Ik heb plaveiselcelkanker

In het kort

In het kort

  • Plaveiselcelkanker is een vorm van huidkanker.
  • Het zit vooral op huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen.
  • Plaveiselcelkanker wordt meestal weggesneden.
  • Plaveiselcelkanker zaait bijna nooit uit.
  • Heeft u plaveiselcelkanker gehad, controleer dan voortaan ieder kwartaal uw huid. 
  • Zorg dat uw huid niet teveel in de zon komt.
Wat is het

Wat is plaveiselcelkanker?

Plaveiselcelkanker is een vorm van huidkanker. Een ander woord voor plaveiselcelkanker is plaveiselcelcarcinoom.
Plaveiselcelkanker ontstaat in de bovenste laag van uw huid. Dit heet de opperhuid.

Plaveiselcelkanker kan vanuit de huid verder groeien en schade geven in de omliggende weefsels. Soms kan het via het bloed uitzaaien in andere delen van uw lichaam. Maar als u op tijd behandeld wordt, gebeurt dat allemaal niet. Na behandeling van de plaveiselcelkanker hebben 98 van de 100 mensen geen uitzaaiingen.

Van de 100 mensen met plaveiselcelkanker leven er na 10 jaar nog 91 mensen. 

Plaveicelcelkanker komt vooral voor boven de 45 jaar.
Plaveiselcelkanker komt veel vaker voor bij mensen met een blanke huid.  
Het komt bijna 2 keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. 

Wat merk ik

Wat zijn de verschijnselen van plaveiselcelkanker?

In het begin ziet plaveiselcelkanker eruit als een roze knobbeltje. De top van het knobbeltje wordt ruwig en gaat vervellen of schilferen. Er kan dan in het midden van het knobbeltje een wondje ontstaan. Het wordt een zweertje dat niet meer geneest en gemakkelijk kan bloeden. Op het zweertje, of aan de rand van het zweertje, kunnen korstjes komen. De korstjes kunnen loslaten, waarbij het weer kan bloeden. 

Als u niet behandeld wordt, ontstaat een plek die verder zweert, steeds groter wordt en een onregelmatige vorm krijgt met steeds meer korsten, schilfers, vervelling en verkleuring. De plaveiselkanker kan dieper de huid ingroeien en weefsels, zoals spier en bot, beschadigen.

Zonder behandeling zaait de kanker uiteindelijk uit naar de lymfeklieren in de omgeving, en verder naar andere organen. 

Plaveiselcelkanker zit vooral op de huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen, zoals:

  • neus
  • wenkbrauw
  • ooglid
  • jukbeen
  • oor
  • lip
  • voorhoofd
  • handen en onderarmen

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Waardoor ontstaat plaveiselcelkanker?

De kans op plaveiselcelkanker is groter als:

  • u jarenlang zonlicht direct op uw onbeschermde huid heeft gehad;
  • u veel straling van hoogtezon, zonnebank of solarium heeft gehad (opgeteld met zonnestralen buiten);
  • uw huid in het verleden vaak is verbrand;
  • u veel in de zon was in uw kinderjaren; 
  • u een lichte huid, lichte ogen, sproeten, lichtblond of rood haar heeft, en makkelijk verbrandt in de zon;
  • u een bestraling of licht-behandeling (PUVA) in het ziekenhuis heeft gehad;
  • u jarenlang medicijnen gebruikt of gebruikte, die uw afweer verminderen;
  • u rookt;
  • u een langdurige beschadiging van de huid heeft, zoals een open been.

Voorlopers

Voorlopers van plaveiselcelkanker

Actinische keratose en de Huidziekte van Bowen zijn twee huidafwijkingen, die soms plaveiselcelkanker kunnen worden. Daarom is het belangrijk om deze huidafwijkingen te behandelen. Beide huidafwijkingen ontstaan ook vooral door zonlicht.

  • Actinische keratose
    Eczeemachtige, ruwe, schilferige plekjes, die rossig of bruin kunnen zijn, maar ook gewoon huidkleurig.

  • Huidziekte van Bowen
    Hierbij zitten er al wat afwijkende cellen in het allerbovenste laagje van uw huid. Ook deze plekjes zijn ruw en schilferig, en wat roder dan de normale huid eromheen.

Behandeling voorkomt dat het plaveiselcelkanker wordt.

Is het ernstig?

Hoe ernstig is plaveiselcelkanker?

De ernst van plaveiselcelkanker wordt ingedeeld in stadia. Het stadium wordt door de huidarts bepaald. Daarvoor bekijkt de huidarts de grootte, dikte en diepte van de plek. Zonodig ook foto's, scans en bloeduitslagen.

Stadium 1 is minder ernstig dan stadium 4.

