Ik heb artritis psoriatica
In het kort
- Bij artritis psoriatica heb je vaak ontstekingen in je gewrichten samen met huidproblemen.
- Je gewrichten doen pijn. Ze zijn ook dik, stijf of warm.
- Je kunt jeukende plekken met schilfers op je huid krijgen.
- Je hebt periodes met veel klachten en periodes met weinig klachten.
- Bewegen is belangrijk om je gewrichten soepel te houden.
- Met je arts in het ziekenhuis kies je een medicijn dat bij je past.
Wat is artritis psoriatica?
Bij artritis psoriatica heb je ontstekingen in je gewrichten. Hierdoor worden je gewrichten dik en doen ze pijn. Bewegen is dan moeilijk.
De ziekte komt soms voor bij mensen die de huidziekte psoriasis hebben. Bij psoriasis heb je plekken met schilfers op je huid en jeuk.
Meestal heb je bij artritis psoriatica eerst problemen met je huid. Soms heb je eerst last van je gewrichten.
Artritis psoriatica is een vorm van reuma.
Wat merk je bij artritis psoriatica?
Bij artritis psoriatica kun je last hebben van je gewrichten.
Een gewricht is de plek waar 2 botten aan elkaar vastzitten. Kleine gewrichten zitten bijvoorbeeld in je vingers en tenen. Grote gewrichten zijn bijvoorbeeld je pols, enkel, knie en heup.
Je kunt dit merken:
- Je hebt pijn in 1 of meer kleine of grote gewrichten. Ook zonder dat je er iets mee doet.
- Je gewrichten zijn stijf en dik. Hierdoor kun je je gewrichten minder goed buigen, strekken of bewegen.
Dit is het ergst in de ochtend, nadat je opstaat. Of als je na een tijdje zitten of liggen weer gaat bewegen. Dit kan wel een half uur duren, maar ook langer. Na een tijdje gaat het bewegen steeds soepeler. - Je gewrichten zijn warm.
- Soms wordt een gewricht ook rood. Dit kun je zien als je een lichte huid hebt. Als je een donkere huid hebt, kan de huid bij je gewricht donkerder worden.
- Je vingers of tenen zijn dik.
Dit heet ook wel worstvingers of worsttenen. Artsen noemen dit dactylitis. - Pijn in je rug en een stijve rug door ontstekingen in je wervelkolom en je bekken. Je bekken zijn de botten tussen je rug en je bovenbenen. De pijn kun je daarom ook voelen in je billen en je heupen.
Andere klachten
- Je hebt ontstekingen op de plekken waar je spier aan je bot vastzit. Deze plekken zijn je pezen. Artsen noemen een ontsteking in je pezen enthesitis.
- Je kunt ook klachten hebben die horen bij psoriasis. Dan heb je dikke plekken met schilfers op je huid. De schilfers zijn wit of lichtgrijs. En gaan makkelijk los. De plekken jeuken. Vooral als je ze net hebt.
- Je nagels kunnen dik zijn. Of er gaan makkelijk stukjes nagel los. Ook kun je witte vlekken of kleine deukjes in je nagels krijgen.
- Soms krijg je een ontsteking in je oog. Dit heet uveïtis.
- Soms krijg je ontstekingen in je darmen. Zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.
- Je kunt erg moe zijn door de ziekte en je klachten. Ook kun je je ziek voelen. Dit kan veel gevolgen hebben voor de dingen die je elke dag doet.
Klachten verschillen per persoon
Hoe erg je klachten zijn en welke klachten je hebt, verschilt per persoon. Soms heb je periodes met weinig of geen klachten. En soms heb je periodes met veel klachten.
Waardoor komt artritis psoriatica?
Artritis psoriatica is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat je afweer in de war is en je eigen lichaam aanvalt.
Normaal ruimt je afweer bijvoorbeeld bacteriën of virussen op die niet in je lichaam horen. Zo kun je weer gezond worden na een ontsteking door een bacterie of een virus.
