In het kort

  • Clusterhoofdpijn is heel heftige hoofdpijn, aan 1 kant van je hoofd. Vaak rond je oog.
  • De aanvallen komen steeds terug, weken of maanden achter elkaar.
  • Bij een eerste aanval stuurt je huisarts je door naar het ziekenhuis.
  • Dit kan helpen: zuurstof via een mondkapje, een prik of neusspray met medicijn. 

Wat is clusterhoofdpijn?

Bij clusterhoofdpijn heb je heel heftige pijn aan 1 kant van je hoofd: rechts of links. Meestal rond of achter je oog. Dit heet een aanval.

De aanvallen komen steeds terug, weken of maanden achter elkaar. Daarna weer een tijd niet.

Clusterhoofdpijn komt weinig voor. Mannen hebben het vaker dan vrouwen. Meestal beginnen de klachten als je tussen 20 en 40 jaar bent.

Welke klachten heb je bij clusterhoofdpijn?

Bij een aanval van clusterhoofdpijn voel je dit:

  • Je hebt pijn aan 1 kant van je hoofd: rechts of links.
  • De pijn zit achter of rond je oog.
  • De pijn is heel heftig. En voelt stekend of brandend.
  • De pijn komt opeens. Je voelt dus niet dat de hoofdpijn eraan komt.

Een aanval duurt tussen 15 minuten en 3 uur. Vaak komt de hoofdpijn op een vaste tijd. Meestal aan het eind van de middag of begin van de nacht.

Ook andere symptomen aan 1 kant van je hoofd

Vaak heb je ook 1 of meer andere klachten, aan de kant van de hoofdpijn:

  • Je oog is rood of traant.
  • Je neus is verstopt.
  • Je hebt een loopneus. Er komt dan waterig snot uit je neus.
  • Je ooglid is dik of hangt een beetje.
  • Je pupil is kleiner.
  • Je zweet veel in je gezicht.

Bewegen en onrustig gevoel

De pijn is vaak zo heftig dat je moet bewegen. Je voelt je onrustig. Je loopt bijvoorbeeld heen en weer. Of je beweegt druk als je zit.

Verschil met migraine

Ook bij migraine heb je een hoofdpijn-aanval aan 1 kant. De hoofdpijn bij migraine duurt meestal langer: tussen de 4 uur en 3 dagen. Ook wil je meestal stil liggen, ben je misselijk, kun je niet tegen licht of geluid en kun je vlak voor de hoofdpijn een aura hebben. Dit is bij clusterhoofdpijn niet zo.

Hoe lang duurt clusterhoofdpijn?

Hoe lang je last hebt van clusterhoofdpijn, is voor iedereen anders.

Hoe lang duurt een aanval?

Een aanval kan tussen 15 minuten en 3 uur duren.

Periodes met aanvallen van clusterhoofdpijn

De aanvallen komen weken of maanden lang steeds terug. Je hebt bijvoorbeeld 1 keer in de 2 dagen een aanval. Of 8 keer op een dag.

Veel mensen hebben elk jaar 1 of 2 periodes met zulke aanvallen. Bijvoorbeeld in het voorjaar en najaar. Daarna blijven de aanvallen lange tijd weg: 3 maanden of langer.

Zo'n periode met aanvallen heet een cluster.

Chronische clusterhoofdpijn

Bij sommige mensen gaat clusterhoofdpijn niet meer weg. Dit heet chronische clusterhoofdpijn en merk je zo:

  • Je hebt langer dan een jaar aanvallen van clusterhoofdpijn.
  • De aanvallen gaan niet weg en blijven steeds komen.
  • Of de aanvallen blijven maar een korte tijd weg.

Geen aanvallen meer

De aanvallen blijven vaak langer weg als je ouder wordt. Mensen ouder dan 60 jaar hebben meestal geen aanvallen meer.

Waardoor krijg je clusterhoofdpijn?

Artsen weten niet precies hoe iemand clusterhoofdpijn krijgt.

