Ik heb een speekselsteen

vrouw heeft speekselsteen tijdens eten

In het kort

  • Bij een speekselsteen heb je een bult bij je onderkaak of oor. De bult kan pijn doen.
  • De bult en de pijn komen net voor of tijdens het eten. Na een paar uur gaat dat weg.  
  • Dit helpt soms: zuigen op een hard zuur snoepje, je wangen en kaak masseren, veel drinken en regelmatig iets eten.
  • Een speekselsteen kan vanzelf overgaan. Heb je er veel last van, maak dan een afspraak bij je huisarts.

Video Speekselsteen

Bekijk de video Speekselstenen op Thuisarts

Wat is een speekselsteen?

Een speekselsteen is een klontje van kalk in het buisje waar je speeksel doorheen gaat. Het klontje is meestal tussen de 2 en 10 millimeter.

Speeksel is het waterige slijm in je mond. Het heet ook wel spuug. Het wordt gemaakt in je speekselklieren, die zitten aan beide kanten van je gezicht. Het speeksel stroomt door kleine buisjes naar je mond.

Je hebt 3 grote speekselklieren aan beide kanten van je gezicht:

  • vlak voor je oor
  • onder de hoek van je onderkaak
  • onder je tong

Klontjes kalk

In speeksel zitten hele kleine stukjes kalk. Soms worden die kleine stukjes kalk een klontje. Zo'n klontje heet een speekselsteen.

Kleine klontjes kalk stromen met het speeksel door het buisje naar je mond. Maar soms is het klontje zo groot, dat het niet door het buisje past en blijft zitten. Het speeksel stroomt dan niet meer weg en hoopt zich op. Hierdoor wordt je wang of kaak op die plek dikker, want je klier blijft ondertussen speeksel maken.

Een speekselsteen zit meestal rond de hoek van je onderkaak, en soms voor je oor. Er zit bijna nooit een speekselsteen onder je tong.

Wat merk je bij een speekselsteen?

Als je een speekselsteen hebt, merk je deze dingen:

  • Je voelt een bult rond de hoek van je onderkaak of vlak voor je oor.
  • De bult doet vaak pijn.
  • De bult en de pijn komen als je begint te eten of tijdens het eten.
    Je maakt dan namelijk meer speeksel. Door de speekselsteen kan dat speeksel nergens heen. De plek van de speekselsteen wordt hierdoor dik en doet pijn.
  • De bult en de pijn gaan na het eten weer weg. Dit kan wel een paar uur duren.

Ontstoken speekselklier

Als je speekselklier gaat ontsteken, merk je 1 of meer van deze dingen:

  • De bult en de pijn blijven en gaan niet meer weg.
  • Je hebt koorts, 38 graden of hoger
  • Je voelt je ziek.
  • Je hebt een vieze smaak in je mond.
  • De bult is rood of donker.
  • De bult is warm.

Waardoor krijg je een speekselsteen?

Artsen weten niet waardoor stukjes kalk in het speeksel soms klontjes worden.

Mensen met jicht hebben vaker speekselstenen dan mensen zonder jicht.

Mensen met bijvoorbeeld galstenen of nierstenen hebben geen grotere kans om ook speekselstenen te krijgen.

Is een speekselsteen erg?

Een speekselsteen is niet erg. Meestal word je er niet ziek van.

Soms komt er een bacterie in de verstopte speekselklier. Dan kan de klier gaan ontsteken en word je er wel ziek van.
Vaak zijn dan medicijnen tegen ontstekingen door een bacterie (antibiotica) nodig.

Wat kun je zelf doen bij een speekselsteen?

Deze dingen kun je zelf doen als je een speekselsteen hebt:

  • Zuig regelmatig op een hard zuur snoepje of aan een stukje citroen. Of drink water met citroensap.
    Door het zuur maak je extra veel speeksel. Misschien komt de steen daardoor uit het buisje in je mond.
  • Masseer de plek waar de pijn zit of waar het dik is. Soms lukt het zo om de steen naar buiten te duwen.
    Doet het pijn bij je oor? Wrijf dan voorzichtig vanaf je oor naar je bovenlip.
    Doet het pijn bij je onderkaak? Wrijf dan voorzichtig vanaf de hoek van je kaak, over de onderkant van je kin naar het puntje van je kin.
  • Drink 1,5 of 2 liter per dag, dat zijn ongeveer 8 of 10 glazen. En eet regelmatig iets.
    Zo blijf je steeds speeksel maken. Het buisje met de speekselsteen spoelt dan goed door.

Helpen medicijnen bij een speekselsteen?

Medicijnen helpen niet bij een speekselsteen.

Als je veel pijn hebt, kun je een pijnstiller nemen. Begin altijd met paracetamol. Dit werkt meestal goed en heeft de minste bijwerkingen.

Soms krijg je een ontsteking in je speekselklier als je een speekselsteen hebt.
Dan zijn vaak medicijnen tegen ontstekingen door een bacterie (antibiotica) nodig. Je huisarts geeft je een recept voor deze medicijnen.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Hoe gaat het verder bij een speekselsteen?

Een speekselsteen kan vanzelf overgaan.

Gaat de speekselsteen niet weg en heb je er veel last van? Dan kan de huisarts je doorsturen naar een keel-neus-oorarts of naar een kaakchirurg.

Deze artsen in het ziekenhuis kunnen de speekselsteen meestal via een klein sneetje in je mond weghalen. De plek van het sneetje wordt dan verdoofd, zodat je het niet voelt.

Wanneer bellen bij een speekselsteen?

Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij 1 of meer van deze klachten:

  • De bult en de pijn gaan niet meer weg.
  • Je hebt koorts, 38 graden of hoger
  • Je voelt je ziek.
  • Je hebt een vieze smaak in je mond.
  • De bult is rood of donker.
  • De bult is warm.

Bel je huisarts op werkdagen als deze 2 dingen bij jou zo zijn:

  • Je hebt de adviezen gevolgd en ze helpen niet.
  • Je hebt veel last van de speekselsteen.

Over deze tekst

Deze tekst is aangepast op