Ik moet beslissen of ik de schildwachtklier laat verwijderen

In het kort

In het kort

  • Bij een melanoom stadium Ib of II kunt u de schildwachtklier laten onderzoeken.
  • Naar deze klier zaait het melanoom als eerste uit.
  • De klier wordt weggehaald en onderzocht op uitzaaiingen.
  • Dit geeft informatie over de kans op uitzaaiingen in andere klieren.
  • Het verwijderen van een of meer lymfeklieren geeft soms wondproblemen, zoals wondvocht en infecties.
  • 5 van de 100 mensen krijgen na de schildwachtprocedure langdurige problemen door lymfoedeem. 
Wat merk ik

Wat is een schildwachtklier?

De schildwachtklier is de lymfeklier die als eerste het lymfevocht uit een melanoom opvangt.

Als er in het lymfevocht melanoomcellen zitten, komen die dus als eerste terecht in de schildwachtklier.

Een ander woord voor schildwachtklier is poortwachterklier. 

Wanneer onderzoek?

Wanneer vindt onderzoek naar de schildwachtklieren plaats?

Als u een melanoom stadium Ib of II heeft, zal de dermatoloog met u bespreken of u een schildwachtklierprocedure wilt ondergaan. Dit is onderzoek naar de schildwachtklieren. Aan het onderzoek zitten voordelen, maar ook nadelen.

Uitvoering

Hoe gaat een schildwachtprocedure?

Het lymfestelsel is bij iedereen anders. Eerst onderzoekt de arts waar de schildwachtklieren zitten bij u. Dat gebeurt zo:

  • U krijgt een radioactieve vloeistof in de huid gespoten op de plek van het litteken van het weggesneden melanoom.
  • De vloeistof gaat via een lymfevat (of meerdere lymfevaten) naar de lymfeklier(en) die het dichtst bij is.
  • Na 15 tot 20 minuten is met een scan het gebied te zien waar de schildwachtklier moet zitten.  
  • Na 2 uur krijgt u nog zo’n scan. Zo vindt men de schildwachtklier(en). Gemiddeld worden er 2 schildwachtklieren gevonden bij melanoompatiënten.  

Deze klier (of klieren) worden verwijderd en onderzocht op uitzaaiingen.

  • Bevat de schildwachtklier geen tumorcellen?
    Dan is de kans op uitzaaiingen in de andere lymfeklieren zeer klein. Samen met uw arts overlegt u dan of verdere behandeling nodig is.
    • alle lymfeklieren in dat gebied laten verwijderen of
    • de lymfeklieren goed in de gaten houden.
      Het is nog niet bewezen dat het verwijderen van alle lymfeklieren de kans op uitzaaiingen vermindert.
  • Kiest u ervoor om de lymfeklieren te laten verwijderen? Dan worden ze onderzocht onder de microscoop. U krijgt na 1 tot 2 weken te horen of de lymfeklieren kankercellen bevatten. 
Voordelen

Wat zijn de voordelen van het onderzoek van de schildwachtklier(en)?

Als u kiest voor onderzoek en weghalen van de schildwachtklier:

  • kan uw arts u meer vertellen over de kans op uitzaaiingen nu en in de toekomst.
  • kan de arts beter bepalen in welk stadium het melanoom is en eventueel een andere behandeling voorstellen. 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Nadelen en risico's

Wat zijn redenen om niet te kiezen voor onderzoek naar de schildwachtklieren?

Het verwijderen van een of meer lymfeklieren geeft soms wondproblemen, zoals wondvocht en infecties.

5 van de 100 mensen krijgen na de schildwachtprocedure langdurige problemen door lymfoedeem. Lymfeoedeem betekent dat het lymfevocht niet goed meer weg kan. Hierdoor kan een arm of been dik worden. Dit kan de volgende klachten geven:

  • moeilijker bewegen van een arm (bij klieren in de oksel) of been (bij klieren in de lies);
  • verlies van kracht;
  • minder gevoel;
  • pijn;
  • vatbaarder voor infectie in een arm of been.
Controles

Controles bij melanoom stadium 1b en II

Bij melanoom stadium Ib en II ziet het controleschema er als volgt uit:

  • instructie voor zelfonderzoek, mondeling en schriftelijk;
  • 1e jaar: een keer per 3 maanden controle;
  • 2e jaar: een keer per 6 maanden controle;
  • 3e tot 5e jaar: 1 controle per jaar.

 Tijdens de controle kijkt de arts naar:

  • het litteken en het gebied eromheen;
  • de lymfeklieren in het gebied;
  • uw hele huid.

Meestal zijn de eerste uitzaaiingen zichtbaar in de lymfeklier(en). Daarom kijkt de arts bij de nacontroles vooral naar de lymfeklieren.

Als er tijdens de controle niets verontrustends gevonden wordt, maakt de arts een afspraak met u voor de volgende controle.

Vindt de arts afwijkingen in uw lymfeklieren? Dan zal hij voorstellen om een stukje weefsel uit uw lymfeklier te nemen (een punctie). Als uit onderzoek blijkt dat er kankercellen in de lymfeklieren zitten, dan zal de arts de lymfeklieren verwijderen. Het controleschema start dan weer opnieuw vanaf het 1e jaar.

Het kan ook zijn u op een andere plek op uw lichaam een melanoom ontwikkelt. Daarom zal de arts uw hele huid tijdens de controle inspecteren. 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Vooruitzicht

Hoe gaat het verder na een schildwachtklier verwijderen?

De kans om te genezen is afhankelijk van het stadium van een melanoom.

Van de mensen met melanoom stadium I leeft bijna iedereen na 3 jaar nog.

Bij melanoom stadium II leven 85 van de 100 mensen nog na 3 jaar.

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.