Ik heb een bijtwond

In het kort

In het kort

  • Een bijtwond komt door een beet van een dier of mens.
  • Spoel de wond met lauwwarm water uit de kraan of douche.
  • Ga naar uw huisarts.
  • Een bijtwond kan tot 8 uur later worden gehecht.
  • Uw huisarts controleert of u voldoende tegen tetanus bent ingeënt.
  • Vaak zijn antibiotica nodig.
Wat is het

Wat is een bijtwond?

U bent gebeten door een hond, kat, paard, konijn of cavia. Of door een mens of kind. Een bijtwond ontstaat als de huid hierbij kapot gaat.

Wat merk ik

Wat zijn de verschijnselen van een bijtwond?

Een bijtwond kan deze verschijnselen hebben:

  • Een of meer rode of blauwe plekken.
  • De huid is geschaafd, open gescheurd of doorgeprikt.
  • Er kunnen gaatjes in de huid zitten.
  • De wond kan bloeden en pijn doen.
  • Soms is ook een pees, gewricht, zenuw of bot beschadigd.
Oorzaken

Hoe ontstaat een bijtwond?

Dieren die zich bedreigd voelen, vluchten of vallen aan. Kunnen ze niet weg, dan bijten ze.
Ook als u met uw huisdier speelt of stoeit kunt u gebeten worden.
Kinderen en volwassenen kunnen ook wel eens bijten als ze met elkaar stoeien of vechten.

Adviezen

Eerste hulp bij een bijtwond

Wat eerst zelf doen?

  • Spoel de bijtwond goed uit met lauwwarm water uit de kraan of douche. 1 of 2 minuten spoelen is voldoende. Dit voorkomt infectie van de wond.
    Lang spoelen of baden is niet goed. De huid wordt dan namelijk zacht en geneest minder goed.
  • Gebruik geen zeep of ontsmettingsmiddel (dus ook geen jodium, soda of biotex). Deze middelen werken niet beter dan spoelen met water om infectie van de wond te voorkomen.
  • Is er kans op infectie met hondsdolheid? Dan moet u de wond 15 minuten spoelen en daarna wél ontsmetten: met 70% alcohol en direct contact opnemen met een arts.
  • Blijft de wond veel bloeden? Druk dan een steriel verband (of anders een schoon verband of schone doek) tegen de wond om de bloeding te stoppen. Houd het bloedende lichaamsdeel omhoog.
  • Dek een open wond na het spoelen tijdelijk af met een schoon verband of een schone doek. 
  • Neem daarna contact op met uw huisarts. 
  • Bent u gebeten door een giftig dier, zoals een slang? Doe niks aan de wond maar bel direct de huisarts. 

Wat doet de huisarts?

  • De huisarts kijkt of de wond gehecht of geplakt moet worden.
    • Tot 8 uur na de beet kan de huisarts de wond nog sluiten als dat nodig is (plakken of hechten).
    • Is de bijtwond ouder dan 8 uur, of is het een prikbijtwond? Dan laat de huisarts de wond meestal open. De kans is groot dat er dan bacteriën in de wond zitten. Die kunnen een infectie veroorzaken. Dan is het beter als de wond open blijft, zodat de bacteriën eruit kunnen. 
  • Denkt de huisarts dat een pees, gewricht, zenuw of bot beschadigd is? Dan verwijst de huisarts u naar de chirurg in het ziekenhuis.
  • Is de beet van een dier of mens die misschien met een virus besmet is (hepatitis B of C, hiv of hondsdolheid)? Dan overlegt de huisarts met de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) of een internist. Zo nodig verwijst de huisarts u door naar het ziekenhuis.

Heeft u een grote wond aan uw been? Dan kunt u het been hoog leggen op een stoel of bank.  
Heeft u een grote wond aan uw hand of arm? Draag dan een mitella. Zo geeft u uw been of arm rust en staat er minder druk op de wond.

