Ik overweeg mee te doen met het bevolkingsonderzoek darmkanker

In het kort

In het kort

  • Het bevolkingsonderzoek darmkanker is voor mensen van 55 tot en met 75 jaar.
  • Het onderzoek gebeurt met een ontlastingstest.
  • De uitnodiging voor het onderzoek en een buisje krijgt u met de post thuis.
  • Het buisje stuurt u terug met een beetje ontlasting erin.
  • Wordt er bloed in uw ontlasting gevonden? Dan is darmonderzoek nodig om te weten of het kanker of iets anders is.
Wat is het

Wat is het bevolkingsonderzoek darmkanker?

Het bevolkingsonderzoek darmkanker wordt aangeboden door de overheid aan mensen van 55 tot en met 75 jaar.

Het onderzoek gebeurt met een ontlastingtest. U krijgt het testpakket thuis gestuurd. In een antwoordenvelop stuurt u een buisje met wat ontlasting op. Uw ontlasting wordt onderzocht in een laboratorium. Daar wordt gekeken of er bloed in uw ontlasting zit.

Meedoen is gratis en vrijwillig. U beslist zelf of u wel of niet meedoet.

Uitnodiging
Meedoen of niet

Wanneer niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek darmkanker?

U hoeft niet mee te doen aan het bevolkingsonderzoek:

  • Als u al eens in de zoveel jaar een kijkonderzoek van de darm krijgt omdat er eerder poliepen in uw darm zijn ontdekt.
  • Als u in het ziekenhuis onder controle bent vanwege een chronische darmziekte (IBD), zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.
  • Als u al behandeld wordt voor darmkanker.

Heeft u klachten die met uw darmen te maken kunnen hebben? Wacht dan niet op de uitnodiging van het bevolkingsonderzoek, maar ga eerder naar de huisarts. Bijvoorbeeld:

  • Uw ontlasting (poep) is anders dan u al jaren gewend bent.
  • U heeft al dagen/weken last van verstopping of diarree, zonder dat u weet waar dat door komt.
  • U ziet bloed en/of slijm in uw ontlasting.
Voor- en nadelen

Voor- en nadelen van het bevolkingsonderzoek darmkanker

Hieronder staan enkele voor- en nadelen van het bevolkingsonderzoek darmkanker. U kunt deze informatie gebruiken bij uw keuze om wel of niet mee te doen aan het bevolkingsonderzoek.

Voordelen:

  • Door het bevolkingsonderzoek kan een voorstadium van darmkanker (poliepen in uw darm) vroeg worden ontdekt en behandeld. Hiermee kan darmkanker worden voorkomen.

Als 1.000 mensen meedoen aan het bevolkingsonderzoek krijgen er uiteindelijk 50 een darmonderzoek.
Wat wordt er bij die 50 mensen die een darmonderzoek krijgen gevonden?
Bij 13 mensen niets.
Bij 33 mensen een poliep
Bij 4 mensen darmkanker.

  • Door vroege opsporing is de kans op genezing groter.
  • Door het bevolkingsonderzoek zullen minder mensen aan darmkanker overlijden.
  • Behandeling van darmkanker in een vroeg stadium is vaak minder zwaar. Ook heeft u meer keuze in behandelingen.
  • U kunt de ontlastingstest thuis zelf doen. U hoeft geen afspraak te maken met een zorgverlener.
  • Meedoen aan het bevolkingsonderzoek (de ontlastingtest) is gratis.

Nadelen van het bevolkingsonderzoek en van een darmonderzoek:

  • Als er bloed in uw ontlasting wordt gevonden, bent u ongerust terwijl de kans dat u kanker heeft heel klein is.
  • Als er bloed in uw ontlasting wordt gevonden, krijgt u een darmonderzoek in het ziekenhuis. Dit is een vervelend onderzoek, terwijl de kans op darmkanker klein is.
  • Heel soms zit darmkanker een beetje verstopt in een hoekje van de darm, waardoor het met een darmonderzoek niet wordt gezien. Iemand wordt dan gerustgesteld, terwijl hij/zij wel darmkanker heeft.
  • Als er bij een darmonderzoek iets moet worden weggehaald, kan dat heel soms problemen geven (bijvoorbeeld: een gaatje in de darm en/of ontsteking). De kans op dit soort problemen is ongeveer 2 op de 1.000 darmonderzoeken.
  • Er is een kans op overlijden als gevolg van een darmonderzoek. Die kans is tussen de 1 op de 400.000 en 1 op de 10.000. De kans hangt onder andere af van of iemand al ernstige afwijkingen aan de darm heeft, en van hoe gezond hij/zij is.
  • De kosten van het kijkonderzoek van uw darm worden vergoed door uw zorgverzekering. Het eigenrisicobedrag moet u wel zelf betalen.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Bevolkingsonderzoek darmkanker stap voor stap

Hoe gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker stap voor stap?

