Ik ben overspannen

In het kort

In het kort

  • Verplichtingen, problemen en gebeurtenissen kunnen te veel spanning geven.
  • Kunt u het niet meer aan? Dan raakt u overspannen. 
  • Overspanning geeft klachten zoals moeheid, slaapproblemen, prikkelbaarheid, piekeren en concentratieproblemen.
  • U heeft het gevoel dat u geen grip meer heeft op uw situatie.
  • U functioneert niet meer goed op uw werk, thuis, of in het verkeer.
  • Het herstel gaat in 3 stappen:
    • accepteren dat u overspannen bent en rust nemen;
    • de oorzaken op een rij zetten, en oplossingen bedenken;
    • de oplossingen uitvoeren.
  • Bestaan de klachten langer dan 6 maanden? En bent u vooral moe en uitgeput? Dan heeft u een burn-out.
Video's

Video's

Beschrijving

Wat is overspanning?

Soms is het leven ineens veel zwaarder: er zijn problemen, er is iets naars gebeurd, of u krijgt minder steun uit uw omgeving. Als dit allemaal bij elkaar meer van u vraagt dan u aankunt, raakt u overbelast.

U verliest het overzicht en raakt de grip op de situatie kwijt. U krijgt psychische en lichamelijke klachten waardoor u niet meer normaal kunt functioneren. We noemen dit overspanning.

Overspanning wordt ook wel eens aanpassingsstoornis genoemd.

Bestaan de klachten langer dan 6 maanden en bent u vooral moe en uitgeput? Dan heeft u een burn-out.

 

Overspannen

Verschijnselen

Wat zijn de klachten bij overspanning?

Bij overspanning kunt u de volgende klachten hebben:

  • Psychische klachten zoals:
    • piekeren;
    • gespannenheid;
    • prikkelbaarheid (kort lontje);
    • een gejaagd gevoel;
    • gevoelens van falen of mislukken;
    • niet tegen drukte of herrie kunnen;
    • slaapproblemen;
    • gemakkelijk huilen;
    • het gevoel van controleverlies; er komen zo veel problemen op u af dat u het gevoel heeft dat u de grip verliest;
    • geestelijke moeheid: u heeft nergens meer zin in, moeite met onthouden en concentreren. 
  • Lichamelijke klachten zoals:
    • lichamelijke moeheid: elke stap is teveel, u krijgt het ene been niet meer voor het andere;
    • hoofdpijn;
    • duizeligheid;
    • pijn op de borst;
    • hartkloppingen;
    • maagklachten of buikpijn. 

Overspanning kan ertoe leiden dat u niet meer goed functioneert in uw dagelijkse leven, bijvoorbeeld op uw werk, thuis, of in het verkeer. Normale bezigheden lukken niet meer. 

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Hoe ontstaat overspanning?

U raakt overspannen door te veel spanning ('stress').

Spanning hoort bij het leven. Een beetje spanning is vaak prettig en maakt ons alert. Maar u kunt zich onprettig gaan voelen als er te veel spanning is en als het te lang duurt, bijvoorbeeld:

  • u wilt te veel tegelijk;
  • er wordt al lange tijd te veel van u gevraagd: u heeft bijvoorbeeld een te hoge werkdruk;
  • uw omstandigheden zitten tegen: u heeft bijvoorbeeld geldschulden of relatieproblemen;
  • u krijgt te weinig steun uit uw omgeving.


Dat geeft extra spanning. Als u niet (meer) met die spanning om kunt gaan, raakt u overbelast. U verliest het overzicht en raakt de grip op de situatie kwijt.

Lukt het u niet om iets aan de situatie te veranderen, of om anders met de spanning om te gaan? Dan raakt u overspannen. Vaak functioneert u dan niet meer goed in uw dagelijkse leven, bijvoorbeeld op uw werk, thuis, of in het verkeer. Normale bezigheden lukken niet meer. 

Iedereen kan overspannen raken. Het komt het meeste voor bij jongvolwassenen, harde werkers, perfectionisten en mensen die geen 'nee' kunnen zeggen.

Vaak zijn er verschillende omstandigheden, die bij elkaar teveel extra spanning geven, bijvoorbeeld:

  • verplichtingen;
  • problemen;
  • gebeurtenissen.
Onderzoeken

Hoe weet ik of ik overspannen ben?

Met één of meerdere gesprekken kan uw huisarts er vaak al achter komen dat u overspannen bent. Ook informatie van uw partner of familie is hierbij nuttig. Soms geeft de huisarts u ook nog een vragenlijst. Uit zo’n vragenlijst kan ook blijken dat u overspannen bent.  

Heeft u veel lichamelijke klachten? Dan doet de huisarts soms bloedonderzoek om bepaalde ziektes uit te sluiten, zoals bloedarmoede of schildklierproblemen.

Wilt u zelf nagaan of uw klachten komen door overspanning? Dan kunt u op internet een zelftest doen. Op zelfhulpwijzer.nl vindt u zo’n test. Bespreek de uitslag hiervan met uw huisarts.

    Gebeurtenissen

    Gebeurtenissen

    Veel gebeurtenissen, zowel nare als blijde, brengen emoties en veranderingen met zich mee. Het kost tijd en inspanning om de emoties te verwerken en u aan te passen aan de veranderingen.

    Gebeurtenissen die een extra belasting kunnen geven, zijn:

    • het ernstig ziek worden van een naaste;
    • een verhuizing;
    • een nieuwe baan;
    • trouwen;
    • het krijgen van een kind.

