Ik heb bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van mijn zwangerschap

In het kort

In het kort

  • 1 op de 5 zwangere vrouwen verliest bloed uit de vagina in de eerste 12 weken.
  • Bij de helft van hen stopt het bloeden vanzelf en gaat de zwangerschap door.
  • Bij de andere helft ontstaat een miskraam.
  • U kunt afwachten of een echo-onderzoek laten doen om te zien of het vruchtje nog leeft.
  • Bel direct uw huisarts of verloskundige
    • bij duizeligheid, zweten en het gevoel dat u flauw gaat vallen (bel dan met spoed)
    • bij hevig bloedverlies (meer of langer dan bij uw menstruatie)  
    • bij hevige pijn (meer of anders dan bij uw menstruatie)
Oorzaken

Wat betekent bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap?

Tijdens de eerste maanden van de zwangerschap kunt u bloed verliezen: een paar druppels of meer, zoals bij uw menstruatie. 

Het is begrijpelijk dat u zich dan zorgen maakt. Het hoeft niet te betekenen dat u een miskraam krijgt. Meestal wordt het binnen een paar dagen duidelijk of het bloedverlies door een miskraam komt of niet.

Bloedverlies in de eerste 12 weken van de zwangerschap komt voor bij 1 op de 5 zwangere vrouwen.

  • Bij de helft van deze vrouwen houdt het bloedverlies na enkele dagen vanzelf op en gaat de zwangerschap door. Dit heeft geen invloed op de verdere zwangerschap.
  • Bij de andere helft neemt het bloedverlies toe en ontstaat er een miskraam. Dat betekent dat het vruchtje niet meer leeft en door de baarmoeder wordt afgestoten. Het vruchtje komt dan met bloed en bloedstolsels via de vagina naar buiten.

Het bloedverlies en/of de buikpijn kan ook een teken zijn van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Het vruchtje groeit dan buiten de baarmoeder. Bijvoorbeeld in een eileider. Als de huisarts dat vermoedt, overlegt hij of/zij met de gynaecoloog over verwijzing naar het ziekenhuis.

Bloedverlies en buikpijn hebben niet altijd met de zwangerschap te maken. Er zijn ook andere oorzaken van bloedverlies uit de vagina, zoals een seksueel overdraagbare aandoening (soa), bijvoorbeeld een chlamydia-infectie. Of een aandoening aan de baarmoedermond, zoals een bloedende poliep. Deze oorzaken hebben geen invloed op de zwangerschap.

Zelf iets doen?

Is een miskraam tegen te houden?

Als het vruchtje niet goed is aangelegd, stopt het met groeien en wordt het door de baarmoeder afgestoten. Een miskraam is dan niet tegen te houden. Niet met medicijnen en ook niet met bedrust.

Een miskraam ontstaat niet door lichamelijke inspanning, sporten, fietsen of werken, ook niet door vrijen of seks.

Afwachten of echo

Heb ik een miskraam bij bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van mijn zwangerschap?

Bij bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap is het niet direct duidelijk of u een miskraam heeft. U kunt 2 dingen doen om te weten of u een miskraam heeft:

  • U kunt afwachten of een miskraam op gang komt in de komende 1 tot 2 weken.
  • U kunt een echo-onderzoek laten doen om te zien of het vruchtje nog leeft. Dit kan vanaf 6 weken zwangerschap.

Bespreek met uw huisarts of verloskundige wat u het beste kunt doen. Het kan zijn dat uw huisarts of verloskundige u eerst wil onderzoeken.
Een zwangerschapstest is nu alleen zinvol als u nog niet zeker wist of u wel zwanger was. Maar de test laat niet zien of het vruchtje nu nog leeft. De test kan namelijk na het afstoten van het vruchtje nog enkele weken onterecht aangeven dat u nog zwanger bent. Dat komt doordat er nog zwangerschapshormonen in het bloed aanwezig zijn.

Een lichamelijk onderzoek helpt niet om te voorspellen of u een miskraam krijgt.
Onderzoek van de buik kan wel nodig zijn om in te schatten of u misschien een buitenbaarmoederlijke zwangerschap heeft.
Bij een inwendig (vaginaal) onderzoek is ook te zien of er een andere oorzaak is voor het bloedverlies, zoals een bloedende poliep op de baarmoedermond. Uw partner mag bij dit onderzoek aanwezig zijn als u dat wilt.
Met een soa-test is te zien of een soa-infectie de bloeding kan hebben veroorzaakt.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Afwachten

Afwachten of ik een miskraam heb (en controle na 1 en 2 weken)

Wilt u bij bloedverlies in de eerste 3 maanden van de zwangerschap eerst afwachten hoe het verder verloopt?

  • Ga dan 1 week na het begin van de bloeding naar uw huisarts of verloskundige voor controle (en zo nodig een week later weer). Vaak wordt het in de eerste week al duidelijk of u een miskraam heeft. 