Wat kunt u verwachten van het bevolkingsonderzoek?

1. U krijgt een uitnodiging
Eerst krijgt u een brief met informatie over het bevolkingsonderzoek.
3 weken later krijgt u een paarse envelop. Daarin zitten:  

  • de uitnodiging
  • een folder
  • een buisje met gebruiksaanwijzing
  • een zakje
  • een retourenvelop. 

2. U stuurt het buisje met ontlasting op
U doet een klein beetje ontlasting in het buisje. Het buisje stuurt u terug in de retourenvelop.
Let op: het buisje voor ontlasting kan aan twee kanten worden open gemaakt. Lees heel goed de gebruiksaanwijzing voor u het open maakt. U mag het buisje alleen met het groene dopje openmaken. Als u het buisje aan de verkeerde kant open maakt, is de test niet meer bruikbaar.

3. U ontvangt de uitslag
Na ongeveer 2 weken krijgt u een brief thuisgestuurd met de uitslag. 

Uw huisarts krijgt die uitslag niet. Wilt u, als er bloed in uw ontlasting zit, dat ook uw huisarts uw uitslag krijgt toegestuurd? Laat dat dan weten aan de screeningsorganisatie (dit zijn de mensen die het bevolkingsonderzoek regelen). U moet dan naam en adres van uw huisarts opgeven.

4. Soms is darmonderzoek nodig
Als er bloed in uw ontlasting zit, kan dat te maken hebben met darmkanker. Er kunnen ook andere oorzaken zijn. Er is een kijkonderzoek van de darm nodig om te kijken wat er aan de hand is.

Het buisje gebruiken

Hoe moet ik mijn ontlasting in het buisje doen?

Het buisje uit de paarse envelop gebruikt u om thuis een klein beetje ontlasting in te doen. Hoe doet u dat?

Stap 1. Eerst vangt u uw ontlasting op.

Let op! Uw ontlasting mag niet in aanraking komen met water of urine.

Manieren om uw ontlasting goed op te vangen:

  • Leg een aantal lagen wc-papier in uw wc.
  • Span een vuilniszak om uw toiletpot: de zak vangt uw ontlasting op.
  • Doe een plastic zakje om uw hand en vang uw ontlasting op.
  • Gebruik een krant of emmer om uw ontlasting op te vangen.
  • Gebruik een speciaal hulpmiddel voor het opvangen van ontlasting. U kunt hiernaar informeren bij apotheken en drogisterijen.

Stap 2. Een beetje ontlasting in het buisje doen (kies het groene dopje!)

  • Bij het buisje voor de ontlasting zit een gebruiksaanwijzing.
  • Maak het buisje niet open voor u de gebruiksaanwijzing heeft gelezen.
  • Het buisje kan aan twee kanten worden open gemaakt. Als u het buisje aan de verkeerde kant opent is de test niet meer bruikbaar.
  • Kies het groene dopje. Met het staafje aan de binnenkant van het groene dopje prikt u op 4 verschillende plaatsen in uw ontlasting.
  • Daarna schroeft u het groene dopje met staafje en al weer op het buisje.

Stap 3. Buisje opsturen

  • Stuur het buisje en het ingevulde antwoordformulier op in de retourenvelop.
  • Het is belangrijk dat het buisje snel bij het laboratorium wordt bezorgd.
  • Doe de retourenvelop daarom maandag t/m vrijdag overdag in de brievenbus. Het laboratorium werkt ook op zaterdag.
  • Totdat u de retourenvelop in de brievenbus doet, kunt u het buisje in de retourenvelop het beste in de koelkast bewaren.
Mogelijke uitslagen

Mogelijke uitslagen van het bevolkingsonderzoek darmkanker

Heeft u het buisje met ontlasting teruggestuurd met de retourenvelop? Dan krijgt u binnen 1 tot 2 weken een brief met de uitslag thuisgestuurd. Er zijn twee uitslagen mogelijk:

  • De uitslag is gunstig
    Verder onderzoek is niet nodig. Over 2 jaar krijgt u opnieuw een uitnodiging. Bent u dan ouder dan 75 jaar, dan krijgt u geen nieuwe uitnodiging.
     
  • Er is bloed in uw ontlasting gevonden
    Dit kan te maken hebben met darmkanker of darmpoliepen. Het bloed kan ook komen van bijvoorbeeld aambeien, een scheurtje bij de anus of een darmontsteking. Om te ontdekken wat er precies is, is een darmonderzoek nodig.

Het is ook mogelijk dat er in de brief staat dat er nog geen uitslag bekend is. Dit kan bijvoorbeeld als de ontlasting verkeerd is opgestuurd of wanneer het onderzoek in het laboratorium is mislukt. U wordt dan gevraagd om opnieuw de ontlastingstest te doen.

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.