    Soms gebeurt er te veel in een korte tijd. Als de tijd ontbreekt om alles goed te verwerken, kunt u overspannen raken.

      Verplichtingen

      Verplichtingen

      Verplichtingen zijn de normale taken die u heeft, zoals de zorg voor de kinderen, het huishouden en uw werk. Ook andere activiteiten die u gepland heeft, zijn verplichtingen: hobby's of sporten, een cursus, een opleiding of een verbouwing. Daarnaast kunt u verplichtingen hebben ten opzichte van familie, vrienden of buren, zoals regelmatig op bezoek gaan of boodschappen doen.

      Om aan alle verplichtingen te voldoen, moet u zich inspannen en het overzicht bewaren. Bij te veel verplichtingen blijft er vaak te weinig tijd over voor rust en ontspanning. U raakt vermoeid en uitgeput tot u uiteindelijk niets meer kunt.

        Problemen

        Problemen

        Problemen hebben te maken met wat u belangrijk vindt in uw leven, en met wat u wilt bereiken.

        Als de dingen anders lopen dan u wilt, kan dat voor u een probleem worden. Bijvoorbeeld in de relatie met uw baas of collega's, uw familie, uw partner of uw kinderen. U kunt problemen hebben met uzelf ('in de knoop zitten'), met uw gezondheid, op het gebied van werk, geld of wonen.

        Problemen vergen altijd extra inspanning, omdat u probeert ze op te lossen, te vermijden of ermee om te gaan. U kunt overspannen worden wanneer u te veel problemen heeft, en geen overzicht meer heeft over mogelijke oplossingen.

          Herstel na overspanning

          Hoe herstel ik van overspanning?

          Het is belangrijk voor uw herstel om uw dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk te blijven doen, of snel weer op te pakken.

          Door een actieve aanpak herstelt u het beste. Bij deze aanpak probeert u oplossingen te bedenken en uit te voeren. Zo is de kans groot dat u uw normale bezigheden geleidelijk weer kunt oppakken.

          Het herstel na overspanning verloopt in 3 fasen:

          Fase 1: Inzien en accepteren

          Pas als u inziet en accepteert dat u overspannen bent, kunt u geleidelijk ontspannen. Zorg dat u tot rust komt. Omdat u minder goed functioneert, kunt u waarschijnlijk niet al uw activiteiten blijven doen. Kijk welke verplichtingen u tijdelijk kunt laten vallen, en welke (leuke) activiteiten nog mogelijk zijn. 

          Fase 2: Problemen op een rij zetten en oplossingen bedenken

          Bedenk welke problemen bij u de extra spanning gaven. Hoe bent u met die spanning omgegaan? Daarna gaat u oplossingen bedenken voor deze problemen U kunt ook bedenken hoe u voortaan anders met problemen om kunt gaan.

          Fase 3: De bedachte oplossingen uitvoeren

          In de derde fase gaat u de bedachte oplossingen uitvoeren. U kunt steeds meer activiteiten oppakken. U krijgt weer grip op uw leven.

          Lees meer over hoe u kunt herstellen in ‘Hoe herstel ik van overspanning’.

          Behandeling

          Begeleiding en behandeling bij overspanning?

          De huisarts of praktijkondersteuner kan u goed begeleiden bij het herstellen van overspanning. U komt dan regelmatig (één keer in de 2 tot 4 weken) op het spreekuur. U krijgt uitleg over overspanning en over het herstel.

          De behandeling richt zich op de manier waarop u met spanning omgaat. En hoe u in de toekomst misschien anders met spanning om kunt gaan. U bekijkt ook samen welke problemen u kunt oplossen. 

          Het kan verstandig zijn om een aantal gesprekken te hebben met een psycholoog. Uw huisarts kan u helpen om een psycholoog uit te zoeken. 

          Antidepressiva helpen niet om sneller te genezen van overspanning. Heeft u slaapproblemen of klachten als hoofdpijn of buikpijn? Bespreek dan met uw huisarts wat u hier tegen kunt doen.

          Hoe gaat het verder?

          Hoe gaat het verder bij overspanning?

          Het herstel verloopt niet voor iedereen even snel, maar mensen herstellen goed van overspanning. Bij een actieve aanpak is de kans groot dat u uw normale bezigheden geleidelijk weer kunt oppakken. Meestal lukt dit binnen enkele weken tot maanden.

          Bestaan de klachten langer dan 6 maanden en bent u moe en uitgeput? Dan heeft u een burn-out. 

          Als u niet opknapt, dan verwijst de huisarts u meestal naar een psycholoog. Meer informatie over de hulpverlening vindt u in het onderwerp Psychische klachten.

          Bent u goed hersteld? Maak dan na ongeveer een half jaar een controle-afspraak bij uw huisarts. Als dan blijkt dat u een terugval heeft, kunt u snel weer starten met een behandeling. 

          Meer informatie

          Waar vind ik meer informatie over overspanning?

          Meer informatie over stress en overspanning vindt u op:

          • Mindblue.nl. Hier kunt u ook terecht voor lotgenotencontact.
          • mentaalvitaal.nl. Hier vindt u tips om overspanning tegen te gaan.
          • zelfhulpwijzer.nl. Hier kunt u de ernst van de klachten testen en ontdekken of online zelfhulp voor u een uitkomst is.
          • burnout.mirro.nl. Hier leert u de juiste balans te vinden in uw werk. 

          Deze informatie over overspanning is gebaseerd op:

          Laatst herzien op

          Vond u deze informatie nuttig?

          Vond u deze informatie nuttig?
          Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
          Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.