Ik heb een beroerte

In het kort

In het kort

  • Beroerte is een verzamelnaam voor TIA, herseninfarct en hersenbloeding.
  • De oorzaak is een afsluiting van een bloedvat (bij een TIA of een herseninfarct) of een bloeding (bij een hersenbloeding) in de hersenen.
  • Hierdoor kunt u uitvalsverschijnselen krijgen, zoals een verlamming van arm of been, een scheve mond of moeite met praten.
  • Bel bij verschijnselen van een beroerte direct uw huisarts of de huisartsenpost.
  • De kans op een beroerte neemt toe bij onder andere roken, een hoge bloeddruk, een hartziekte, suikerziekte, een hoog cholesterol en veel alcohol drinken.
  • Om een (volgende) beroerte te voorkomen zijn een gezonde leefstijl, medicijnen en controles nodig.
Beschrijving

Wat is een beroerte (CVA)?

Bij een beroerte krijgt een deel van uw hersenen geen of te weinig bloed. Daardoor werkt een deel van uw hersencellen ineens niet meer. U krijgt dan uitvalsverschijnselen, zoals

  • een verlamde arm
  • een scheve mond
  • moeilijk praten
  • problemen met bewegingen maken (coördinatie)
  • draaiduizeligheid

Dit kan gebeuren als:

  • een bloedvat in de hersenen tijdelijk is afgesloten (TIA)
  • een bloedvat in de hersenen blijvend is afgesloten (herseninfarct)
  • een bloedvat in de hersenen kapot is waardoor het bloed eruit stroomt (hersenbloeding)

TIA, herseninfarct of hersenbloeding? 

Vaak is niet direct duidelijk of de uitvalsverschijnselen komen door een herseninfarct, TIA  of hersenbloeding. Zolang het niet duidelijk is, noemen artsen het een beroerte.

  • Bij een TIA verdwijnen de uitvalsverschijnselen binnen enkele minuten of enkele uren weer.
  • Bij een herseninfarct of hersenbloeding blijven de verschijnselen meestal langer bestaan. 

Het verschil tussen een herseninfarct en een hersenbloeding is niet van buiten te zien. Daarvoor zijn onderzoeken in het ziekenhuis nodig:

  • U krijgt een CT-scan. 
    Daarop is te zien of u een hersenbloeding heeft gehad. De eerste tekenen van een herseninfarct kunnen te zien zijn. 
  • Soms krijgt u ook andere onderzoeken, zoals een MRI-scan van de hersenen of een CT-scan of MRI-scan van de bloedvaten. 

Een beroerte wordt ook wel CVA genoemd. CVA staat voor cerebro vasculair accident. Dit betekent: een ‘ongeluk in de bloedvaten van de hersenen’.

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen bij een beroerte?

Bij een beroerte krijgt u ineens uitvalsverschijnselen. De verschijnselen verschillen per persoon en hangen af van het hersengebied waar de beroerte is ontstaan. Elk hersengebied heeft zijn eigen taken. Zo is er bijvoorbeeld één bepaald hersengebied voor:

  • de spieren in een arm
  • het gevoel in een been
  • uw spraak
  • de spieren in uw gezicht
  • het kijken
  • het geheugen
  • ergens aandacht voor hebben

Als een gebied in de hersenen te weinig bloed krijgt, kunnen binnen enkele minuten een of meer uitvalsverschijnselen ontstaan, bijvoorbeeld:

  • U kunt een arm niet meer gebruiken.
  • Uw gezicht trekt scheef, 1 mondhoek hangt naar beneden.
  • U kunt moeilijker praten.
  • U kunt minder zien. 
Oorzaken

Hoe ontstaat een beroerte?

Bij een beroerte is een bloedvat in de hersenen (tijdelijk of blijvend) afgesloten of kapot. Hoe kan zo’n probleem met een bloedvat ontstaan?

Gedurende uw leven veroudert uw lichaam. De bloedvaten kunnen daardoor veranderen:

  • Bloedvaten kunnen nauwer worden.
  • Stolsels kunnen aan de vaatwand vastkleven. 
  • De vaatwand kan beschadigd raken. 

Dit wordt slagaderverkalking genoemd. Door deze veranderingen heeft u meer kans op een beroerte.

