Ik ben misselijk of moet overgeven door een behandeling tegen kanker

In het kort

  • Door een behandeling tegen kanker kun je misselijk zijn of overgeven.
  • Je kunt medicijnen krijgen om hier minder last van te hebben.
  • Bekijk de adviezen tegen misselijk zijn en overgeven door een behandeling tegen kanker.
  • Als je erg veel last hebt van misselijkheid of overgeven, kun je ervoor kiezen om de behandeling aan te passen of te stoppen. Dit kun je met je arts bespreken.

Misselijk zijn of overgeven door een behandeling tegen kanker

Als je kanker hebt, kun je misselijk zijn of overgeven door de behandeling die je krijgt. Medicijnen en adviezen kunnen helpen om minder misselijk te zijn en minder over te geven.

Waardoor komt misselijk zijn of overgeven bij een behandeling tegen kanker?

Als je kanker hebt, kun je daar vaak 1 of meer behandelingen voor krijgen. Bijvoorbeeld:

  • chemotherapie
  • bestraling
  • immuuntherapie (medicijnen voor je afweer)

Deze behandelingen kunnen bijwerkingen geven, zoals misselijk zijn en overgeven. Dit komt doordat de behandeling je hersenen een seintje geeft waardoor je misselijk wordt of moet overgeven.

Wanneer begint misselijk zijn of overgeven en hoe lang duurt het?

Je kunt misselijk worden binnen 24 uur na het begin van de behandeling.

Soms kun je al voor het begin van een volgende behandeling misselijk worden of overgeven. Dit gebeurt als je denkt aan de vorige keer dat je door de behandeling misselijk was of moest overgeven. Sommige mensen worden al misselijk als ze het ziekenhuis zien. Daar kun je je ook onrustig of angstig door voelen.

Hoe lang ben je misselijk of geef je over?

Hoe lang je na een behandeling misselijk bent of moet overgeven, verschilt per behandeling:

  • chemotherapie: 5 dagen of langer
  • bestraling: een paar uur tot 4 weken
  • immuuntherapie: weken of maanden

Welke medicijnen helpen tegen misselijk zijn en overgeven bij een behandeling tegen kanker?

Bij een behandeling tegen kanker kun je medicijnen krijgen om minder misselijk te zijn en minder over te geven.

Meestal krijg je . Soms krijg je ook een ander medicijn, zoals of .

Je krijgt de medicijnen meestal als pillen om thuis te slikken. Soms krijg je de medicijnen in het ziekenhuis door een slangetje in een bloedvat (infuus).

Slik de medicijnen voordat je klachten krijgt

Je begint met de medicijnen op de eerste dag dat je een behandeling krijgt. Je arts vertelt je hoe lang je de medicijnen moet slikken. Meestal slik je de medicijnen nog 3 dagen na de behandeling.

De medicijnen werken het beste als je ze slikt voordat je klachten krijgt. Slik ze daarom ook als je geen klachten hebt. Wacht niet tot je misselijk bent of moet overgeven. Want dan werken de medicijnen minder goed.

Misselijk of overgeven voordat de behandeling begint

Word je al misselijk of moet je overgeven voor het begin van een volgende behandeling? Dan kun je daar een medicijn voor slikken.

Meestal krijg je . Dit maakt je rustiger en minder bang, waardoor je minder misselijk wordt.

Je slikt dit medicijn in de avond en ochtend voordat de behandeling begint. Je arts vertelt je hoe lang je het medicijn moet slikken.

metoclopramide

Metoclopramide werkt tegen misselijkheid en braken. Verder zorgt metoclopramide ervoor dat voedsel minder lang in uw maag blijft. Daardoor voelt u zich ook minder misselijk.

Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken en bij migraine. Ook schrijven artsen het soms voor bij hik en een dichtzittende darm (ileus) in de laatste levensfase (palliatieve zorg).

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

ondansetron

Ondansetron werkt tegen misselijkheid en braken door chemotherapie of bestraling en na operaties.

Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken door chemo, bestraling of operatie en soms bij misselijkheid en overgeven tijdens de zwangerschap of in de laatste levensfase (palliatieve zorg).

Artsen schrijven het soms ook voor bij prikkelbaredarmsyndroom met diarree.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

dexamethason

Dexamethason is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd. Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan. De werking van dexamethason is divers. Het verbetert ook de eetlust, vermindert vermoeidheid en kan ervoor zorgen dat u zich beter gaat voelen.

Artsen schrijven dexamethason vooral voor:

  • Als onderdeel van een behandeling tegen kanker, vooral tegen de misselijkheid door chemotherapie. En om de laatste levensfase te verlichten (palliatieve zorg), bijvoorbeeld bij een dichtzittende darm (ileus).
  • Verder bij aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld ernstige COVID-19 (corona), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), luchtwegontstekingen, zoals ernstig hoesten door pseudokroep, astma, COPD en niet goed werkende longen door ontsteking (shocklong). En bij ernstige huidontstekingen, ernstige allergische reacties, multiple sclerose (MS), idiopathische inflammatoire myopathie (een spierziekte) en gewrichtsontstekingen.
  • Ook wordt het gebruikt bij hoogteziekte, hersenvliesontsteking en om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom). Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

lorazepam

Lorazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend en vermindert angstgevoelens.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannen zijn, paniekstoornis, slapeloosheid, epilepsie en om rustiger te worden voor een operatie. Artsen schrijven het soms voor bij alcoholontwenning, misselijk zijn en braken door chemotherapie, onrust en bij klachten in de laatste levensfase.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Wat helpt nog meer tegen misselijk zijn en overgeven bij een behandeling tegen kanker?

