Ik heb kinkhoest

In het kort

In het kort

  • Klachten bij kinkhoest zijn verkoudheid, niezen, lichte koorts en (hevige) prikkelhoest.
  • Kinkhoest gaat vanzelf over, na 2 tot 4 maanden.
  • Kinkhoest kan gevaarlijk zijn voor kinderen die jonger zijn dan 1 jaar.
  • Heeft u zich na 28 weken zwangerschap opnieuw tegen kinkhoest ingeënt? Dan is uw pasgeborene beschermd. 
  • Neem contact op met uw huisarts als u, of iemand in het gezin, kinkhoestverschijnselen heeft en
    • u meer dan 34 weken zwanger bent en niet opnieuw tegen kinkhoest bent ingeënt,
    • u een kind heeft dat jonger is dan 1 jaar.
  • Kinkhoest wordt veroorzaakt door een bacterie. De bacterie wordt overdragen door niezen of hoesten.
Videos

Videos

Beschrijving

Wat is kinkhoest?

Kinkhoest is een besmettelijke ziekte van de neus, keel en luchtwegen. De oorzaak is een bacterie. Iemand met kinkhoest heeft langdurig hevige hoestbuien, met taai slijm en een lange gierende inademing na de hoestbui. Kinderen jonger dan een jaar kunnen er ernstig ziek van worden. Bij (jong)volwassenen verloopt de ziekte milder.

In Nederland worden de meeste kinderen tegen kinkhoest ingeënt. Toch komt kinkhoest in Nederland regelmatig voor, bij kinderen en volwassenen.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van kinkhoest?

Kinkhoest begint met een verkoudheid, niezen, lichte koorts en prikkelhoest. Na twee weken ontstaan hevige, plotseling opkomende hoestbuien met opgeven van helder, taai slijm, soms met overgeven en/of blauw aanlopen. De hoestbui eindigt vaak met een lange gierende inademing. De hoestbuien zijn uitputtend.

Na enkele weken worden de hoestbuien minder heftig. Alles bij elkaar kan het hoesten soms drie tot vier maanden duren.

Bij (jong) volwassenen verloopt de ziekte vaak minder heftig en zonder de kenmerkende verschijnselen. Zo iemand is dan verkouden en blijft langdurig hoesten (vaak wel een tot drie maanden).

Oorzaken

Hoe ontstaat kinkhoest?

Kinkhoest wordt veroorzaakt door een bacterie (Bordetella pertussis). Iemand met kinkhoest kan de bacterie overdragen door niezen of hoesten. De kleine druppeltjes uit de mond of keel worden dan door anderen ingeademd.

Na inademen van de bacterie (besmetting), duurt het 1 tot 3 weken voordat u verkouden wordt. Daarna duurt het nog 2 weken voor de echte ‘kinkhoestbuien’ beginnen. Vanaf het begin van de verkoudheid tot ongeveer 5 weken daarna kunt u de bacterie op anderen overdragen. De ziekte is dus al besmettelijk voordat de kenmerkende hoestbuien optreden.

Nadelen en risico's

Wat zijn de risico's bij kinkhoest?

Kinkhoest kan gevaarlijk zijn voor kinderen die jonger zijn dan 1 jaar. Op deze leeftijd zijn babys nog niet of onvolledig ingeënt tegen kinkhoest. Zij kunnen door de hoestbuien ernstig benauwd worden. Baby’s met kinkhoest worden meestal opgenomen in het ziekenhuis.
Vrouwen die tijdens de geboorte kinkhoest hebben, kunnen de ziekte direct op hun kind overdragen.
Ook kinderen met een hart-of longaandoening kunnen ernstig ziek worden van kinkhoest.

Bij (jong)volwassenen verloopt de ziekte milder. Wel kunnen (jong)volwassenen kinderen besmetten. 

Adviezen

Adviezen bij kinkhoest

  • Kinkhoest gaat bij (jong)volwassenen vanzelf over, al duurt het soms maanden. Rust kan ervoor zorgen dat u wat minder hoestaanvallen krijgt. Maar in bed blijven is niet nodig.
  • Op het moment dat u de duidelijke kinkhoestbuien heeft, is de meest besmettelijke periode al voorbij. Mensen in de directe omgeving zijn dan vaak al besmet. Het heeft daarom weinig zin om thuis te blijven.
  • Als u kinkhoest heeft zorg dan dat u uit de buurt blijft van baby’s jonger dan 1 jaar. Baby’s zijn nog niet (volledig) ingeënt tegen kinkhoest en kunnen van kinkhoest ernstig ziek worden. Blijft ook uit de buurt van vrouwen die meer dan 34 weken zwanger zijn. Vrouwen die bij de bevalling kinkhoest hebben, kunnen de ziekte direct op de baby overdragen.
  • Als u kinkhoest heeft, is het goed om dat te melden aan de mensen met wie u contact heeft (gehad). Dan zijn zij gewaarschuwd en kunnen zij verschijnselen van kinkhoest sneller herkennen.
    Vaccinatie

    Vaccinatie tegen kinkhoest

    Kinderen worden in het eerste levensjaar vier keer tegen kinkhoest ingeënt, de eerste keer als ze twee maanden zijn. De inenting tegen kinkhoest (K) zit samen met de inenting tegen difterie (D), tetanus (T) en polio (P) in de DKTP-prik.