Het heeft te maken met een zenuw in je gezicht die gevoel doorgeeft aan de hersenen. En ook met een deel van je hersenen dat regelt wanneer je slaapt en wakker bent (hypothalamus). Misschien dat sommige mensen daarom 's avonds of 's nachts aanvallen hebben.

Wat kan een aanval uitlokken?

Heb je een periode met hoofdpijn-aanvallen? Deze dingen kunnen ervoor zorgen dat een aanval begint:

  • Je drinkt alcohol.
  • Je gebruikt medicijnen die je bloedvaten wijder maken (nitraten).
  • Je maakt een lange vliegreis.
  • Je bent hoog in de bergen.

Hoe weet je of je clusterhoofdpijn hebt?

Denk je dat je klachten door clusterhoofdpijn kunnen komen? Ga dan naar je huisarts. Die stelt je vragen over je hoofdpijn en onderzoekt je. Clusterhoofdpijn is meestal goed te herkennen.

Naar het ziekenhuis

Denkt de huisarts dat je een eerste aanval van clusterhoofdpijn hebt? Dan ga je naar een arts in het ziekenhuis die veel weet over hersenen en zenuwen (neuroloog). Daar krijg je meer onderzoek en een behandeling.

Ook vertelt de arts wat je bij een volgende aanval kunt doen. Meestal herken je een volgende aanval zelf.

Andere soorten hoofdpijn

Soms kun je hoofdpijn hebben die anders voelt dan clusterhoofdpijn. De huisarts kan je vragen om een hoofdpijn-dagboek in te vullen. Dit helpt om te weten welke soorten hoofdpijn je hebt.

Neem je ingevulde dagboek mee naar je volgende afspraak. Of geef het een dag eerder aan de assistent op de praktijk. Dan kan je huisarts het dagboek alvast bekijken.

Welke behandeling kan helpen om een aanval te stoppen?

Bij je eerste aanval van clusterhoofdpijn stuurt de huisarts je door naar het ziekenhuis.

Behandeling in het ziekenhuis

In het ziekenhuis krijg je 1 van deze behandelingen om de aanval te stoppen:

Extra zuurstof

Je ademt zuurstof in via een kapje over je neus en mond. Na 10 tot 15 minuten heb je minder pijn.

Prik met medicijn

Je krijgt 1 prik met een medicijn, onder je huid. Dit maakt de bloedvaten in je hersenen smaller. Na ongeveer 15 minuten heb je minder pijn.

Het medicijn heet .

Behandeling bij nieuwe aanvallen

Je arts legt uit wat je tijdens een nieuwe aanval kunt doen:

  • Je kunt leren om zelf thuis extra zuurstof in te ademen.
  • Je kunt leren om de prik met medicijn aan jezelf te geven.
    Je arts vertelt hoe vaak je mag prikken.
  • Je kunt een neusspray met medicijn gebruiken.
    Je hoort van je arts hoe vaak je mag spuiten. De neusspray werkt iets minder goed dan de prik.

sumatriptan

Sumatriptan behoort tot de groep triptan-antimigrainemiddelen. Het vernauwt de bloedvaten in de hersenen die bij migraine zijn verwijd. Ook remt het de afgifte van stoffen die ontstekingen kunnen veroorzaken. En zorgt het ervoor dat een 'pijnbericht' via de zenuwen niet of minder sterk in de hersenen aankomt.

Artsen schrijven het voor bij migraine en clusterhoofdpijn.

Lees meer over dit medicijn op Apotheek.nl

Hoe kun je aanvallen van clusterhoofdpijn voorkomen?

Deze dingen kunnen helpen bij clusterhoofdpijn:

Dit kun je zelf doen

Zit je in een periode met aanvallen? Probeer dit om nieuwe aanvallen te voorkomen:

  • Drink geen alcohol.
  • Gebruik geen nitraten. Dit zijn medicijnen voor je hart: ze maken je bloedvaten wijder. Bespreek eerst met je arts in het ziekenhuis (cardioloog) of je huisarts of je ermee kunt stoppen.
  • Reis niet met een vliegtuig.
  • Ga niet de bergen in.

