Ik heb een nierbekkenontsteking

In het kort

In het kort

    • Bij nierbekkenontsteking heeft u 1 of meer van deze klachten:
      • koorts, koude rillingen
      • ziek gevoel of misselijkheid
      • pijn in uw rug of zij, aan één of beide kanten
    • Antibiotica zijn altijd nodig bij nierbekkenontsteking.
    • Drink veel (2 tot 3 liter, bijvoorbeeld water, thee, melk).
    • Slikt u antibiotica? Bel dan de huisarts of huisartsenpost als 1 of meer van deze punten klopt voor u:
      • uw klachten worden binnen 2 dagen niet minder
      • de koorts verdwijnt niet binnen 2 dagen
      • u wordt steeds zieker
    Wat is het

    Wat is een nierbekkenontsteking?

    Bij een nierbekkenontsteking is het nierbekken ontstoken. Dit kan in één of beide nieren voorkomen. Het komt door bacteriën.

    Het nierbekken zit aan de onderkant van de nier. Het is een soort trechter waarin urine wordt opgevangen. Uw nieren maken de urine (plas). De urine stroomt vanuit het nierbekken via de urineleider naar de blaas.

    Wat merk ik

    Wat merk ik bij een nierbekkenontsteking?

    Bij een nierbekkenontsteking wordt u plotseling ziek met 1 of meer van deze klachten:

    • hoge koorts (in het begin en bij ouderen is er soms geen koorts)
    • koude rillingen
    • misselijk zijn
    • pijn in uw rug of zij, aan 1 of beide kanten
    • verward zijn bij ouderen (delier)

    Bij een nierbekkenontsteking kunt u ook 1 of meer klachten van een blaasontsteking hebben, maar dat hoeft niet:

    • Plassen doet pijn of geeft een branderig gevoel.
    • U voelt vaker dat u moet plassen. Maar u plast elke keer maar een klein beetje.
    • Het gevoel te moeten plassen kan al pijn doen. 
    • De plas ziet er anders uit (troebel) of er kan bloed in zitten. 
    • De plas kan sterk ruiken of vies ruiken.
        Oorzaken

        Waardoor komt een nierbekkenontsteking?

        Een nierbekkenontsteking komt door bacteriën: 

        • Bacteriën komen via de plasbuis in de blaas.
        • Vanuit de blaas gaan ze via de urineleiders naar het nierbekken en de nieren.
        • Hier gaan ze vastzitten en zorgen ze voor ontsteking. 

        Vaak is het de bacterie die bij iedereen in de darm leeft. Deze zit ook rond de anus (poepgat) en de plasbuis.

        Heel soms komt de bacterie via het bloed bij het nierbekken.

        De kans op een nierbekkenontsteking is iets groter bij:

        • kinderen
        • zwangeren
        • mannen
        • verminderde weerstand, bijvoorbeeld door diabetes of medicijnen
        • een slangetje in de blaas (blaaskatheter) 
        • nierstenen of blaasstenen

        Soms komt een nierbekkenontsteking door andere problemen van de blaas of nieren. Vooral problemen die ervoor zorgen dat na het plassen urine achterblijft in de blaas. Bijvoorbeeld door een verzakking, plasproblemen bij oudere mannen, na een beroerte of bij dementie.

        Onderzoek

        Onderzoek bij klachten van een nierbekkenontsteking

        • Bel de huisarts en vertel welke klachten uw heeft. De huisarts zal u meestal willen onderzoeken.
        • Breng uw plas (urine) voor onderzoek naar de praktijk.
        • Vang het liefst ’s ochtends de eerste plas op.
        • Plas in een schoon potje en sluit dit goed af
        • Breng het potje met urine binnen 2 uur naar de assistente van de huisarts.
        • Kunt u het pas later brengen? Zet het potje dan na het plassen meteen in de koelkast en breng het binnen 24 uur.
        • Vul deze vragenlijst in en geef het samen met het potje urine aan de assistente.
        • De uitslag is er meestal binnen 1 dag. Bel de assistente en vraag naar de uitslag.  

        Als de huisarts denkt aan een nierbekkenontsteking, dan is ook een ander onderzoek (kweek) van de urine nodig. Uit de kweek komt welke bacterie de ontsteking veroorzaakt. En voor welke medicijnen (antibiotica) de bacterie gevoelig is. De uitslag van de kweek duurt 1 week. Bel de assistente en vraag naar de uitslag.

        Adviezen

        Wat kan ik zelf doen bij een nierbekkenontsteking?

        • Drink veel (2 tot 3 liter, bijvoorbeeld water, thee, melk).
        • Plas meteen als u voelt dat u moet plassen.
        • Plas de blaas helemaal leeg.
          Zo zorgt u dat de urine goed doorstroomt en niet in de blaas achterblijft. Bacteriën kunnen dan ook niet in de blaas blijven zitten. 
        • Als u misselijk bent en moet overgeven, drink dan kleine beetjes in plaats van een groot glas ineens. Dan houdt u het vocht beter binnen.