  • Het is stadium 1 als de plaveiselcelkanker kleiner is dan 2 centimeter en er geen uitzaaingen zijn. Meestal wordt het in dit stadium al weggehaald en geneest het goed.
  • Is de plek groter, groeit het dieper de huid in of zit het op bepaalde plekken, zoals uw oor of de lip dan wordt het stadium 2.
  • Groeit het nog dieper door de huid heen naar spieren of bot of komt er een uitzaaing dan is dat stadium 3 en bij nog verdere doorgroei of meer uitzaaingen heet het stadium 4.

Stadium 3 en 4 komen gelukking weinig voor, omdat veel op tijd wordt weggehaald.

Behandeling

Behandeling van plaveiselcelkanker

Stansbiopt
Om zeker te weten of een plekje plaveiselcelkanker is wordt er soms een klein stukje uitgehaald om in het laboratorium te onderzoeken. Dit gebeurt met een klein buisje met een scherpe rand (stans). Het lijkt een beetje op een klein appelboortje. Het ronde stukje dat uit de huid wordt genomen noemen we een stansbiopt.

Is het plaveiselcelkanker dan zijn er verschillende behandelingen mogelijk:

  • Snijden
    De meest gebruikte behandeling is het wegsnijden van de plek. De huisarts of huidarts snijdt altijd een randje gezonde huid mee. Zo is de kans groter dat de plaveiselcelkanker in één keer helemaal weg is.

    De arts verdooft uw huid eerst met een prikje, voordat hij het kankerplekje wegsnijdt. Na de ingreep wordt de huid gehecht.

    Is de wond groot, of zit er weinig rek in de huid? Dan gaat u naar de huidarts. Deze verwijdert de plaveisellcelkanker, haalt ergens anders een stukje huid weg en hecht dat stukje huid op de wond. Er wordt dan bijvoorbeeld een stukje huid van achter het oor gebruikt om een wondje in het gezicht te sluiten.

    De weggesneden plaveiselcelkanker wordt in het laboratorium gecontroleerd. Zitten er nog kankercellen in de randen van het weggesneden stukje huid? Dan moet er rond het wondje nog een extra randje worden weggesneden.

  • Bestraling -gebeurt weinig-
    Soms worden kleine plekjes in het gezicht bestraald, als snijden op die plek lastig is.
    Soms wordt er bestraald nadat de kanker eerst is weggesneden.
    Soms worden uitzaaiingen bestraald.

  • Chemotherapie -gebeurt weinig-
    Chemotherapie wordt alleen gebruikt bij uitzaaiingen van plaveiselcelkanker. Uitzaaiingen komen gelukkig weinig voor (bij 2 tot 5 van de 100 mensen met plaveiselcelkanker).

    Bij uitzaaingen in de lymfeklieren, worden soms de lymfeklieren weggehaald.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na de behandeling van plaveiselcelkanker?

Na de behandeling van plaveiselcelkanker blijft u meestal 5 jaar onder controle bij een huidarts (dermatoloog).

De huidarts controleert de operatieplek, voelt of er in de buurt lymfeklieren zitten die dikker worden, en controleert uw huid verder overal om te kijken of er op andere plekken huidkanker begint.

De controles zijn in het begin meestal ieder half jaar, en daarna ieder jaar. Bij stadium 2 of hoger zijn de controles vaker.

Zelfcontrole

  • Kijk of er, nadat de wond is genezen, rare plekjes in het litteken komen (knobbeltjes, verkleuringen, korstjes).
  • Let op of het litteken, lang na de genezing, weer gaat jeuken.
  • Had u plaveiselcelkanker aan uw hoofd? Houdt dan in de gaten of de klieren in uw hals op gaan zetten.

Controleer uw huid, als u plaveiselcelkanker heeft gehad, zelf vier keer per jaar zelf op vlekjes, plekjes en bultjes. Vraag iemand anders om die stukken huid te controleren, die u zelf niet goed kunt zien, zoals achter uw oren, achterop uw hoofd, in uw nek, op de rug, billen of achterop uw bovenbenen. 

Let daarbij op:

  • het veranderen van de kleur (het wordt bijvoorbeeld donkerder, of wit, blauw of rood);

  • het veranderen van de vorm (de rand wordt bijvoorbeeld onregelmatig, grillig of spinachtig);

  • het rood worden van de huid rondom de vlek of plek;

  • jeukende plekken;

  • bloedende plekken;

  • plekken die gemakkelijk open gaan of steeds weer stuk schuren;

  • zweertje of korstje;

  • wondjes, zweertjes die niet genezen.

Bescherming tegen de zon
Heeft u plaveiselcelkanker gehad? Dan is dat een extra reden om u voortaan goed te beschermen tegen de zon. Dat betekent:

  • In de schaduw zitten;
  • Een hoed op;
  • Zo nodig luchtige bedekkende kleding aan;
  • Een paar keer per dag goed insmeren met minimaal beschermingsfactor 30.

Zie ook: Ik wil verbranding door de zon voorkomen.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.