Behandelingen in het ziekenhuis

Je bespreekt met je arts in het ziekenhuis wat het beste bij je situatie past:

Pillen

Het medicijn kan helpen om minder aanvallen te hebben. Soms helpt dit te weinig. Dan kijkt je arts of je andere medicijnen kunt proberen. Bijvoorbeeld en . Samen beslis je welk middel bij je situatie past.

Prik in je achterhoofd

Als je clusterhoofdpijn hebt die in periodes komt, kun je een prik krijgen van de arts die veel weet van zenuwen (neuroloog). Die zet de prik bij de grote zenuw in je achterhoofd. In de prik zit . Daardoor krijg je minder last van clusterhoofdpijn.

Je kunt deze prik ook krijgen als andere medicijnen niet goed of niet genoeg werken. Zoals pillen.

Heb je chronische clusterhoofdpijn? Dan kun je deze behandeling misschien niet krijgen. Dit bespreek je met je arts.

Behandeling met stroomstootjes

Heb je chronische clusterhoofdpijn en helpen eerdere behandelingen niet? Of niet genoeg? Dan kun je een behandeling met stroomstootjes krijgen. Artsen noemen dit occipitale neurostimulatie (ONS).

prednison

Prednison is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd. Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednison voor bij:

  • Ziektes met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals COPD), reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), de ziekte van Duchenne (spierziekte), Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming), bij nierziektes, zoals het nefrotisch syndroom en bij netelroos. Ook bij ontstekingen bij tuberculose (van het hartzakje en van de hersenen) en een bepaalde spierziekte (idiopathische inflammatoire myopathie). Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren gebruikt: in een hoge dosering voor een paar dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering voor meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednison wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan. Na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen. Zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom. Als het op deze manier gebruikt wordt heet het substitutietherapie.

Ziektes waarbij prednison wordt gebruikt zijn:

Lees meer over dit medicijn op Apotheek.nl

verapamil

Verapamil behoort tot de calciumblokkers. Het verwijdt de bloedvaten, verlaagt de bloeddruk, verbetert de zuurstoftoevoer naar het hart en beïnvloedt de hartslag.

Artsen schrijven het voor bij angina pectoris, hartritmestoornissen, hoge bloeddruk en om een hartinfarct te voorkomen. Artsen schrijven het soms voor bij clusterhoofdpijn.

Lees meer over dit medicijn op Apotheek.nl

lithium

Lithium vermindert hevige stemmingsschommelingen.

Artsen schrijven het voor bij depressie. Ook wanneer u te veel energie heeft waardoor u bijvoorbeeld niet genoeg slaapt. Dit wordt een manie genoemd. En soms bij clusterhoofdpijn of bij een ernstige aanval van een te snel werkende schildklier.

Lees meer over dit medicijn op Apotheek.nl

topiramaat

Topiramaat beïnvloedt de informatieoverdracht via zenuwen in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij epilepsie en migraine.

Lees meer over dit medicijn op Apotheek.nl

Werk en clusterhoofdpijn

Kun je door je klachten niet of minder goed werken? Bespreek dit met de bedrijfsarts.

Je hebt recht op contact met de bedrijfsarts als je in dienst bent bij een organisatie. Ook als je een tijdelijk contract hebt. Of als je stagiair bent.

Ben je zzp’er? En verzekerd tegen niet meer werken? Vraag aan je verzekeraar of je hulp kunt krijgen.

Wanneer bellen bij clusterhoofdpijn?

Spoed: Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij heel heftige hoofdpijn die je nooit eerder hebt gehad.

In deze situaties maak je op werkdagen een afspraak bij je arts in het ziekenhuis:

  • Je medicijnen helpen te weinig bij aanvallen van clusterhoofdpijn.
  • Je wilt andere medicijnen proberen om minder aanvallen te hebben.

Krijg je andere hoofdpijn-klachten? Lees wanneer je je huisarts moet bellen.

Meer informatie over clusterhoofdpijn

Meer informatie over clusterhoofdpijn vind je bij Hoofdpijnnet. Hier kun je ook in contact komen met andere mensen met hoofdpijn.

Over deze tekst

NHG
Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 24 sep 2026