Ik heb een miskraam

Onderwerp
Synoniemen
Spontane abortus

In het kort

  • Bij een miskraam stopt de groei van het vruchtje in de eerste 3 maanden van de zwangerschap.
  • U krijgt een bloeding.
  • Meestal wordt de vrucht dan binnen 1 of 2 weken afgestoten.
  • Neemt het bloedverlies snel toe en krijgt u menstruatie-achtige pijn? Dan komt de miskraam op gang.
  • Zorg dat er dan iemand bij u is.
  • Neem direct contact op met uw huisarts of verloskundige
    • als u duizelig wordt, zweet of voelt dat u flauw gaat vallen (bel dan met spoed)
    • als u hevig bloedt
    • als u hevige pijn heeft

Wat is een miskraam?

Helaas gaat niet elke zwangerschap goed. Ongeveer 1 op de 10 zwangerschappen eindigt in een miskraam.

Bij een miskraam krijgt u in de eerste 3 maanden van de zwangerschap een bloeding. Daarbij komt het vruchtje via de vagina naar buiten. 
Voor u en uw partner kan het een ingrijpende gebeurtenis zijn.

Heeft u vaginaal bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap? En is het nog onduidelijk of u een miskraam heeft? Lees dan Ik heb bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap.

Hoe verloopt een miskraam?

Hoe een miskraam verloopt, kan per vrouw en per zwangerschap verschillen.

  • Een miskraam begint met bloedverlies.
  • Binnen 1 tot 2 weken neemt het bloedverlies toe en komt de miskraam op gang.
  • Kort voordat u het vruchtje verliest, neemt de bloeding snel toe. U verliest daarbij vaak ook stolsels bloed en stukjes weefsel (slijmvlies van de baarmoeder en vliezen die om het vruchtje zitten). Dit gaat meestal samen met pijn of krampen in de onderbuik, zoals bij een menstruatie. 

    Vroeg in de zwangerschap merkt u het misschien niet eens op wanneer u het vruchtje verliest. Het vruchtje is vaak nog heel klein:
    - bij 6 weken zwangerschap ongeveer 1,5 cm,
    - bij 8 weken 2,5 cm,
    - bij 10 weken 4,5 cm en
    - bij 12 weken 6,5 cm.
    Het vruchtje is soms al 2 weken gestopt met groeien voordat de miskraam op gang komt. Dan is het vruchtje dus nog kleiner.  
  • Als al het weefsel is afgestoten, wordt het bloedverlies snel minder en stopt de buikpijn.
  • Het bloeden stopt na enkele dagen.
  • Soms verliest u nog een paar weken een klein beetje bloed.

Het 'zwangerschapsgevoel' kan verdwijnen. U heeft bijvoorbeeld geen gespannen borsten meer en de ochtendmisselijkheid is weg.

Soms wordt op een echo ontdekt dat het vruchtje niet meer leeft, terwijl u zelf nog niets heeft gemerkt (geen bloedverlies of buikpijn). Dat is dan heel onverwacht.  
Houd er dan wel rekening mee dat u binnen enkele dagen kunt gaan bloeden. Soms komt de miskraam pas na een paar weken op gang.

Hoe ontstaat een miskraam?

Een miskraam wordt meestal veroorzaakt door een afwijking van het vruchtje.

Het vruchtje kan door de afwijking niet meer groeien en wordt door de baarmoeder afgestoten.

De afwijking ontstaat meestal in de eicel vlak voor de bevruchting. Een miskraam komt zelden door een erfelijke afwijking.

De kans op een miskraam is iets groter

  • naarmate u ouder bent.
    Bij zwangere vrouwen van 30 jaar krijgt 1 op de 10 een miskraam.
    Bij zwangere vrouwen van 40 jaar krijgt 1 op de 4 een miskraam.
  • bij gebruik van bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld isotretinoïne bij acne of valproïnezuur bij epilepsie).

Valproïnezuur beïnvloedt de informatieoverdracht via zenuwen in de hersenen. Het wordt toegepast bij verschillende aandoeningen.

Artsen schrijven valproïnezuur voor bij epilepsie, migraine, manie en bij hik.

Bron: Apotheek.nl

Isotretinoïne stimuleert de groei en rijping van huidcellen. Ook vermindert het de talgproductie en remt ontstekingen.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij ernstige acne, als de gebruikelijke medicijnen onvoldoende helpen.