Deze adviezen kunnen ook helpen tegen misselijkheid en overgeven door een behandeling tegen kanker.

Genoeg drinken

Als je moet overgeven, is het extra belangrijk om goed te drinken. Dat zorgt ervoor dat er genoeg vocht in je lichaam zit en dat je niet uitdroogt.

Vind je het moeilijk om genoeg te drinken? Bespreek het met je arts. Probeer toch steeds kleine beetjes te drinken. Bijvoorbeeld elke 5 of 10 minuten 1 of 2 slokken. Je kunt ook waterijsjes eten of op ijsblokjes zuigen. Dat helpt om meer vocht binnen te krijgen.

Tips over eten en drinken bij misselijkheid of overgeven

Probeer deze tips over eten en drinken als je last hebt van misselijk zijn of overgeven:

Niet eten en drinken voor en na bestraling van je buik

Krijg je bestraling van je buik, bijvoorbeeld je maag of lever? Eet en drink dan niet vanaf een half uur voor de bestraling, tot een half uur na de bestraling. Dit kan helpen om minder misselijk te zijn en minder over te geven.

Wat je eet en drinkt

  • Eet en drink waar je zin in hebt. En waar je niet misselijk van wordt of van moet overgeven.
  • Eet dingen waar veel eiwit in zit. Eiwit blijft langer in je maag zitten, waardoor je maag minder snel leeg is. Eiwit zit vooral in vlees, kip, vleesvervangers, vis, kaas, ei, melk, yoghurt, kwark, soja, bonen, linzen en noten.
  • Eet geen te warm eten, of eten met veel vet, sterke kruiden of sterke geuren als je daar klachten van krijgt.
  • Drink af en toe iets waar prik in zit. Dat zorgt ervoor dat je boeren moet laten, waardoor lucht uit je maag weggaat.
  • Probeer of het fijn voelt om stukjes bevroren of gekoeld fruit te eten.
  • Drink geen koude dranken als je daar klachten van krijgt.

Hoe en wanneer je eet en drinkt

  • Eet op een dag vaak kleine beetjes en tussendoortjes, in plaats van 3 grote maaltijden. Dan zit er steeds een beetje eten in je maag.
  • Last van sterke geuren? Zet een raam open tijdens en na het koken. Laat je eten eerst afkoelen. Of probeer koude dingen te eten.
  • Eet terwijl je rechtop zit. Blijf na het eten nog 30 tot 45 minuten rechtop zitten.
  • Eet op momenten dat je je goed voelt.
  • Eet op een rustige plek met frisse lucht.
  • Zet overgebleven eten meteen weg als je klaar bent met eten.

Andere tips bij misselijkheid of overgeven

Deze tips kun je ook proberen als je vaak misselijk bent of moet overgeven:

  • Poets je tanden wat vaker.
  • Draag kleren die los en niet strak zitten.
  • Gebruik geen parfums die sterk ruiken. Probeer ervoor te zorgen dat je ook geen andere sterke geuren ruikt.
  • Zet een bakje of emmer klaar voor als je moet overgeven.
  • Als je hebt overgegeven: gebruik papieren doekjes om je mond te vegen en spoel je mond met water.

Dagboekje bijhouden

Als je veel klachten hebt, kun je een tijdje een dagboekje bijhouden. Daarin zet je 1 of 2 keer per dag hoeveel last je hebt van misselijkheid of overgeven. Geef elke keer een score tussen 0 en 10. Bij 0 heb je geen last. Bij 10 heb je heel erg last van misselijkheid of overgeven, of allebei. Bespreek het dagboekje met je arts.

Wanneer de behandeling aanpassen of stoppen?

Een behandeling tegen kanker kan heftig zijn. Bijvoorbeeld door de bijwerkingen. Als je veel last hebt van misselijkheid of overgeven, kun je ervoor kiezen om de behandeling aan te passen of te stoppen. Bijvoorbeeld door andere, minder of geen medicijnen te nemen. Dit kun je met je arts bespreken.

Lees meer over je wensen voor zorg en behandeling.

Wanneer bellen bij misselijk zijn of overgeven bij een behandeling tegen kanker?

Bel dezelfde dag je arts als je misselijk bent of overgeeft en 1 of meer van deze dingen bij jou zo zijn:

  • Je slikt medicijnen tegen misselijkheid en overgeven, maar ze helpen niet of niet genoeg.
  • Je hebt weinig of niet geplast.
  • Je blijft overgeven, een paar keer per uur.
  • Je hebt de hele tijd erge buikpijn.

Spoed: Bel direct je arts of laat iemand anders bellen als je overgeeft en je 1 of meer van deze klachten hebt:

  • Je bent in de war.
  • Je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
  • Je voelt je suf: je reageert niet of bijna niet als iemand iets tegen je zegt.

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 7 sep 2026