          ORS

          ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

          Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

          Bron: Apotheek.nl
          Medicijnen

          Medicijnen bij een nierbekkenontsteking

          Bij een nierbekkenontsteking krijgt u antibiotica. Antibiotica doden de bacteriën die de ontsteking veroorzaken.

          • Meestal begint u met het antibioticum ciprofloxacine . Dat helpt tegen de meeste bacteriën. 
          • Na 1 week weet de huisarts welke bacterie u heeft. Dit komt uit de urinekweek. Bel de assistente en vraag naar de uitslag!
          • Als uw bacterie ook voor andere antibiotica gevoelig is, dan krijgt u nu andere antibiotica. Bijvoorbeeld amoxicilline met clavulaanzuur of co-trimoxazol. U stopt dan met slikken van ciprofloxacine. 
          • Dit is omdat ciprofloxacine ernstige bijwerkingen kan hebben. Bijvoorbeeld nierproblemen of leverproblemen. Andere antibiotica hebben minder kans op deze bijwerkingen.
          • Door ciprofloxacine te stoppen willen artsen ook voorkomen dat bacteriën hiervoor ongevoelig worden.
          • De huisarts vertelt u hoe lang u de antibiotica moet slikken.

          Blijf de pillen elke dag slikken tot ze op zijn. Ook als u geen klachten meer heeft. Anders kunnen bacteriën achterblijven en krijgt u weer nierbekkenontsteking.  

          Pijn of misselijk?

          Bij veel pijn kunt u een paar dagen een pijnstiller nemen. Bijvoorbeeld paracetamol : neem het 3 (tot 4) keer per dag. Slikt 2 pillen van 500 mg tegelijk.

          ofloxacine

          Ofloxacine is een chinolon-antibioticum. Chinolon-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

          Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals blaasontsteking, luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis), tuberculose, bij de geslachtsziekten (SOA) gonorroe en chlamydia, en soms bij lepra.

          Bron: Apotheek.nl

          ciprofloxacine

          Ciprofloxacine is een chinolon-antibioticum. Chinolon-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

          Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals:

          • blaasontsteking;
          • luchtweginfecties, zoals longontsteking, acute bronchitis, ontsteking van de bijholten (sinusitis), tuberculose, veteranenziekte en bij luchtweginfecties door cystische fibrose;
          • middenoorontsteking en gehoorgangontsteking;
          • hersenvliesontsteking;
          • beenmergontsteking;
          • huidinfecties;
          • geslachtsziekten (SOA), zoals gonorroe;
          • infecties van het maagdarmkanaal, zoals ernstige diarree en buiktyfus;
          • Q-koorts.
          Bron: Apotheek.nl

          paracetamol

          Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

          Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

          Bron: Apotheek.nl

          amoxicilline

          Amoxicilline behoort tot de penicilline-antibiotica. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

          Artsen schrijven het voor bij veel soorten infecties met bacteriën, zoals:

          • luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis, middenoorontsteking, bijholteontsteking, keelpijn door keelontsteking);
          • blaasontsteking, ook nierbekkenontsteking;
          • geslachtsziekten (SOA), namelijk chlamydia en gonorroe;
          • Lymeziekte;
          • maag- of darmzweer;
          • huidontsteking;
          • hersenvliesontsteking.

          Artsen schrijven amoxicilline ook voor als er waarschijnlijk sprake is van een longontsteking door het Corona-virus (COVID-19).

          Bron: Apotheek.nl
          Hoe gaat het verder?

          Hoe gaat het verder bij een nierbekkenontsteking?

          Meestal merkt u binnen 2 dagen dat het beter gaat: de koorts verdwijnt en u heeft minder klachten. Elke dag gaat het beter. U kunt na een nierbekkenontsteking nog een tijd moe zijn. 

          Het is niet nodig uw plas opnieuw te laten onderzoeken na het slikken van antibiotica.

          Breng wel weer een potje verse urine naar de huisarts als u klachten houdt. Of als uw klachten terugkomen. 

          Wanneer bellen?

          Wanneer bellen bij een nierbekkenontsteking?

          Bel dezelfde dag uw huisarts of huisartsenpost als u denkt dat u een nierbekkenontsteking heeft.

          Gebruikt u antibiotica tegen een nierbekkenontsteking? Bel dan uw huisarts of huisartsenpost dezelfde dag als 1 of meer van deze punten voor u klopt:

          • na 2 dagen antibiotica slikken zijn uw klachten niet minder
          • na 2 dagen antibiotica slikken heeft u nog koorts (38 graden of hoger)
          • u wordt zieker
          • u krijgt meer pijn
          • u raakt in de war (delier)
          • u wordt weer ziek, terwijl het eerst beter ging

          Dit kan betekenen dat de antibiotica die u slikt niet helpen tegen de bacteriën. Uw huisarts bekijkt of u andere antibiotica nodig heeft. 

          Bel ook dezelfde dag uw huisarts of huisartsenpost als het niet lukt om de antibiotica binnen te houden, omdat u moet overgeven. 

          Meer informatie

          Meer informatie over nierbekkenontsteking

          We hebben deze informatie gemaakt met:

          Laatst herzien op

          Vond u deze informatie nuttig?

          Vond u deze informatie nuttig?
          Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
          Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.