Ik heb galstenen

In het kort

In het kort

  • De gal is een vloeistof in de galblaas die nodig is om vetten af te breken en te verbranden.
  • De gal kan indikken, waardoor hardere stukken ontstaan en dit kunnen galstenen worden.
  • Veel mensen hebben galstenen, zonder daar ooit klachten van te hebben.
  • Een galsteen kan in de galgang klem raken en klachten geven (galsteenkoliek).
  • Een galsteenkoliek geeft heftige pijn in de bovenbuik waarbij u niet stil kunt blijven zitten.
  • Pijnstillers kunnen helpen bij een pijnaanval.
  • Het klem zitten van een galsteen kan soms een reden zijn voor een galblaasoperatie of een ERCP.
Video's

Video's

Galblaas

Wat is de galblaas?

Uw lever ligt rechts bovenin uw buik. Uw lever maakt gal. Gal is een donkergroene, wat stroperige vloeistof. Gal wordt voor een deel opgeslagen in een zakje dat onder tegen de lever aanligt. We noemen dat de galblaas. De galblaas heeft de vorm en het formaat van een (kleine) peer. De galgang is het ‘buisje’ dat de galblaas met de darm verbindt.

Gal is nodig om vetten af te breken en te verbranden. Zodra er vet eten in de maag en daarna in de twaalfvingerige darm komt, knijpt de galblaas samen en komt er gal in de twaalfvingerige darm terecht. Daar worden de vetten afgebroken.

Gal zorg ook voor een belangrijk deel voor de kleur van uw poep. Als er geen gal is dan wordt uw poep heel licht beige van kleur (stopverf poep).

Galstenen

Wat zijn galstenen?

Het vochtgehalte van gal kan verminderen waardoor gal indikt. Zo kunnen in de gal, die langere tijd in de galblaas zit, hardere stukken ontstaan. Uiteindelijk kunnen deze stukken zelfs verstenen. Doordat de galblaas regelmatig samen trekt, worden de harde delen als het ware tot ronde stenen gekneed en geschuurd. Dat noemen we de galstenen.

Er zijn zeer kleine galsteentjes (zo groot als luciferkopjes) en grote galstenen (zo groot als knikkers). Er zijn verschillende soorten galstenen, afhankelijk van de stof (uit de gal) waaruit ze zijn opgebouwd. Zo zijn er cholesterolstenen en stenen van de gele kleurstof uit de gal: bilirubinestenen.

Galstenen lijken meer bij vrouwen dan bij mannen voor te komen. Tijdens een zwangerschap is de kans op een galsteen iets groter.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van galstenen?

Galstenen kunnen jarenlang in de galblaas zitten zonder dat u er iets van merkt. 

Soms worden (vooral) de kleinere galstenen in de richting van de galgang gestuwd. Wanneer een galsteen in een galgang klem komt te zitten, geeft dat erg veel pijn.

  • Galkoliek Door krachtig samenknijpen van galblaas en galgang probeert uw lichaam de galsteen verder te krijgen. Het geeft heftige krampen rechts in de bovenbuik. De krampen komen en gaan. De pijn is heel heftig.
  • Koliekpijn Een opvallend kenmerk is dat u niet stil kan zitten met een galsteenaanval. U ligt te rollen, te draaien of loopt maar heen en weer van de pijn. De pijn kan er een paar minuten zijn en dan weer weggaan. De pijn kan vaak terugkomen. Soms blijft de pijn veel langer achter elkaar aanwezig. U kunt misselijk zijn van de pijn of zelfs braken.
  • Geelzucht (icterus) Wanneer een klem zittende steen de gal tegenhoudt, komt er geen gal meer in de darm. Daardoor wordt uw ontlasting licht van kleur (beige, stopverfkleur). Omdat de gal nergens heen kan, ontstaat er uiteindelijk ook stuwing in de lever. Daardoor kan de galkleurstof in het bloed terecht komen. Uw huid en uw oogwit kunnen dan geel worden. Uw urine kleurt dan donker.
  • Ontsteking galgang of galblaas (cholangitis of cholecystitis) Een klem zittende steen kan er voor zorgen dat uw galwegen en de galblaas gaan ontsteken. U kunt dan ziek worden en koorts krijgen.
  • Ontsteking alvleesklier (pancreatitis) Omdat de galgang die naar de darm voert voor een deel door de alvleesklier loopt, kan soms ook de alvleesklier gaan ontsteken. U kunt dan voortdurende pijn diep in uw bovenbuik en in uw rug krijgen, met koorts en ernstig ziek zijn.
Oorzaken

Hoe ontstaan galstenen?

Waarom galstenen ontstaan weten we niet zeker. Erfelijkheid lijkt een rol te spelen. We denken dat ‘stilstaande gal’ een belangrijke rol speelt. Steeds als de galblaas samen knijpt om wat gal naar de twaalfvingerige darm te sturen, kan er een rest gal achter blijven. Als steeds dezelfde gal achterblijft, kan dat galdeel indikken en geleidelijk verstenen.

