Ik heb de ziekte van Crohn

In het kort

In het kort

  • Bij de ziekte van Crohn zitten er ontstekingen (zweren) in de darmen. 
  • Klachten zijn vooral diarree met bloed en slijm, en buikpijn.
  • De meeste mensen hebben periodes met klachten en periodes zonder klachten. 
  • U krijgt medicijnen die ontstekingen remmen. 
  • Gezond leven helpt ook om klachten te voorkomen.
  • Soms is een operatie nodig.
Beschrijving

Wat is de ziekte van Crohn?

Bij de ziekte van Crohn zitten er ontstekingen (zweren) in de darmen, meestal in een gedeelte van:

  • de dunne darm
  • de dikke darm en/of
  • het stukje dikke darm bij de anus (de endeldarm).

De zweren kunnen vrij diep worden. Op den duur ontstaan er ook littekens. De darm kan dan nauwer worden. Ook kunnen er verbindingen naar andere organen ontstaan (fistels). 

De ziekte van Crohn begint meestal tussen het 15e en 30e levensjaar.

De ziekte van Crohn lijkt op colitis ulcerosa. Colitis en Crohn zijn beide darmontstekingen die jaren kunnen duren met verergeringen en verbeteringen. We noemen ze chronische darmontstekingen.

Verschijnselen

Verschijnselen van de ziekte van Crohn

Klachten bij de ziekte van Crohn zijn:

  • diarree, vaak met bloed en slijm/pus
  • buikpijn
  • soms verstopping
  • moeheid
  • bloedarmoede
  • afvallen
  • wondjes, vaak rond de anus

Verder kunt u deze klachten hebben die komen door ontstekingen op andere plaatsen in het lichaam:

  • pijnlijke, gezwollen gewrichten
  • pijnlijke, ontstoken ogen
  • pijnlijke, blauwrode plekken op de onderbenen (dit heet erythema nodosum)
  • zweertjes (aften) in de mond
  • galstenen

Hoe erg de klachten zijn, verschilt per persoon. Sommige mensen hebben af en toe last, andere continu. De meeste mensen met Crohn hebben periodes met klachten en periodes zonder klachten.

Oorzaken

Oorzaken van de ziekte van Crohn

De precieze oorzaak van de ziekte van Crohn is niet bekend. Artsen denken dat de volgende oorzaken een rol spelen bij het ontstaan van de ziekte van Crohn:

  • Afweer tegen bacteriën die in de darm horen en nodig zijn
    Artsen denken dat het afweersysteem in de war is. Het valt goede bacteriën in de darm aan. Door die aanval gaan er ontstekingscellen in de darmwand zitten.
  • Erfelijkheid
    Ongeveer 3 van de 20 mensen met de ziekte van Crohn hebben een moeder, vader, zus of broer met de ziekte.
  • Stress
    Of stress een rol speelt bij het ontstaan van de ziekte van Crohn is niet zeker. Wel lijkt stress invloed te hebben op hoe erg de klachten zijn. Mensen met weinig stress hebben meestal minder klachten van de ziekte van Crohn dan mensen met veel stress.
  • Roken
    Rokers hebben 2 keer zoveel kans om de ziekte van Crohn te krijgen als niet-rokers. Rokers die de ziekte van Crohn hebben en blijven roken, hebben vaak ergere klachten. Ze hebben dan ook meer kans dat ze een darmoperatie nodig hebben.

De ziekte van Crohn komt vooral veel voor in West-Europa en Noord-Amerika en veel minder in Afrika en Azië.

Onderzoeken

Hoe wordt de ziekte van Crohn vastgesteld?

Om de ziekte van Crohn vast te stellen bekijkt de arts uw darmen van binnen. Dat heet een kijkonderzoek en gebeurt met een endoscoop. Het bekijken van de dikke darm heet coloscopie.

Er wordt ook een klein stukje darm (biopt) weggehaald om te onderzoeken. 

Adviezen

Adviezen bij de ziekte van Crohn

Bij de ziekte van Crohn kunnen de volgende dingen waarschijnlijk klachten uitlokken:

  • onregelmatig en ongezond eten, 
    bijvoorbeeld: veel alcohol, energiedrankjes, gevulde koeken, frikandellen en friet.
  • een ongezonde leefstijl, 
    bijvoorbeeld, veel binnen zitten, weinig bewegen, alleen maar computeren en televisie kijken.
  • onregelmatig leven, 
    bijvoorbeeld: nachtdiensten draaien, vliegen naar landen in andere tijdzones, regelmatig laat gaan stappen en 's ochtends weer vroeg naar het werk moeten of juist een heel weekend in bed liggen.
  • veel stress,
    bijvoorbeeld door drukke baan, veel dingen tegelijk, geen rustmomenten, spanningen met collega's, problemen thuis, ernstige gebeurtenissen in de familie, geldzorgen.
  • Roken

U kunt ziekteaanvallen proberen te voorkomen door gezond te leven:

  • Eet en drink gezond.
    Als u diarree heeft, is het juist belangrijk om regelmatig en gezond te eten. Neem liever 5 of 6 kleine maaltijden in plaats van 3 grotere.
    Drink ruim voldoende. Met diarree verliest u veel vocht. Sommige mensen geven aan dat alcohol, coffeïne of drank met prik de diarree en/of winderigheid erger maken. Probeer die dranken niet te nemen als u er last van heeft.
    Een speciaal dieet is verder meestal niet nodig.
    U heeft met de ziekte van Crohn kans op een tekort aan bepaalde vitamines, calcium en ijzer. Met een diëtist kunt u dit eventueel bespreken. 
  • Valt u af? Dan is het verstandig om een diëtist advies te vragen. U heeft dan misschien voeding nodig met meer energie en eiwitten.
  • Beweeg regelmatig.
  • Probeer stress te voorkomen. Bespreek met uw huisarts of bedrijfsarts hoe u dit kunt aanpakken.
  • Zorg voor genoeg nachtrust.
  • Stop met roken.

Praten over de ziekte van Crohn

  • Het kan enorm helpen als mensen in uw omgeving weten wat er met u is. Vooral in tijden dat u veel last heeft van uw darmen kan begrip veel helpen.
  • Als u makkelijk met mensen om u heen over de ziekte kunt praten, kan dat ook de stress verminderen.
Medicijnen

Medicijnen bij de ziekte van Crohn

Bij een de ziekte van Crohn krijgt u een of meer van de volgende medicijnen:

  • Aminosalicylaten, zoals mesalazine  en sulfasalazine
    Deze medicijnen zijn er in tabletten, capsules, zetpillen en vloeistof die u via de anus inspuit (klysma's). Ze remmen de darmontsteking. Vaak gebruiken mensen ze levenslang. Soms zijn ze maar kort nodig.
    Soms werken ze niet sterk genoeg en zijn corticosteroïden nodig.

  • Corticosteroïden, zoals prednison  of prednisolon
    Deze medicijnen remmen en onderdrukken de ontstekingen in de darmen krachtiger dan de aminosalicylaten. U krijgt deze medicijnen bij een hevige darmontsteking. U neemt ze zo kort mogelijk. Als u ze lang gebruikt hebben ze namelijk bijwerkingen, zoals een bol gezicht, een dunne en kwetsbare huid en botontkalking.
    Ook deze medicijnen zijn er als pillen, zetpillen en klysma's (vloeistof via de anus).

  • Immunosuppressiva, zoals methotrexaat, tacrolimus  en azathioprine
    Deze medicijnen onderdrukken de afweerreactie van het lichaam. Ze kunnen worden gebruikt bij ernstige ontstekingen of als de andere medicijnen hierboven niet goed werken.
    Het kan een paar maanden duren voordat deze medicijnen goed gaan werken. U kunt deze medicijnen langere tijd gebruiken om de ontsteking goed onder controle te houden. U bent dan wel vatbaarder voor infecties.

  • Ciclosporine
    Dit is een extra krachtig medicijn dat de afweer van uw lichaam onderdrukt.
  • TNF-blokkers, zoals infliximabetanercept  en adalimumab
    Deze medicijnen onderdrukken ook de afweer van het lichaam. Ze zorgen ervoor dat de ontstekingen verminderen en voorkomen dat ontstekingen weer erger worden. Deze medicijnen kunt u krijgen als de andere medicijnen hierboven niet goed werken.
    TNF-blokkers worden met een infuus gegeven.

  • Diarreeremmers, zoals loperamide .
    Loperamide kan de diarree verminderen. Als u moet reizen of werken kan dat handig zijn.
    Loperamide werkt helemaal niet tegen de ontsteking van de darm.

loperamide

Loperamide remt de bewegingen van de darmen en zorgt voor samentrekking van de anus.

Het wordt gebruikt bij diarree.

Bron: Apotheek.nl

mesalazine

Mesalazine behoort tot de 5-ASA-medicijnen. Deze medicijnen werken ontstekingsremmend op de darmwand.

Artsen schrijven mesalazine voor bij de chronische darmontsteking colitis ulcerosa, zoals proctitis ulcerosa.

Bron: Apotheek.nl

sulfasalazine

Sulfasalazine behoort tot de 5-ASA-medicijnen. In de darm wordt sulfasalazine gesplitst in mesalazine en sulfapyridine. Mesalazine werkt ontstekingsremmend op de darmwand. Sulfapyridine werkt vooral ontstekingsremmend bij gewrichtsklachten.

Artsen schrijven sulfasalazine voor bij de chronische darmontsteking colitis ulcerosa, zoals proctitis ulcerosa, bij gewrichtsontstekingen, zoals reumatoïde artritis en de ziekte van Bechterew en bij huidaandoeningen, zoals lupus erythematodes:

Bron: Apotheek.nl

etanercept

Etanercept onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het behoort tot de TNF-alfa remmers. Etanercept is een biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew en bij psoriasis.

Ze schrijven het soms voor bij andere chronische ontstekingen waarbij de eigen afweer is verstoord, zoals de ziekte van Crohn (chronische darmontsteking) en de ziekte van Wegener (chronische ontsteking van de bloedvaten).

