Ik wil goed omgaan met iemand die een beroerte heeft gehad

In het kort

In het kort

  • Zorgen voor iemand is waardevol en kan u een goed gevoel geven.
  • Door een beroerte kan uw naaste boos, somber, verdrietig, angstig of verward zijn. 
  • Voor u als mantelzorger (partner, kind, huisgenoot, familie of vriend) kan dat zwaar zijn.
  • Sport, wandelen, fietsen, vrienden, uitjes en gezonde voeding geven u, als mantelzorger, energie. 
  • Bespreek met uw naaste en zijn/haar huisarts (of bijvoorbeeld de fysiotherapeut) hoe u thuis het beste samen dingen kunt aanpakken.
  • Betuttel uw naaste niet. Laat hem/haar zelf dingen doen. 
Veranderingen

Veranderingen na een beroerte

Een beroerte met blijvende uitval is heel ingrijpend. Vaak verandert er veel. Ook voor u als naaste of mantelzorger.

  • Uw naaste kan misschien niet meer goed bewegen, zien, horen of praten. 
  • Het kan voor hem of haar lastig zijn om na te denken en om dingen te begrijpen.
  • Het gedrag en de stemming van uw naaste kunnen veranderen. Uw naaste heeft misschien verdriet, is somber, ongeïnteresseerd of boos, omdat hij of zij bepaalde dingen niet meer kan. Uw naaste kan er angstig of onzeker van zijn. 

Het kost tijd en geduld om alles te verwerken en de veranderingen te accepteren. Ook voor u als mantelzorger.

Samen went u eraan en helpt u elkaar. Dat kan ook veel warmte en positiviteit geven.

Adviezen

Adviezen bij het verzorgen van een naaste na een beroerte

De meeste naasten willen hun uiterste best doen om iemand na een beroerte te helpen of te verzorgen. Dat zal bij u misschien ook zo zijn. 
Hoe erger de verschijnselen zijn na een beroerte, hoe zwaarder is het ook voor u is. Bij iemand met een verlamde arm zijn de problemen waarschijnlijk kleiner dan bij iemand die niet kan praten en minder begrijpt.

Misschien zijn er vrienden, is er familie of zijn er buren die samen met u de zorg op zich willen nemen. Het is belangrijk dat u en zij dat lang kunnen volhouden.

  • Om energie te houden is het belangrijk dat u ook goed voor uzelf blijft zorgen. Maak tijd vrij voor uw eigen dingen (hobby's, sport, wandelen, fietsen, vrienden, clubs, uitjes, korte vakanties).
    Bij mensen die dit niet doen, raakt de energie gemakkelijk op. Ook het plezier en de warmte wanneer u iemand verzorgt kunnen dan minder worden. U kunt dan zelf ook somber, boos of verdrietig worden.
  • Deel uw eigen tijd goed in. Wanneer bent u mantelzorger en wanneer doet u dingen voor u zelf?
    Neem genoeg tijd voor uw eigen werk en vrije tijd. Spreek dit goed af met degene voor wie u zorgt.
  • Het kan enorm helpen om de mensen in uw omgeving uit te leggen:
    • wat een beroerte betekent
    • hoe u dingen oplost, samen met de 'patiënt'
    • dat u de dagelijkse zorg heeft voor iemand die een beroerte heeft gehad
    • wat u allemaal doet en wat dat voor uw dagelijks leven betekent.
      U zult van de meeste mensen veel begrip en misschien ook wel hulp ontvangen.
  • Zorg vooral ook dat u zelf zo gezond en fit mogelijk blijft. Beweeg veel en eet gezond. Dat geeft veel energie en die energie kunt u als verzorgende goed gebruiken.
  • Ga uw naaste niet betuttelen. Iemand die een beroerte heeft gehad kan meestal nog veel zelf.
    U wil misschien zelf alles even snel regelen en oplossen. Probeer dat toch niet te doen. Het is juist belangrijk om samen te bespreken wie wat doet.
    Als iemand na een beroerte geen eigen dingen kan doen, dan kan dat soms juist somber maken.
  • Spreek samen met uw naaste en de huisarts eventueel af wat uw naaste kan of mag doen.
    Bijvoorbeeld: Als iemand maar korte stukjes kan lopen, dan helpt een rolstoel bij een langere wandeling. Spreek dan bijvoorbeeld af dat uw naaste niet constant in de rolstoel blijft zitten, maar af en toe een stukje achter de rolstoel loopt en misschien probeert om iedere keer wat verder te lopen.
  • Grijp ook niet te snel in als iemand iets probeert dat niet meteen lukt. Dat kan erg frustrerend zijn.
Hulp

Welke hulp van zorgverleners kan mij helpen?

De huisarts, fysiotherapeut, praktijkondersteuner, wijkverpleegkundige, ergotherapeut, revalidatiearts of psycholoog kunnen u helpen bij de zorg. Wat voorbeelden:

  • U kunt meegaan met uw naaste naar de fysiotherapeut. U kunt zien en oefenen hoe u thuis kunt helpen bij oefeningen. Zo helpt u met de revalidatie van uw naaste.
  • Met de wijkverpleging of thuiszorg kunt u heldere grenzen afspreken: welke zorg doet u en welke zorg hoort echt bij de verpleging thuis.
    Bijvoorbeeld: Wie verschoont het bed, wie controleert de huid op doorligplekken, wie wast de patiënt?
    Vertel duidelijk wat u wel of niet kunt of wilt doen. Heldere grenzen geven zekerheid en rust.
  • Een ergotherapeut kan samen met u kijken naar slimme, handige manieren voor uw naaste om zich te verplaatsen in huis. Hulpmiddelen, aanpassingen aan de woning, praktische tips of instructie kunnen uw naaste enorm helpen. Voor buiten kan er bijvoorbeeld gekeken worden naar handige manieren om boodschappen te doen, met hulpmiddelen zoals een aangepaste fiets.
  • Is uw naaste somber, verdrietig, boos of onverschillig? Een psycholoog kan u leren hoe u daarmee om kunt gaan.
    Het kan goed zijn om af en toe samen naar de psycholoog te gaan.
    Wilt u alleen met de psycholoog overleggen? Vraag dan wel eerst aan uw naaste of hij/zij het goed vindt dat u naar zijn psycholoog gaat. 
  • Ook kunt u veel hebben aan ondersteuning van een praktijkondersteuner of psycholoog voor u zelf. U kunt wekelijks bespreken hoe het gegaan is, wat goed ging en wat beter kan.
Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen als u zorgt voor uw naaste na een beroerte ?

U kunt contact opnemen met de huisarts als er vragen of problemen zijn bij de zorg. 

Soms helpt het om samen met uw naaste te gaan. Maar misschien heeft u het juist nodig om in uw eentje uw hart te luchten bij de huisarts.

Samen zoekt u naar manieren om om te gaan met iemand die minder kan, sneller vermoeid is of die somber is. Ook praktische dingen zijn vaak samen op te lossen.

Meer informatie

Meer informatie over beroerte

Wilt u meer weten over beroerte dan kunt u aanvullende betrouwbare informatie vinden op de website van:

De informatie over beroerte (CVA) is gebaseerd op:

  • De wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Beroerte
  • De medisch specialistische richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie, Herseninfarct en hersenbloeding
  • Zorgstandaard CVA/TIA, Kennisnetwerk CVA Nederland
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.