Mijn dochter heeft een uitnodiging gekregen voor een prik tegen HPV

In het kort

In het kort

  • Meisjes vanaf 12 jaar kunnen prikken tegen HPV halen. 
  • Zo kunnen ze de kans op kanker verkleinen.
  • HPV is een virus dat kanker kan veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker, kanker in vagina, schaamlippen, poepgat, penis, mond en keel. 
  • Van de prikken kunnen jongeren geen ziektes krijgen, zoals moeheid. Dit is goed onderzocht. 
  • Meisjes kunnen de prikken gratis halen bij de GGD of het Centrum voor Jeugd en Gezin.
  • Jongens kunnen de prikken halen bij de huisarts. Dit is niet gratis. Vanaf 2021 krijgen ook jongens gratis prikken.  
Het virus

Wat is HPV?

HPV is een virus. Dit virus leeft op of in de huid en slijmvliezen. Slijmvliezen zitten bijvoorbeeld in de vagina, baarmoedermond, penis, mond en keel.

Het virus kun je krijgen via seks. Bijna iedereen raakt wel 1 keer of vaker besmet. Meestal ruimt het lichaam het virus op. Maar soms lukt dat niet en ontstaat er schade aan cellen. Die kunnen jaren later veranderen in kankercellen. 

Er zijn meer dan 100 soorten HPV:

  • Sommige soorten kunnen genitale wratten veroorzaken.
  • Andere kunnen kanker veroorzaken.
    De meest voorkomende soort kanker door HPV is baarmoederhalskanker.
    Verder kan HPV kanker geven in vagina, schaamlippen, poepgat, penis, mond en keel. 
De prikken

Prikken tegen HPV voor meisjes

Meisjes van 12 jaar krijgen een uitnodiging van de GGD om de prikken gratis te halen.
Ze krijgen 2 keer een prik: tussen de eerste prik en de tweede prik zit ongeveer 6 maanden.

Meisjes van 15 jaar hebben 3 prikken nodig voor een goede bescherming. Oudere meisjes bouwen namelijk minder snel afweer op. Zij krijgen de eerste prik, een maand later een tweede prik, en 5 maanden daarna een derde prik. 

De prikken werken het beste als meisjes nog geen seks hebben gehad.
Ook voor meisjes die seks hebben gehad hebben de prikken zin. De kans is namelijk erg klein dat iemand van 12 jaar al meer soorten van het virus heeft gekregen.

Oorzaken

Hoe kun je HPV krijgen?

HPV is erg besmettelijk. Bijna iedereen krijgt het virus via seks.

Dat gebeurt door contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina of poepgat.
Het virus kan ook op de onderbuik en billen zitten. Tijdens het vrijen kan het via de huid, vingers of mond van de een naar de ander. 

Vrijen met een condoom verkleint die kans, maar beschermt zeker niet helemaal tegen HPV. Het virus zit namelijk ook op de huid rondom de penis en vagina.

Werking prikken

Wat doet HPV in het lichaam?

Bij meisjes die geen prikken hebben gehad: 

  • HPV kan de cellen in de baarmoederhals besmetten. Dit gaat vaak zonder dat er klachten zijn. De afweer van het lichaam gaat afweerstoffen maken en ruimt het virus op. Vaak is HPV binnen 2 jaar uit het lichaam verdwenen.
  • Soms lukt dat niet. Het virus kan zorgen voor kleine veranderingen in de cellen van de baarmoederhals. Ook dan verdwijnen deze cellen vaak vanzelf. Soms veranderen de cellen verder en worden het kankercellen.

Bij meisjes die wel prikken hebben gehad:

  • Door de prikken heeft het lichaam afweerstoffen gemaakt tegen het virus.
  • Als het meisje dan het echte HPV krijgt, probeert het virus in de cellen van de baarmoederhals te komen.
  • De afweerstoffen gaan aan het virus zitten.
  • Daardoor wordt het virus door het lichaam vernietigd. Het virus komt niet in de cellen en kan deze niet veranderen.  
Nadelen en risico's

Nadelen van de HPV-prikken

Na de HPV-prik kan de prikplek een paar dagen pijn doen, rood en dik zijn of jeuken.
Soms merken meisjes dat de prikken hun werk goed doen, namelijk afweer opbouwen tegen het virus. Meisjes kunnen dan last van buikpijn, misselijkheid, moeheid, hoofdpijn of koorts. Meestal duurt dat 1 of 2 dagen, heel soms duurt het een week.

Wat je niet krijgt van HPV-prikken: chronische vermoeidheid, migraine en ziekten van de afweer van het lichaam. Ook word je er niet onvruchtbaar van. HPV-prikken veroorzaken geen ziektes, ze kunnen juist kanker voorkomen.
Dit is allemaal goed onderzocht. 

Voordelen

Voordelen van de HPV-prikken

  • De prikken maken de kans kleiner om baarmoederhalskanker te krijgen. Het lichaam heeft namelijk afweer gemaakt tegen de soorten HPV die in de prikken zitten.  
    Maar er zijn meer soorten HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. En soms maakt het lichaam niet genoeg afweer. Daardoor is er toch een kleine kans dat meisjes later toch baarmoederhalskanker krijgen, ook als zij de prikken hebben gehad.
  • De prikken maken de kans op kanker van kanker in vagina, schaamlippen, poepgat, penis, mond en keel ook kleiner.  
  • De prikken zijn gratis voor meisjes. 
Uitstrijkje nog nodig?

Is een uitstrijkje nodig na HPV-prikken?

Het is het belangrijk om later uitstrijkjes te laten maken. Ook voor vrouwen die de prikken hebben gehad. 

De prikken beschermen namelijk niet tegen alle 12 HPV-soorten die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. En soms maakt het lichaam na de prik niet genoeg afweer aan.

Met een uitstrijkje wordt onderzocht of iemand HPV in het lichaam heeft. Daarna wordt gekeken of er afwijkende cellen zijn.

Jongens

Kunnen jongens de prikken tegen HPV ook krijgen?

Alleen meisjes kunnen de gratis prikken halen. 

Vanaf 2021 kunnen jongens de prikken ook gratis halen (al vanaf 9 jaar).

Want ook bij jongens wordt de kans op kanker kleiner door de prikken. HPV verkleint hun kans op kanker van de penis, poepgat, mond en keel. Deze kankers kunnen niet worden ontdekt door onderzoek met uitstrijkjes.
De prikken zijn ook bij jongens veilig.

Jongens kunnen de prikken nu al wel halen, maar dit is niet gratis. Dit kan bij de huisarts.  

Hoe gaat het verder?

Wanneer is het beter om de HPV-prikken even uit te stellen?

Het is beter om een HPV-prik later te halen als uw dochter:

  • koorts heeft (38,0 graden of meer). Door de koorts werkt de prik minder goed.
  • zich te ziek voelt om naar buiten te gaan
  • door ziekte of medicijnen een verminderde afweer heeft 

Als uw dochter ongesteld is of de pil slikt, kan zij de HPV-prik wel gewoon halen. 

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.