Bron: Apotheek.nl

infliximab

Infliximab onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het behoort tot de TNF-alfa-remmers. Infliximab is een zogenaamde biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew, psoriasis en bij de chronische darmziekten ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Het wordt soms gebruikt bij oogontsteking binnen in het oog (uveïtis) en bij sarcoïdose.

Bron: Apotheek.nl

azathioprine

Azathioprine onderdrukt afweerreacties van het lichaam.

Artsen schrijven het voor bij verschillende aandoeningen, zoals na een transplantatie om afweerreacties te onderdrukken, bij chronische darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, reumatoïde artritis en lupus erythematodes (LE).

Artsen schrijven het ook voor bij bepaalde ernstige huidaandoeningen, zoals pemphigus vulgaris, dermatomyositis, polymyositis en zeer ernstig eczeem.

Verder schrijven ze het voor bij bepaalde bloedstollingsziekten, bij bloedarmoede door afbraak van de rode bloedcellen en bij een bepaalde vorm van chronische leverontsteking.

Bron: Apotheek.nl

adalimumab

Adalimumab onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het behoort tot de groep van TNF-alfa remmers.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, oogontstekingen binnenin het oog (uveïtis), bij psoriasis en overige huidaandoeningen.

Bron: Apotheek.nl

tacrolimus

Tacrolimus is een afweeronderdrukker (immuno-suppressivum). Het remt ontstekingen en afweerreacties.

Artsen schrijven het voor na een orgaantransplantatie om afweerreacties te onderdrukken.

Bron: Apotheek.nl

prednisolon

Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednisolon voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose), reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), ernstige allergische reacties, Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming) en nierziektes (zoals het nefrotisch syndroom).
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednisolon wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom).
    Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednisolon wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl

prednison

Prednison is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednison voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose) , reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), de ziekte van Duchenne (spierziekte), Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming), bij nierziektes, zoals het nefrotisch syndroom en bij netelroos.
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednison wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom). Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednison wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl

ciclosporine

Ciclosporine is een afweeronderdrukker (immuno-suppressivum). Het remt ontstekingen en afweerreacties.

Artsen schrijven het voor na een orgaan– of beenmergtransplantatie om afweerreacties te onderdrukken.
Het wordt ook voorgeschreven bij auto-immuunziekten. Dit zijn aandoeningen waarbij de natuurlijke afweer zich tegen het eigen lichaam keert. Voorbeelden hiervan zijn reumatoïde artritis, psoriasis, de darmziekte colitis ulcerosa, de nierziekte nefrotisch syndroom, zeer ernstige vormen van eczeem en ernstige ontstekingen in het oog.
Ciclosporine wordt soms gebruikt bij ernstige bloedarmoede ontstaan doordat het beenmerg te weinig bloedcellen maakt.

Bron: Apotheek.nl
Operatie

Operatie bij de ziekte van Crohn

Bij de ziekte van Crohn is soms een darmoperatie nodig. Bijvoorbeeld:

  • als medicijnen niet genoeg helpen
  • bij een bloeding in de darm
  • bij grote abcessen (afgesloten holtes met pus) en fistels
  • bij een vernauwing of afsluiting van de darm

U kunt dan tijdelijk of blijvend een stoma krijgen.  

Soms is het nodig de hele dikke darm weg te laten halen. De dunne darm wordt dan aan de anus gehecht. Die nieuwe verbinding tussen darm en anus noemen we een pouch.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met de ziekte van Crohn?

De ziekte van Crohn is helaas (nog) niet te genezen. Maar hoeveel en hoe vaak de ziekte klachten geeft, verschilt per persoon: de een heeft jaren geen klachten en dan opeens wel weer. De ander heeft een periode klachten en daarna nooit meer. De meeste mensen hebben periodes zonder klachten en periodes met klachten.  

Medicijnen kunnen de ziekte tot rust brengen, klachten verminderen en nieuwe ontstekingen voorkomen. Daarom is het meestal nodig om lang medicijnen te gebruiken, ook als u weinig of geen klachten heeft. Blijf uw medicijnen gebruiken zoals afgesproken met uw arts. Als een bepaald medicijn niet genoeg helpt, bespreekt u samen of u een ander medicijn kunt nemen.

Verder is het belangrijk om goed voor uzelf te blijven zorgen. Dat kan helpen om een nieuwe periode met klachten te voorkomen.

De arts controleert uw bloed regelmatig. Zo worden bijwerkingen van medicijnen op tijd opgespoord. 
Ook wordt uw dikke darm gecontroleerd met een darmonderzoek (coloscopie). De ziekte van Crohn geeft namelijk een licht verhoogd risico op darmkanker.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij de ziekte van Crohn?

Neem contact op met uw huisarts in deze situaties:

  • De medicijnen helpen niet voldoende.
  • De klachten (zoals buikpijn, bloedverlies met slijm) verdwijnen niet of worden steeds erger.
  • De diarree houdt maar niet op. 
  • U valt steeds meer af.
  • U krijgt langer dan 3 dagen koorts.
  • Uw gewrichten zwellen op en gaan pijn doen.
  • Uw huid, ogen of mond raken ontstoken.
  • U heeft last van de bijwerkingen van de medicijnen.

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.