Behandeling

Medicijnen bij een bijtwond

Tetanusinjectie

Bij elke bijtwond van een dier is er kans op een infectie met tetanus. De meeste mensen in Nederland zijn tegen tetanus ingeënt (vaccinatie).

  • Bent u nooit ingeënt tegen tetanus? Dan is het belangrijk dat u een prik krijgt met antistoffen tegen tetanus. U krijgt meteen ook nog een andere prik. Die zorgt ervoor dat u zelf antistoffen maakt tegen tetanus. Het is het beste als u deze prikken zo snel krijgt, maar in ieder geval binnen 3 weken na de bijtwond. Na 1 maand en na 6 maanden moet u weer een prik krijgen.
  • Is uw laatste prik tegen tetanus langer dan 10 jaar geleden? Dan heeft u maar 1 nieuwe prik nodig. Het is het beste als u deze prik zo snel mogelijk krijgt, maar in ieder geval binnen 3 weken na de bijtwond.

Antibiotica

In sommige gevallen krijgt u antibiotica om de kans op een infectie te verminderen. Bijvoorbeeld:

  • bij een beet van een mens of kat;
  • bij bijtwonden aan hand, pols, been of voet;
  • bij diepe ‘tandprikbeten’ die u moeilijk kunt uitspoelen en die weinig bloeden;
  • bij bijtwonden met rafelige en gekneusde wondranden (door een beet van een paard of koe);
  • als uw weerstand verminderd is;
  • als u een bepaalde chronische aandoening heeft, zoals diabetes mellitus.

Injecties tegen hondsdolheid

Bent u in Nederland door een vleermuis gebeten? Of bent u in het buitenland door een dier gebeten?
Dan is er kans dat u met hondsdolheid (rabiës) wordt besmet. Dit is een ernstige infectie die zonder snelle behandeling dodelijk kan zijn. 
Ga binnen 24 uur, zo snel mogelijk na de beet, naar een arts. U krijgt dan een aantal injecties. Dat verkleint de kans dat u ziek wordt.
Bent u voor een reis al ingeënt tegen hondsdolheid? Ga dan na een beet zo snel mogelijk naar een arts, want ook dan is een nieuwe inenting nodig. 

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met een bijtwond?

Uw huisarts spreekt met u af wanneer u voor controle moet komen, meestal na 2 dagen. Kom eerder:

  • als u merkt dat de (pijn)klachten verergeren,
  • als u ziek wordt
  • of als u koorts krijgt.

Controleer de wond elke dag. Let op of u een of meer tekenen van infectie ziet, zoals:

  • De wondrand wordt roder, dikker en warm of gaat meer pijn doen.
  • Het wondvocht wordt troebel wit-geel (pus).
  • U voelt zich ziek of u krijgt koorts.

Let extra goed op deze tekenen van een infectie:

  • als uw afweer sterk is verminderd door een ernstige ziekte (bijvoorbeeld kanker)
  • als u medicijnen gebruikt die de afweer sterk verminderen (bijvoorbeeld prednison of chemotherapie)
  • als u een hartklep of kunstgewricht heeft die niet geïnfecteerd mag raken.

prednison

Prednison is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednison voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose) , reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), de ziekte van Duchenne (spierziekte), Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming), bij nierziektes, zoals het nefrotisch syndroom en bij netelroos.
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednison wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom). Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednison wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl
Wanneer bellen

Wanneer contact opnemen bij een bijtwond?

Neem bij een bijtwond altijd contact op met uw huisarts.

  • Het kan zijn dat u een injectie (tegen tetanus of hondsdolheid) of antibiotica nodig heeft.
  • De huisarts kan ook beoordelen of de wond geplakt of gehecht moet worden. Dat kan tot uiterlijk 8 uur na de beet.

Neem opnieuw contact op met uw huisarts:

  • als de wondrand rood, dik of warm wordt (of gaat kloppen of gloeien)
  • als het wondvocht troebel witgeel wordt (pus)
  • als u zich ziek voelt of koorts krijgt
  • als u na 2 dagen nog weinig verbetering ziet.
Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.