Bij artritis psoriatica valt je afweer je eigen gewrichten en huid aan. Daar ontstaan dan ontstekingen. Deze ontstekingen komen dus niet door een bacterie of virus.
Waarom dit gebeurt, is niet precies bekend. De kans dat je artritis psoriatica krijgt, is groter als iemand in je familie het ook heeft.
Welke behandelingen kun je krijgen bij artritis psoriatica?
Je hebt een behandeling nodig om ervoor zorgen dat de ziekte rustig is. Dit kan het beste met medicijnen. Als de ziekte rustig is, heb je geen of weinig ontstekingen en weinig klachten.
Je kiest samen met je arts welke medicijnen het beste bij je situatie passen. Dit hangt bijvoorbeeld af van welke klachten je hebt. Maar ook van wat je graag wilt en wat je elke dag doet. Bijvoorbeeld werken of studeren.
Vaak krijg je meer medicijnen tegelijk. En krijg je ook hulp van meer artsen tegelijk. Bijvoorbeeld van een arts die veel weet over gewrichten (reumatoloog) en een arts die veel weet over de huid (dermatoloog).
Lees meer over hoe het gaat als je medicijnen bij artritis psoriatica gebruikt.
Wat kun je zelf doen als je artritis psoriatica hebt?
Dit kun je doen als je artritis psoriatica hebt:
Koelen
Als een gewricht warm is, kun je het koelen. De pijn kan dan minder worden.
Leg een natte doek of wat ijs op je gewricht. Wikkel het ijs in een theedoek zodat je huid niet bevriest. Of gebruik een coldpack of icepack. Die koop je bij de drogist. Je moet een coldpack of icepack ook in een theedoek wikkelen.
Koel bijvoorbeeld 3 keer een kwartier per dag.
Bewegen
- Bewegen kan helpen tegen pijn en stijve gewrichten. Ga bijvoorbeeld een half uur per dag wandelen, fietsen of bewegen in water. Deze sporten zijn niet zo zwaar voor je gewrichten. Door te bewegen worden je spieren sterker en geven ze meer steun aan je gewrichten.
- Blijf bewegen. Ook als een gewricht dik of warm is. Of als het gewricht rood is of de huid bij je gewricht donkerder is.
- Heb je minder pijn? Bijvoorbeeld omdat je medicijnen goed werken? Beweeg dan steeds meer.
- Krijg je tijdens of na het bewegen meer last van je gewrichten? Doe het dan een tijdje wat rustiger aan. Als je weer minder last hebt, kun je je gewricht weer meer bewegen.
- Als bewegen moeilijk gaat, kunnen oefeningen helpen. Op defysiotherapeut.com vind je een fysiotherapeut of oefentherapeut bij jou in de buurt.
Sporten
- Je kunt sporten als je artritis psoriatica hebt.
- Je kunt veel sporten doen. Zoals fitness, dansen of zwemmen.
- Hardlopen kan vaak ook. Begin wel rustig.
- Heb je veel last van je knieën of heupen? Kies dan een sport zoals fietsen of zwemmen.
- Heb je veel last van je nek? Dan kun je beter niet gaan zwemmen.
- Maak je spieren warm als je begint met sporten. Dat heet een warming-up.
- Sport wat minder als je veel klachten hebt.
- Zijn je gewrichten veel stijver na het sporten, bijvoorbeeld de volgende dag? Beweeg dan de volgende keer wat korter en minder zwaar.
- Je kunt je inschrijven bij een sportvereniging of sportschool. Dat kan helpen om te blijven bewegen.
Gezond eten en drinken
- Gezond eten en drinken is belangrijk. Het houdt je fit.
- Eet vooral verse dingen zoals groente en fruit. En volkoren producten zoals volkoren pasta, rijst en brood.
- Eet zo weinig mogelijk bewerkt eten zoals koeken, chips en kant-en-klare maaltijden. Bewerkt eten zit vaak in pakjes of zakjes.
