Ik heb het chronisch vermoeidheidssyndroom

In het kort

In het kort

  • Bij het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) heeft u langer dan 6 maanden vermoeidheidsklachten.
  • Chronische vermoeidheid kan heel heftig zijn en uw hele leven beheersen.
  • Het kan helpen om dit met een psycholoog te bespreken. 
  • De psycholoog kan u leren zo met uw klachten om te gaan dat u er minder last van heeft.  
  • Dit heet cognitieve gedragstherapie.
  • Stap voor stap bekijkt u of u uw leven zo kunt inrichten dat het wat beter met u gaat.
Beschrijving

Wat is het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS)?

Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) is de naam voor ernstige vermoeiheidsklachten. U bent al zes maanden achter elkaar moe en er is geen verklaring aan te wijzen voor uw moeheid. Rust nemen helpt niet tegen de moeheid. De vermoeidheid zorgt ervoor dat u veel minder kunt doen dan u gewend was, voor uw studie, werk, sport of bij sociale activiteiten.   

Bij de vermoeidheid kunt u deze klachten hebben:

  • geheugenproblemen of concentratieproblemen
  • keelpijn
  • gevoelige lymfeklieren in de hals of oksels
  • spierpijn
  • pijn in de gewrichten zonder zwelling of roodheid
  • hoofdpijn
  • niet uitgerust zijn na het slapen
  • nog lang uitgeput zijn na inspanning/sporten (inspanningsintolerantie)
Oorzaken

Wat is de oorzaak van chronisch vermoeidheidssyndroom?

Mogelijk is de manier van moeheid en pijn voelen verstoord bij het chronisch vermoeidheidssyndroom. Met CVS voelt u moeheid en pijn heftiger dan de meeste andere mensen. Uw hersenen maken de pijn en moeheid als het ware groter. De oorzaak hiervan is nog niet helemaal duidelijk.  

Een combinatie van dingen kan ervoor zorgen dat iemand CVS krijgt:

  • Sommige mensen hebben aanleg om CVS te ontwikkelen.
  • Het lijkt erop dat sommige gebeurtenissen ervoor kunnen zorgen dat CVS ook werkelijk begint. Bijvoorbeeld een moeilijke periode of een ziekte.

Er zijn ook omstandigheden die ervoor kunnen zorgen dat de vermoeidheidsklachten blijven. Een paar voorbeelden:

  • De manier van denken heeft invloed op wat u voelt en aankunt. Als u verwacht dat u iets niet kunt, is de kans groot dat het inderdaad niet lukt. De manier van denken is dus heel belangrijk.
  • Hoe anderen omgaan met u speelt ook mee. Als mensen bijvoorbeeld steeds vragen of u moe bent, voelt u zich ook eerder moe. Zo werkt dat bij de meeste mensen.
  • Een onregelmatig slaap-waakritme kan ook vermoeidheid geven. Sommige mensen met CVS slapen overdag veel en liggen daardoor 's nachts wakker. Met als gevolg dat zij overdag erg moe zijn. 
Behandeling

Behandeling van het chronisch vermoeidheidssyndroom

Chronische vermoeidheid kan heel heftig zijn en uw hele leven beheersen. Het kan helpen om dit met een psycholoog te bespreken. Hoe kunnen u en uw omgeving het beste omgaan met de vermoeidheid? Samen met een psycholoog bekijkt u welke gedachten en reacties u zou kunnen veranderen om beter met uw klachten om te gaan. Stap voor stap bekijkt u of u uw leven zo kunt inrichten dat het wat beter met u gaat. Deze behandeling heet cognitieve gedragstherapie (CGT).

Met de psycholoog bekijkt u eerst wat er allemaal met u gebeurt door de klachten. Wat doen de pijnklachten of moeheid met u? Hoe houdt u het vol? Wat doen de klachten met uw lichaam? Is uw gedrag, uw gevoel, uw manier van denken veranderd door uw klachten? Gaat u anders om met de mensen om u heen sinds u zo moe bent? En wat doen al die veranderingen weer met de klachten?

De psycholoog leert u om op een andere manier naar uw klachten te kijken. Hij of zij leert u om er op zo’n manier mee om te gaan dat u er wat minder last van heeft. Uw gedrag, gevoel en manier van denken kunnen daardoor veranderen. Deze veranderingen helpen meestal om de klachten te verminderen. Ook leert u om geleidelijk weer actiever te worden. Zo kunt u langzaam de dingen die voor u belangrijk zijn weer doen. Welke doelen u precies heeft met uw behandeling, bepaalt u bij het begin van de behandeling zelf, in overleg met uw psycholoog.

Uw huisarts weet waar u deze behandeling kunt krijgen. Werkt er in de huisartsenpraktijk een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ)? Dan kunt u ook daar een aantal gesprekken mee hebben.

Als u kiest voor CGT betekent dat zeker niet dat de oorzaak van de klachten psychologisch is of ‘tussen de oren’ zit. CGT wordt ook gegeven aan patiënten met andere ernstige ziekten. 

Meer informatie over de hulpverlening vindt u in het onderwerp Psychische klachten.

Behandeling bij jongeren

Ben je jonger dan 18 jaar en heb je CVS? Dan ben je meestal onder behandeling van de kinderarts. Deze kan samen met je kijken welke therapie door welke psycholoog het beste bij je past. 

Andere behandeling

Oefentherapie bij het chronisch vermoeidheidssyndroom

Uit onderzoek blijkt dat cognitieve gedragstherapie het beste helpt bij mensen met het chronisch vermoeidheidssyndroom. Een tweede mogelijke therapie die kan helpen is oefentherapie (Graded excercise therapy (GET)).

Bij deze oefentherapie bekijkt u eerst met uw therapeut welke activiteiten u nog kunt. U maakt samen een plan om uw lichamelijke activiteiten geleidelijk uit te breiden, meestal met behulp van een hartslagmeter.

Uw huisarts kan u verwijzen naar een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in GET of naar een revalidatiecentrum dat GET geeft.

Medicijnen

Medicijnen bij het chronisch vermoeidheidssyndroom

Het is niet aan te raden om medicijnen te gebruiken tegen het chronisch vermoeidheidssyndroom. Uit onderzoek blijkt namelijk niet dat ze helpen bij CVS, terwijl ze wel bijwerkingen hebben.

Als u toch medicijnen wilt gaan gebruiken, bespreekt dit dan goed met uw huisarts.

Voeding

Voeding bij het chronisch vermoeidheidssyndroom

Gezond eten is voor iedereen belangrijk. Speciale diëten en voedingssupplementen zijn niet nodig. Uit onderzoek blijkt dat ze niet helpen bij het chronisch vermoeidheidssyndroom.

Denkt u erover om toch een dieet te proberen of vitaminepillen te gaan gebruiken, bespreek dit dan met uw huisarts. Samen kunt u nagaan of u hiermee risico’s loopt. Diëten kunnen ervoor zorgen dat u een tekort krijgt aan vitaminen of mineralen. Jongeren moeten daar extra op letten, omdat de kans op een tekort in de puberteit extra groot is.

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.