Vermijd twee weken na het begin van de klachten situaties met veel mensen, zoals festivals en studentenfeesten.
Medicijnen

Medicijnen bij bof

Er zijn geen medicijnen waar bof van geneest of eerder van over gaat. Wel kunt u paracetamol nemen als u pijn heeft of zich vervelend voelt.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met bof?

Bij de bof wordt de zwelling in de wang na een week minder. Nog een week later bent u weer helemaal beter.

Wanneer u normaal bent ingeënt (BMR), is de kans klein dat u erg ziek wordt na contact met iemand met de bof.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij bof?

Neem contact op met uw huisarts als u

  • erg ziek en suf wordt;
  • koorts blijft houden na drie dagen;
  • gaat braken;
  • heftige hoofdpijn krijgt;
  • pijnklachten heeft van één zaadbal, die uitstraalt naar de onderbuik (man);
  • pijnklachten heeft aan één kant in de onderbuik (vrouw).

Als u denkt bof te hebben, is het zinvol uw huisarts hiervan op de hoogte te stellen. 

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.