- Drink water, thee of koffie zonder suiker. Drink geen dranken met suiker.
- Ben je te zwaar? Gezond eten kan ervoor zorgen dat je een gezonder gewicht krijgt. Hierdoor kan je ziekte rustiger worden.
Niet roken
Rook je? Dan is het heel belangrijk om te stoppen met roken als je artritis psoriatica hebt:
- Door artritis psoriatica heb je misschien een groter risico op een ziekte van je hart en bloedvaten. Bijvoorbeeld een hartaanval of een beroerte. Als je rookt, wordt je risico nog groter.
- Als je rookt, wordt de artritis psoriatica vaak erger. Je kunt dan meer klachten krijgen.
- Sommige medicijnen werken minder goed als je rookt. Bijvoorbeeld methotrexaat .
methotrexaat
Hoe gaat het verder als je artritis psoriatica hebt?
Hoe het verdergaat als je artritis psoriatica hebt, is voor iedereen anders.
Controles in het ziekenhuis
Je gaat regelmatig voor controle naar je arts in het ziekenhuis.
Je arts kijkt hoe het gaat met ontstekingen of klachten op deze plekken:
- je gewrichten
- op plekken waar een pees aan een bot zit
- je vingers en tenen
- je rug en bekken
- je huid en nagels
Samen kijken jullie of de medicijnen bij jou goed werken. En of je misschien last hebt van bijwerkingen. Daarom moet je ook af en toe bloed laten prikken.
Vaak krijg je ook hulp van bijvoorbeeld een reuma-verpleegkundige. Je kunt ook bespreken of je andere hulp nodig hebt. Bijvoorbeeld van een fysiotherapeut die je kan helpen met bewegen.
Minder medicijnen gebruiken
Samen met je arts kun je kijken of je minder medicijnen kunt gebruiken. En hoe je dan minder medicijnen kunt gebruiken. Dit kan alleen als je geen of weinig ontstekingen hebt en weinig klachten.
Stop niet zelf zomaar met je medicijnen. Dan kunnen je klachten terugkomen.
Voor iedereen anders hoe het verdergaat
Hoe het verdergaat met de ziekte is voor iedereen anders:
- Bij de meeste mensen helpen de medicijnen tegen de klachten. Ze hebben minder pijn of minder stijve gewrichten. En minder last van hun huid. Ze moeten dan wel de medicijnen blijven gebruiken.
- Sommige mensen hebben na een tijd helemaal geen last meer van hun ziekte. Zij hoeven dan ook geen medicijnen meer te gebruiken.
- Anderen hebben in sommige periodes veel last van hun ziekte en in andere periodes minder.
Misschien groter risico op ziektes van je hart en bloedvaten
Door artritis psoriatica heb je misschien een groter risico op een ziekte van je hart en bloedvaten, bijvoorbeeld een hartaanval of een beroerte.
Laat daarom je bloeddruk, bloedsuiker, nieren en cholesterol controleren bij je huisarts of de praktijkondersteuner. Die vertelt je of je een behandeling nodig hebt om je risico kleiner te maken. En hoe vaak je het hierna moet laten controleren. Dat kan bijvoorbeeld elke 5 jaar zijn.
Je kunt ook zelf veel doen om het risico op een ziekte van je hart en bloedvaten kleiner te maken.
Meer informatie over artritis psoriatica
- Meer informatie over artritis psoriatica: Reuma.nl
- Contact met andere mensen die artritis psoriatica hebben: ReumaZorg Nederland of Reuma.nl
- Informatie over hulp bij omgaan met je emoties en hoe je omgeving kan reageren als je reuma hebt: Psychosocialezorg.info
Hier vind je ook informatie speciaal voor je naasten. - Informatie over zorg regelen en hulp bij de dingen die je elke dag doet: Regelhulp
- Adviezen over hulpmiddelen om de dingen die je elke dag doet te kunnen blijven doen: Hulpmiddelenwijzer
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met de richtlijn voor artsen over de behandeling van artritis psoriatica.
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.