Het volgende kan gebeuren in die week:

  • De bloeding blijft gering of stopt. Waarschijnlijk bent u dan nog zwanger.
  • De bloeding blijft maar wordt niet erger. Dan valt er nog weinig over te zeggen.
  • De bloeding wordt erger en u verliest ook stolsels bloed. U blijft nog bloeden.
    Het is dan niet duidelijk of u een miskraam heeft gehad. Misschien zit er nog weefsel in de baarmoeder. Dan geeft een echo-onderzoek meer duidelijkheid.
  • U verliest bloedstolsels en weefsel (vruchtje en vliezen). Het bloedverlies en de buikpijn zijn daarna gestopt. Dan is het bijna zeker dat u een miskraam heeft gehad. Een echo is dan niet meer nodig, als u geen klachten heeft.

Bent u waarschijnlijk nog zwanger? Dan kunt u vanaf 6 weken zwangerschap een echo-onderzoek laten doen om het zeker te weten. 

Is het na de controle bij uw huisarts of verloskundige nog onduidelijk of u een miskraam heeft (gehad)? Dan kunt u nóg 1 week afwachten of een echo-onderzoek laten doen.

Bij Ik heb een miskraam kunt u lezen hoe een miskraam verloopt en wat daarna nog belangrijk is om te weten.

Echo

Een echo bij bloedverlies en/of buikpijn in de zwangerschap

Wilt u niet (langer) afwachten maar zeker weten of u een miskraam heeft? Dan kunt u een echo-onderzoek laten doen. Meestal kan dat binnen enkele dagen in een echoscopisch centrum, in een verloskundigenpraktijk of in het ziekenhuis.

Bij een echo-onderzoek is de inhoud van de baarmoeder op een beeldscherm te zien. Vanaf 6 weken zwangerschap is op de echo te zien of het hartje van de vrucht klopt.
Soms is het vruchtje toch nog te klein om te zien of het hartje nog klopt. Dan kan de echo na ongeveer 1 week worden herhaald. 
Soms is al iets eerder te zien of de zwangerschap in of buiten de baarmoeder zit. Maar dan is nog niet te zien of het hartje klopt. 

Vroeg in de zwangerschap kan de echo alleen via de vagina worden gemaakt. Vanaf 8 weken zwangerschap kan de echo ook via de buikwand worden gemaakt. Natuurlijk mag uw partner hier ook bij zijn als u dat wilt.

De echo kan de volgende uitslag hebben: 

  • Het vruchtje zit in de baarmoeder en het hartje klopt
    • De zwangerschap gaat dan heel waarschijnlijk door. Het bloedverlies stopt dan meestal binnen een week. Lees dan verder bij Ik ben zwanger
    • Stopt het bloedverlies niet of neemt het toe, neem dan contact op met de verloskundige of de huisarts als die de zwangerschap begeleidt.
  • Het vruchtje zit in de baarmoeder, maar het hartje klopt niet meer.
    • Dat betekent dat het vruchtje helaas niet meer leeft. U krijgt dan een miskraam. Het vruchtje wordt meestal binnen 1 tot 2 weken door de baarmoeder afgestoten en komt dan met wat bloedstolsels via de vagina naar buiten.
    • U kunt 1 of 2 weken afwachten of de miskraam vanzelf op gang komt. Lees dan verder bij Ik heb een miskraam.
      Of naar het ziekenhuis gaan voor een behandeling. Lees dan verder bij Ik overweeg een behandeling bij een miskraam
  • Er is geen vruchtje in de baarmoeder te zien
    • Het vruchtje is al door de baarmoeder afgestoten. U heeft dan een miskraam gehad. Het kan zijn dat er nog resten van weefsel moeten worden afgestoten. Als de baarmoeder helemaal leeg is, houdt de bloeding meestal binnen een paar dagen vanzelf op. De huisarts of verloskundige beoordeelt en bespreekt met u of u hierop kunt wachten of dat u naar de gynaecoloog gaat voor beoordeling. 
  • Het vruchtje is buiten de baarmoeder te zien of er zijn andere tekenen van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap te zien.
Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap?

Heeft u bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap? Bespreek het met uw huisarts of verloskundige.  

Bel direct uw huisarts of verloskundige

  • als u duizelig wordt, zweet en het gevoel heeft dat u flauw gaat vallen (bel dan met spoed)
  • als u hevig bloedverlies heeft: meer of langer dan bij uw menstruatie  
  • als u hevige buikpijn heeft: meer of anders dan bij uw menstruatie

Neem ook contact op met uw huisarts of verloskundige

  • als u koorts krijgt (38 graden of hoger)
  • als u vragen heeft of ongerust bent
Meer informatie

Meer informatie over bloedverlies tijdens de zwangerschap

De informatie over bloedverlies en/of buikpijn in de eerste 3 maanden van de zwangerschap is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode en de NHG-Standaard Miskraam.

Informatie over vaginaal bloedverlies en miskraam vindt u ook op de voorlichtingssite van de KNOV, de organisatie van verloskundigen.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.