 

Vanwege de kans op een miskraam of ernstige bijwerkingen op de ongeboren baby mag isotretinoïne alleen worden voorgeschreven, meegegeven en gebruikt als aan strenge regels van de Inspectie voor de Gezondheidszorg is voldaan.

 

Deze regels (ook een aantal voor mannen) kunt u lezen onder het kopje 'Zwangerschap'.

Bron: Apotheek.nl

Adviezen bij een miskraam

Een miskraam kunt u niet tegenhouden, niet met medicijnen en ook niet met rust.

  • Bij menstruatie- of weeënachtige pijn kunt u een pijnstiller nemen (bij voorkeur paracetamol). Als dat onvoldoende helpt, kunt u er een NSAID bij nemen.
  • Gebruik maandverband tot de bloeding gestopt is, geen tampons. 
  • Neemt het bloedverlies snel toe of krijgt u menstruatie-achtige pijn of buikkrampen? Dan komt de miskraam op gang.
    Zorg dan dat er iemand in de buurt is bij wie u zich prettig voelt. Dat is belangrijk. Soms verliest u onverwacht veel bloed. Dan kan de persoon die bij u is de huisarts bellen. 
    Vroeg in de zwangerschap is het vruchtje nog klein. Daardoor merkt u misschien niet dat u het vruchtje verliest.
  • U kunt proberen het vruchtje op te vangen als u dat zelf graag wilt. Bijvoorbeeld als u het nog wilt bekijken of er afscheid van wilt nemen. 
    U hoeft het niet te bewaren. Onderzoek van het vruchtje is niet zinvol, ook niet voor een volgende zwangerschap.

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose (versleten gewrichten), spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl

De miskraam afwachten of een behandeling

Bij een miskraam kunt u in overleg met uw huisarts of verloskundige kiezen tussen:

  • afwachten tot de miskraam vanzelf op gang komt
  • een behandeling in het ziekenhuis om de miskraam sneller te laten verlopen.

Veel vrouwen wachten af tot de miskraam vanzelf op gang komt.

Wat gebeurt er bij afwachten?

  • Als u afwacht, komt de miskraam vaak al in de eerste week na begin van de bloeding op gang. Bij ongeveer 6 van de 10 vrouwen wordt het vruchtje binnen 2 weken na begin van de bloeding afgestoten. Soms duurt het meer dan 2 weken voordat de miskraam op gang komt. Het is moeilijk te voorspellen hoe de miskraam precies zal verlopen. 
  • Na de miskraam wordt het bloedverlies snel minder.
  • U kunt 2 tot 3 weken een beetje bloedverlies houden.

Er is een kleine kans op hevig bloedverlies. Die kans is bij afwachten maar iets groter (2 op de 100 méér) dan bij behandeling met medicijnen.
Ongeveer 4 van de 10 vrouwen die de miskraam thuis afwachten gaan later alsnog naar het ziekenhuis voor een behandeling. Bijvoorbeeld als de miskraam niet op gang komt of als het bloeden na de miskraam lang duurt.

Kiezen

Heeft u vragen of voelt u zich onzeker over hoe de miskraam kan verlopen? Vindt u het vervelend of onpraktisch om te wachten tot de miskraam op gang komt? Bespreek het met uw huisarts of verloskundige.
U kunt in overleg met uw huisarts of verloskundige kiezen voor behandeling in het ziekenhuis om de miskraam sneller te laten komen. Dat kan met medicijnen of een kleine operatie (curettage). Dan verwijst de huisarts u naar een gynaecoloog om de mogelijkheden te bespreken. 

Controle bij uw huisarts of verloskundige bij een miskraam

Wacht u af tot de miskraam vanzelf komt? Dan komt u na 1 week bloedverlies weer bij de huisarts of verloskundige voor controle. Zo nodig komt u een week later weer.