Daarbij geven de volgende gewoontes en ziekten nog extra kans op een beroerte:

  • roken
  • een hoge bloeddruk
  • een hartziekte
  • suikerziekte
  • een hoog cholesterol
  • veel alcohol drinken
  • ernstig overgewicht
  • migraine met aura
  • bepaalde behandelingen met hormonen (zoals hormonen tegen overgangsklachten).

Soms ontstaan er bloedstolsels in het hart door een onregelmatige hartslag (boezemfibrilleren of atriumfibrilleren). Hierbij kan een klein stolsel (bloedpropje) loslaten en naar de hersenen gaan. Daar kan het bloedpropje in een kleiner bloedvat in de hersenen vastlopen en een TIA of herseninfarct veroorzaken.

Bellen bij verschijnselen

Wat moet u doen bij een beroerte?

  • Bel bij het ontstaan van uitvalsverschijnselen met spoed 112, de huisarts of huisartsenpost. Ook als u twijfelt of het wel uitval is.
  • Noteer de tijd waarop de uitvalsverschijnselen zijn begonnen.
  • Eet of drink niets totdat de arts u heeft onderzocht.

Het is belangrijk dat u zo snel mogelijk in het ziekenhuis wordt onderzocht om te kijken of u een TIA, een herseninfarct of een hersenbloeding heeft. Hoe eerder u behandeld wordt, hoe beter.

Kan het kwaad?

Mogelijke gevolgen van een beroerte

Een beroerte kan ernstige en blijvende schade veroorzaken. Uw klachten hangen af van het hersengebied dat bij u beschadigd is. U kunt bijvoorbeeld een of meer van de volgende klachten hebben:

  • verlamming van een arm
  • verlamming van een been
  • problemen met praten of taal
  • problemen met slikken
  • problemen met zien
  • uw stemming en uw gedrag kunnen veranderen
  • moeite met dingen onthouden
  • moeite met ingewikkelde handelingen uitvoeren

De gevolgen van een beroerte zijn niet altijd direct zichtbaar, bijvoorbeeld problemen met het denken en begrijpen of met het geheugen. Misschien bent u zich niet meer bewust van één helft van uw lichaam, alsof u niet merkt dat die kant van uzelf bestaat. Mensen of dingen die aan die kant zijn, merkt u dan niet meer op.

Na een beroerte kunt u opnieuw een beroerte krijgen. Ook heeft u meer kans op een hartinfarct.

Soms leidt een beroerte tot een diep coma of een volledige verlamming vanaf de nek. Dan is de kans op herstel heel klein. 

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na een beroerte?

Herstellen de uitvalsverschijnselen binnen enkele minuten tot uren weer helemaal? Dan noemen artsen het een TIA. Na een TIA krijgt u meestal medicijnen en leefstijladviezen. U blijft kort onder controle van de neuroloog. De neuroloog verwijst u daarna weer terug naar uw de huisarts.

De eerste 3 tot 6 weken na een herseninfarct of hersenbloeding kunnen uw klachten sterk verminderen. Ook in de maanden daarna is vaak nog verbetering mogelijk, maar minder snel en in mindere mate. Hoe eerder u met een oefenprogramma begint hoe beter. Vaak betekent dat een periode van veel oefenen en langzaam revalideren. Sommige uitvalsverschijnselen kunnen altijd blijven.

Direct na de beroerte kunnen artsen nog weinig zeggen over uw toekomst. In de eerste weken wordt duidelijker of u helemaal herstelt of niet. Welke klachten blijven verschilt erg per persoon. Het is mogelijk dat u bepaalde problemen pas later merkt, bijvoorbeeld een probleem met concentratie of met het plannen en organiseren.

Samen met uw arts bespreekt u hoe en met wie u aan uw herstel (revalidatie) gaat werken.

Meer informatie

Meer informatie over beroerte

Wilt u meer weten over beroerte dan kunt u aanvullende betrouwbare informatie vinden op de website van:

De informatie over beroerte (CVA) is gebaseerd op:

  • De wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Beroerte
  • De medisch specialistische richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Herseninfarct en hersenbloeding
  • Zorgstandaard CVA/TIA, Kennisnetwerk CVA Nederland
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.