Ik heb 2 of meer ziektes die langer duren. Wat helpt om overzicht te houden?

comorbiditeit
multimorbiditeit

In het kort

  • Comorbiditeit of multimorbiditeit betekent dat je 2 of meer chronische ziektes tegelijk hebt.
  • Het is belangrijk dat jouw artsen en verpleegkundigen goed samenwerken en informatie met elkaar delen.
  • Hou overzicht over je behandelingen en medicijnen.
  • Maak samen met je zorgverleners keuzes die passen bij wat voor jou belangrijk is.

Wat is multimorbiditeit?

Als je meerdere ziektes tegelijk hebt die lang duren, noemen artsen dit multimorbiditeit. Een ander woord is comorbiditeit. Dit komt vaker voor als mensen ouder worden.

Heb je verschillende ziektes tegelijk die lang duren of niet meer weggaan? En krijg je behandelingen voor die ziektes? Dan kunnen die behandelingen invloed op elkaar hebben. En ook de medicijnen.
De medicijnen die je voor de ene ziekte krijgt, kunnen bijvoorbeeld de andere ziekte erger maken. Of je krijgt meer last van de bijwerkingen van de medicijnen.
Ook een eerdere operatie of behandeling kan nog invloed hebben op je behandeling nu.

Het is belangrijk dat je artsen dit van je weten. En dat ze de behandelingen hierop aanpassen. Ze moeten met jou praten over welk effect de behandelingen op elkaar kunnen hebben. En wat dit voor jou betekent in je dagelijks leven.

Voorbeelden van meer ziektes tegelijk

  • Als je nieren het minder goed doen, kunnen medicijnen voor een andere ziekte anders werken. Je hebt dan een grotere kans op bijwerkingen. Medicijnen die normaal veilig zijn, blijven dan te lang in je lichaam. Dat kan schadelijk zijn.
  • Of je krijgt het advies om veel te lopen omdat je vocht in je benen hebt. Maar je bent snel buiten adem door een ziekte aan je longen. Of je hebt veel pijn in je knieën door slijtage.
  • Of je krijgt een ontsteking aan een gewricht. Je hebt ook diabetes en een ziekte aan hart en bloedvaten. Een pijnstiller voor de ontsteking is dan niet goed voor je hart, en andere medicijnen zijn niet goed voor je diabetes.

Waarom is het lastig om meer ziektes tegelijk te hebben?

Heb je 2 of meer ziektes die langer duren, dan krijg je vaak meerdere behandelingen en verschillende medicijnen. Ook heb je vaak te maken met verschillende zorgverleners. Bijvoorbeeld je huisarts en artsen van verschillende afdelingen in het ziekenhuis. Of soms zelfs met verschillende ziekenhuizen. Daardoor kan het lastig zijn om de zorg te krijgen die het beste bij jou past. En is het soms onduidelijk aan wie je jouw vragen over je behandelingen kunt stellen.

Het kan ingewikkeld zijn om alles te doen wat bij jouw ziektes goed is. Soms geven je artsen adviezen die niet goed bij elkaar passen. Hierdoor kan het soms moeilijk zijn om keuzes te maken. Wat goed is voor de ene ziekte, is misschien niet goed voor de andere ziekte. Of past niet bij wat jij belangrijk vindt in je dagelijks leven.

Het kan lastig zijn om overzicht te houden over alle medicijnen en adviezen. En misschien heb je veel afspraken in het ziekenhuis. Je kunt er moe van worden of stress van krijgen.

Praat hierover met je arts of artsen. Samen kun je keuzes maken die bij jou passen. Je kunt dit ook bespreken met je huisarts.

Wat kun je zelf doen bij behandelingen van meer ziektes?

Deze dingen kun je zelf doen om ervoor te zorgen dat jouw behandelingen bij elkaar passen:

Overzicht van je medicijnen

Vraag je apotheek om een overzicht van je medicijnen. Doe dat opnieuw als er iets aan verandert.

Overzicht van je zorgverleners

Schrijf op met welke artsen en andere zorgverleners je contact hebt. Je kunt hierbij hulp vragen aan iemand die je goed kent of een zorgverlener. Bijvoorbeeld je regie-ondersteuner. Deel dit overzicht met je zorgverleners en mensen die jou goed kennen.

  • Maak een lijst van al je artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners. In het ziekenhuis, bij de huisartsen-praktijk en thuis. Liefst met contact-gegevens zoals e-mail-adressen en telefoonnummers.
  • Zet erbij wie jouw vaste aanspreekpunt is voor 1 ziekte. Bijvoorbeeld een arts of verpleegkundige.
  • Zet erbij wie jou helpt om je zorg goed op elkaar af te stemmen. Vaak is dat je regie-ondersteuner.

Overzicht van je behandelingen

  • Vertel je zorgverleners over je andere ziektes en de medicijnen die je daarvoor krijgt.
    Lukt dit niet goed zelf? Dan kan iemand die jou goed kent of 1 van je zorgverleners helpen.
  • Geef toestemming om jouw medische informatie te delen met andere zorgverleners. Bijvoorbeeld andere artsen, je huisarts of een ander ziekenhuis. Dat gebeurt namelijk niet altijd vanzelf. Je kunt jouw arts of zorgverlener vragen of die medische informatie wil delen met andere zorgverleners.
  • Vraag om overleg tussen jouw zorgverleners als je merkt dat behandelingen niet goed op elkaar aansluiten.

Vertel wat je wilt

Stel vragen en bespreek wat voor jou belangrijk is in je dagelijks leven en behandeling. Bijvoorbeeld: minder pijn hebben, minder medicijnen gebruiken, of actief blijven. Zo kun je er samen met je artsen en andere zorgverleners voor zorgen dat de zorg voor jou past bij jouw situatie.

Wie kan je helpen bij meerdere behandelingen en medicijnen?

Heb je vragen of problemen? Bijvoorbeeld over je behandelingen of over de medicijnen die je krijgt?

Deze mensen kunnen je helpen

1 van je artsen of verpleegkundigen

Je arts of verpleegkundige is jouw eerste aanspreekpunt. Die kun je bellen of een bericht sturen als je vragen hebt over je ziektes of behandelingen. Of als je niet weet bij wie je moet zijn.

Een regie-ondersteuner

Een regie-ondersteuner is een zorgverlener die helpt om jouw behandelingen beter op elkaar af te stemmen. En de verschillende adviezen met je kan bespreken.
Heeft jouw ziekenhuis geen regie-ondersteuner? Vraag dan je arts of verpleegkundige wie jou kan helpen.

Je apotheker

Je apotheker weet welke medicijnen jij allemaal krijgt en of ze goed samengaan. En welke bijwerkingen de medicijnen hebben.

Overleg tussen zorgverleners

Jouw arts of regie-ondersteuner kan voorstellen om te overleggen met andere artsen of zorgverleners die jou behandelen. Bijvoorbeeld om je behandelingen goed op elkaar af te stemmen. Dit heet een multidisciplinaire beoordeling. Dat is een overleg waarbij verschillende zorgverleners samen jouw situatie bespreken. Je kunt ook zelf vragen of een multidisciplinair overleg in jouw situatie handig is. En of je zelf bij zo'n bespreking kunt zijn.

Samen met je zorgverleners beslis je welke zorg het beste bij jou past. Bij wat jij wilt en belangrijk vindt.

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 17 aug 2026