Vaak wordt het in die eerste week al duidelijk of u een miskraam heeft. Het volgende kan gebeurd zijn in die week:

  • Heeft u weinig bloedverlies gehad of is het al gestopt? En was de miskraam nog niet op een echo vastgesteld?
    Dan bent u misschien nog zwanger. Vanaf 6 weken zwangerschap is op een echo te zien of het vruchtje nog leeft.
  • Heeft u bloed, bloedstolsels en weefsel verloren, menstruatie-achtige krampen gehad en is de bloeding en de pijn daarna gestopt?
    Dan is de miskraam waarschijnlijk voorbij. Een echo is dan niet meer nodig, als u geen klachten heeft.
  • Is de bloeding erger geworden, heeft u stolsels verloren en bloedt u nog steeds?
    Dan is het niet duidelijk of de miskaam voorbij is. Met een echo is te controleren of het vruchtje is afgestoten en de weefselresten uit de baarmoeder zijn. Als de baarmoeder nog niet leeg is, beoordeelt de huisarts of verloskundige de mogelijkheden. Hij/zij bespreekt met u wat u het beste kunt doen: 
    • afwachten tot al het weefsel vanzelf wordt afgestoten en de bloeding stopt;
    • of naar de gynaecoloog voor beoordeling van uw klachten.

Is uw bloedgroep resus-negatief en krijgt u een miskraam?

Bij uw eerste zwangerschapscontrole wordt uw bloedgroep bepaald. Is uw bloedgroep resus(D)-negatief? En krijgt u na 10 weken zwangerschap een miskraam? Dan is het belangrijk dat u een prik krijgt (met antiresus(D)-immunoglobuline).

Deze prik moet voorkómen dat uw lichaam antistoffen maakt. Zulke antistoffen zijn bij een volgende zwangerschap schadelijk voor het kind.

U krijgt deze prik van de verloskundige (of gynaecoloog). Als u nog niet bij een verloskundige onder controle bent, ga dan naar uw huisarts.

Verwerking na een miskraam

Een miskraam is vaak ingrijpend voor u en uw partner. U kunt teleurgesteld, verdrietig of boos zijn en rouwen.

  • Neem de tijd om dit te verwerken. U hoeft zich zeker niet schuldig te voelen of te schamen.
  • Probeer erover te praten met iemand die u vertrouwt; dat helpt vaak.
  • U kunt er natuurlijk ook met uw huisarts of verloskundige over praten. Maak dan opnieuw een afspraak bij uw huisarts of verloskundige. Dat kan na een week, maar ook na een paar weken, met of zonder partner. Bespreek het ook als u last heeft van somberheid of angst.
  • U kunt ook met uw bedrijfsarts contact opnemen als de miskraam invloed heeft op uw werk.

Hoe gaat het verder na een miskraam?

Na een miskraam komt de menstruatie meestal na 4 tot 6 weken weer op gang. Als u dat wilt, mag u dan gewoon weer zwanger worden. U hoeft niet te wachten op een menstruatie voordat u weer zwanger probeert te worden.

Als u 6 weken na een miskraam nog niet menstrueert, dan is het verstandig een zwangerschapstest te doen.    

Gelukkig verloopt een volgende zwangerschap meestal goed. Ook voor vrouwen die 2 of 3 miskramen hebben gehad, is de kans groot dat een volgende zwangerschap wél goed gaat: 

  • Bij vrouwen van 30 jaar die 2 miskramen hebben gehad, gaat bij 8 van de 10 vrouwen de volgende zwangerschap wél door. 
  • Bij vrouwen van 35 jaar die 2 miskramen hebben gehad, gaat bij 7 van de 10 vrouwen de volgende zwangerschap wél door.

Bij de meeste paren is het onduidelijk waardoor de miskraam is ontstaan.

Wanneer contact met uw huisarts bij een miskraam?

Neem direct contact op met uw huisarts of verloskundige

  • als u duizelig wordt, zweet of voelt dat u flauw gaat vallen (bel dan met spoed)
  • als u hevig bloedt: meer of langer dan bij uw menstruatie
  • als u hevige pijn heeft: meer of anders dan bij uw menstruatie

Neem ook contact op met uw huisarts of verloskundige 

  • als u koorts krijgt
  • als u zich zorgen maakt

Meer informatie over een miskraam

De informatie over een miskraam is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Miskraam.

Meer informatie over miskraam vindt u op de site van de KNOV, de organisatie van verloskundigen.

Meer informatie over de behandeling van een miskraam vindt u op de site van de NVOG, de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie.

Voor lotgenotencontact kunt u terecht bij de patiëntenvereniging Stichting Freya.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 4 jan 2017