In de gal zit cholesterol. Zit er veel cholesterol in de gal dan is de kans op cholesterolstenen waarschijnlijk vergroot. Vrouwelijke hormonen, overgewicht en streng aan de lijn doen lijken de kans op galstenen wat groter te maken.

Adviezen

Adviezen bij galstenen

  • Er bestaat geen dieet om galstenen te voorkomen.
  • Eet gezond.
  • Zorg ervoor dat u niet te dik wordt.
  • Heeft u overgewicht? Door geleidelijk af te vallen wordt de kans op het ontstaan van galstenen mogelijk kleiner. (Wie snel veel gewicht verliest heeft juist een grotere kans op galstenen). Een diëtist kan u helpen om op een gezonde manier gewicht te verliezen.
Medicijnen

Medicijnen bij galstenen

Bij pijnaanvallen door een galsteen kunnen pijnstillers (NSAID’s) helpen. Voorbeelden hiervan zijn: diclofenac , ibuprofen en naproxen . NSAID's kunnen maagklachten geven en de werking van sommige andere medicijnen beïnvloeden. Bent u ouder dan 60 jaar? Heeft u een chronische ziekte, maagdarm- hart-, vaat- of nierproblemen? Overleg dan met uw huisarts of apotheker of u een NSAID mag gebruiken. Lees hier meer over NSAID's.

Uw huisarts kan bij acute koliekpijn een injectie met diclofenac geven in de bil of bovenarm.

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl
ERCP

ERCP bij galstenen

Wanneer een galsteen door de galgang bijna de darm heeft bereikt, maar in het laatste stukje toch klem blijft zitten, kan de steen soms via de darm worden verwijderd. De maagdarmlever-arts kan dan met een kijkonderzoek via de mond, slokdarm en maag uiteindelijk in de twaalfvingerige darm terecht komen. Daar is soms in de uitmonding van de galgang in de darm de steen met een klein klemmetje te pakken en weg te trekken. We noemen dit kijkonderzoek ERCP (Endoscopische Retrograde Cholangio- en Pancreaticografie).

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met galstenen?

De meeste mensen met galstenen zullen dat nooit merken. Soms worden de galstenen per toeval ontdekt, wanneer er om andere redenen een echo van de bovenbuik wordt gemaakt. Als galstenen geen klachten geven is behandeling niet nodig.

Tijdens een galkoliek kan een beknelde galsteen opeens door de galgang heen schieten en in de darm terecht komen. De pijn blijft dan opeens weg en de steen verdwijnt met de ontlasting.

Het kan bij één galsteenaanval blijven, waarna u er nooit meer last van heeft.

Blijven de klachten of komen ze steeds terug? Dan is het tijd om verder onderzoek te doen. Meestal verwijst de huisarts u naar het ziekenhuis om een echo van de bovenbuik te laten maken. Daarop zijn galstenen meestal goed te zien. Soms is het nodig om een MRI-scan te doen. Daarmee zijn vooral de kleine stenen die in de galwegen zitten goed te zien.

Ook als iemand geen pijn meer heeft, omdat de galsteen is doorgeschoten, zijn er soms nog andere stenen in de galblaas te zien op de echo of scan.

Heeft u geen of zelden klachten dan kunt u afwachten. Komen de klachten terug dan bespreekt de huisarts welke behandeling mogelijk is.

Galblaasoperatie

Galblaasoperatie bij galstenen

Als u klachten blijft houden of de pijnaanvallen telkens terug blijven komen, kan verder onderzoek zinvol zijn. Soms is op een echo of MRI-scan te zien dat:

  • er een steen klem zit of dat de galgangen zijn uitgezet door stuwing, of
  • de galblaas ontstoken lijkt, of
  • er ook stenen zitten in de galblaas.

Dit kan een reden zijn voor een galblaasoperatie. De galblaas wordt dan van onder de lever verwijderd. Dit kan met een open buik operatie of met een kijkoperatie. Als de galblaas weg is, maakt de lever nog steeds gal. De gal wordt nu alleen niet meer opgeslagen maar gaat direct naar de darm toe. Dat kan soms vooral in het begin na de operatie diarree geven.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen met uw huisarts bij galstenen?

Neem contact op met uw huisarts of de huisartsenpost als:

    • u scherpe pijnaanvallen in de bovenbuik heeft;
    • u niet stil kunt zitten van de pijn;
    • de pijnklachten blijven;
    • u pijn heeft en daarbij moet braken;
    • u pijn heeft en koorts krijgt.
Contact na operatie

Wanneer contact opnemen na een galblaasoperatie?

Na een galblaasoperatie kunnen de buikwond of de gaatjes van de kijkoperatie nog een tijdje blijven bloeden. Ook kan er een blauwe plek ontstaan in het wondgebied. Bij een wond is er altijd een kleine kans op een infectie. Neem contact op met uw huisarts bij tekenen van een infectie:

  • Als de huid rood en pijnlijk wordt.
  • Als de pijn en de zwelling toenemen op de plaats waar de wond gehecht is. 
  • Na een operatie moet u ook bij koorts contact opnemen.



Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.