    De inenting tegen kinkhoest geeft een goede maar geen volledige bescherming gedurende vier tot twaalf jaar. Als een kind of volwassene die is ingeënt toch kinkhoest krijgt, verloopt de ziekte milder.

    Vrouwen die meer dan 28 weken zwanger zijn, kunnen zich opnieuw tegen kinkhoest laten inenten. Bij voorkeur enkele weken voor de bevalling. Daarmee zorgt u dat uw pasgeborene al tegen kinkhoest is beschermd, nog vóór dat het zelf zijn inentingen krijgt. De kans dat uw pasgeborene kinkhoest krijgt en daar ernstig ziek van wordt is dan uiterst klein. De inenting heeft geen bijwerkingen of risico's voor uzelf of voor uw zwangerschap. De Gezondheidsraad adviseert dit te doen. De minister heeft nog niet besloten dit aan elke zwangere aan te bieden. Als u de inenting wilt, moet u dit met uw huisarts bespreken en zelf betalen (de basisverzekering vergoedt dit niet).

    Medicijnen

    Medicijnen bij kinkhoest

    Er bestaan antibiotica tegen de kinkhoestbacterie, maar het geven van die antibiotica heeft over het algemeen geen zin. De hoestbuien worden er niet minder door en de kinkhoestperiode duurt even lang.
    Alleen als er in het gezin een zwangere vrouw of een baby (onder één jaar) is, wordt overwogen het hele gezin antibiotica (azitromycine of erytromycine) te geven om besmetting van de baby te voorkomen. Dit soort maatregelen wordt ook genomen in gezinnen met een kind dat bijvoorbeeld een hartkwaal of een longziekte heeft.

    Als u kinkhoest heeft en er is in uw gezin een baby jonger dan een jaar is dat nog niet of onvolledig is gevaccineerd, dan kan het soms vervroegd worden ingeënt. Normaal krijgen baby’s de eerste kinkhoestprik als ze 2 maanden oud zijn. Maar het kan al vanaf 4 weken.

    azitromycine

    Azitromycine is een macrolide-antibioticum. Macrolide-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

    Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals:

    • luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis, kinkhoest, keelpijn door keelontsteking, middenoorontsteking, bijholteontsteking);
    • geslachtsziekten (SOA), namelijk chlamydia, gonorroe en chancroïd (zachte sjanker);
    • huidinfecties, zoals wondroos;
    • Lymeziekte;
    • diarree;
    • luchtweginfecties bij cystische fibrose.
    Bron: Apotheek.nl
    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder bij kinkhoest?

    Het hoesten kan drie tot zelfs vier maanden doorgaan. Iemand die kinkhoest heeft doorgemaakt, is daarna langdurig tegen de ziekte beschermd. Toch is het mogelijk om na tien tot vijftien jaar weer een milde vorm van kinkhoest te krijgen. Dit geldt ook voor mensen die volledig zijn ingeënt tegen kinkhoest.

    Wanneer contact?

    Wanneer contact opnemen bij kinkhoest?

    Wanneer u aanhoudend heftige hoestbuien heeft of wekenlang blijft hoesten, kan dat een aanleiding zijn om naar de huisarts te gaan om te controleren of het om kinkhoest gaat of dat er wat anders aan de hand is.

    Neem contact op met uw huisarts als u of iemand in het gezin kinkhoestverschijnselen heeft en  

    • u meer dan 34 weken zwanger bent (en u na 24 weken zwangerschap niet opnieuw tegen kinkhoest ben ingeënt),
    • u een kind heeft dat jonger is dan een jaar, (en u na 24 weken zwangerschap niet opnieuw tegen kinkhoest ben ingeënt)
    • u een kind heeft met een hart- of longaandoening,
    • of als een van deze met een kinkhoestpatiënt contact heeft gehad.
    Meer informatie

    Meer informatie over kinkhoest

    De informatie over kinkhoest is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Acuut hoesten.

    Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma

    Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma

    Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma vindt u op rijksvaccinatieprogramma.nl.

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.