Ik denk erover om de prik tegen pneumokokken te halen

In het kort

In het kort

  • Pneumokokken zijn bacteriën.
  • Vooral ouderen kunnen er erg ziek van worden.
  • Er is een prik die uw afweer tegen pneumokokken sterker maakt. Na de prik is de kans kleiner dat u ziek wordt.
  • De prik heeft weinig bijwerkingen. 
  • Wordt u dit jaar 73 tot 79 jaar oud? Dan kunt u de prik gratis krijgen dit najaar. Vaak tegelijk met de griepprik. 
  • U krijgt een uitnodiging van uw huisarts.
Wat is het

Wat zijn pneumokokken?

Pneumokokken zijn bacteriën. Vaak zitten ze in uw neus of keel, zonder dat u er ziek van wordt.

Soms kunt u er wel erg ziek van worden. Bijvoorbeeld:

  • Als u ouder bent. Uw afweer wordt slechter als u ouder wordt. 
  • Als u een zwakke gezondheid heeft. Bijvoorbeeld als u al ziek bent door iets anders, zoals griep. U kunt dan nog zieker worden door pneumokokken.

Ziektes die u kunt krijgen door pneumokokken zijn:

  • longontsteking (komt het vaakst voor)
  • oorontsteking
  • bijholteontsteking 
  • bloedvergiftiging 
  • hersenvliesontsteking 

Na zo'n ziekte duurt het vaak lang voordat u weer helemaal fit bent. Soms blijft uw gezondheid voor altijd zwakker.

Besmetting

Hoe kan ik pneumokokken krijgen?

U kunt pneumokokken van iemand anders krijgen. Bijvoorbeeld:

  • Als iemand met pneumokokken niest of hoest in uw buurt.
    U kunt de bacterie dan inademen en er ziek van worden.
  • Als iemand met pneumokokken niest of hoest in de handen en u daarna een hand geeft. Als u met uw handen uw ogen, mond of neus aanraakt, kunnen de pneumokokken uw lichaam binnenkomen.
Adviezen

Hoe kan ik voorkomen dat ik ziek word door pneumokokken of anderen besmet?

Zo kunt u zoveel mogelijk voorkomen dat u pneumokokken in uw lichaam krijgt: 

  • Was vaak uw handen.
  • Raak zo min mogelijk uw ogen, neus en mond aan.

De bacteriën kunnen toch in uw lichaam komen. Dan is een goede afweer belangrijk.

Een prik tegen pneumokokken versterkt uw afweer. Na de prik is de kans kleiner dat u ziek wordt. De overheid biedt u de prik tegen pneumokokken gratis aan.

Verder is het altijd goed voor uw afweer om gezond te leven: gezond eten, genoeg bewegen en niet roken.

Zo kunt u zoveel mogelijk voorkomen dat u anderen besmet met pneumokokken:

  • Hoest of nies in de binnenkant van uw elleboog.
  • Gebruik papieren zakdoekjes en gooi deze gelijk weg.
Prik

Hoe werkt de prik tegen pneumokokken?

In de prik tegen pneumokokken zitten dode stukjes van deze bacterie. U wordt niet ziek van de dode stukjes.

Wel maakt u afweerstoffen. Wordt u later besmet met de bacterie? Dan herkent uw lichaam de bacterie. Uw lichaam kan dan sneller en beter afweerstoffen maken. De kans is dan kleiner dat u ziek wordt. De prik werkt ongeveer 5 jaar. 

Er zijn veel soorten pneumokokken. De prik tegen pneumokokken beschermt tegen 23 soorten die het meeste voorkomen. De prik beschermt dus niet tegen alle soorten. 

Voor wie is de prik

Kan ik de prik tegen pneumokokken halen en wanneer?

U kunt de prik in het najaar van 2020 halen als u dit jaar 73, 74, 75, 76, 77, 78 of 79 jaar wordt.
U krijgt een uitnodiging van uw huisarts. De prik is dan gratis. 

Bent u nu tussen de 60 en 72 jaar? Dan krijgt u misschien in de komende jaren een uitnodiging. Wanneer dit precies is, is nu nog niet bekend.
Wilt u daar niet op wachten, dan moet u de prik zelf betalen. Let op: de volgende prik (binnen 5 jaar) kunt u dan misschien ook niet gratis krijgen. Dit heeft te maken met de planning van de gratis prikken door de overheid. 
Bij de apotheek kunt u vragen wat de prik kost.

Soms heeft u de prik tegen pneumokokken al gehad of u krijgt de prik nog bij uw huisarts of bij uw arts in het ziekenhuis. Bijvoorbeeld omdat u sikkelcelziekte heeft of geen milt heeft. Dit hangt niet af van uw leeftijd.  

Wanneer niet

Wanneer kunt u de prik niet krijgen?

U kunt de prik tegen pneumokokken niet krijgen: 

  • Als u eerder heeft gemerkt dat u allergisch bent voor de prik tegen pneumokokken of voor fenol. 

Bel de huisarts of assistente in deze situaties:

  • U heeft koorts (38 graden of hoger) op de dag dat u de prik krijgt. Wacht dan tot u geen koorts meer heeft.
  • U heeft deze prik al eerder gekregen, bijvoorbeeld in het ziekenhuis.
  • U wordt op de dag van de prik of binnen 2 dagen na de prik geopereerd.

Bel uw arts in het ziekenhuis in deze situaties:

  • U krijgt chemotherapie of heeft dit in de laatste 3 maanden gehad.
  • U heeft de laatste 12 maanden een beenmergtransplantatie gehad.

U kunt dan samen afspreken wanneer u de prik wel kunt krijgen. 

Voor- en nadelen prik

Voor- en nadelen van de prik tegen pneumokokken

De prik tegen pneumokokken heeft voor- en nadelen. 

Voordelen van de prik tegen pneumokokken: 

  • De prik beschermt tegen ziekten die door pneumokokken komen:
    • De kans op longontsteking, bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking en andere ernstige ziektes wordt kleiner. 
    • De kans wordt kleiner dat u zo ernstig ziek wordt dat u naar het ziekenhuis moet.
    • De kans wordt kleiner dat u overlijdt aan een ernstige ziekte door pneumokokken.
  • De prik geeft weinig bijwerkingen.
  • De prik kunt u tegelijk krijgen met de griepprik.

Nadelen van de prik tegen pneumokokken: 

  • De plek waar geprikt is, kan pijnlijk, rood en dik zijn. Dit gaat na 1 tot 2 dagen over. De prikplek kan pijnlijker aanvoelen dan de griepprik.
  • U kunt zich een paar dagen niet lekker voelen, met spierpijn en een beetje koorts. Dit is een normale reactie van het lichaam op de prik.  
  • De prik voorkomt niet alle ziekten door pneumokokken. 
Meer informatie

Meer informatie over de prik tegen pneumokokken

U kunt meer lezen over de prik tegen pneumokokken:

Denkt u dat u een bijwerking heeft na de prik? Meld dit dan bij uw arts of op www.lareb.nl.

Wij hebben de volgende richtlijnen gebruikt om de teksten over de prik tegen pneumokokken te maken:

pneumokokkenvaccin

Pneumokokkenvaccin bevat onderdelen van pneumokok-bacteriën. Het beschermt tegen een infectie met deze bacteriën en daardoor ook tegen bepaalde vormen van hersenvliesontsteking en longontsteking.

Het wordt gegeven als vaccinatie aan mensen bij wie een dergelijke infectie zeer ernstig kan verlopen.

Het is ook een van de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma. Zie hiervoor de tekst pneumokokkenvaccin bij kinderen.

Bron: Apotheek.nl
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.