Heb ik een soa?

In het kort

  • Een soa krijg je door seks. Vooral door seks zonder condoom.
  • Je kunt een soa hebben zonder dat je iets merkt. 
  • Soms heb je wel klachten. Bijvoorbeeld bij je penis, vagina, anus of mond.
  • Twijfel je of je een soa hebt? Doe een soa-test bij je huisarts of de GGD.
  • Heb geen seks voor je de uitslag hebt. Of gebruik een condoom.

Film Soa's

Bekijk de video Soa op Thuisarts

Wat is een soa?

Een soa is een ziekte die je krijgt door seks. Vooral door seks zonder condoom. Je kunt een soa ook doorgeven aan een ander. Soa betekent: seksueel overdraagbare aandoening.

De oorzaak van een soa is meestal een bacterie of een virus. Je kunt een soa krijgen bij je vagina, penis, anus (poepgat), mond of ogen. Soms heb je klachten, vaak niet. Dus zonder dat je het weet kun je een soa weer doorgeven.

Soa's die het meest voorkomen

Meestal hebben mensen deze soa's:

Soa's die minder voorkomen

Deze soa's komen minder vaak voor:

Hoe weet je of je een soa hebt?

Twijfel je of je een soa hebt? Laat je dan testen. Dat kan bij je huisarts of bij de GGD.

Wanneer een soa-test?

In deze situaties is het belangrijk om je te laten testen:

  • Je hebt klachten van een soa, terwijl je wel een condoom hebt gebruikt.
  • Je hebt seks zonder condoom gehad.
  • Je begint een nieuwe relatie.
  • Je hebt een nieuwe sekspartner.
  • Je sekspartner heeft een soa.
  • Je bent man en hebt seks met mannen.
  • Seks is je werk: je krijgt geld voor seks.
  • Je hebt met verschillende mensen seks.
    Bijvoorbeeld 3 of meer mensen in de laatste 6 maanden.
  • Je hebt nog nooit een soa-test gedaan en je komt uit een gebied waar meer mensen soa's hebben.
    Dit is vooral in Azië, Afrika, delen van Zuid-Amerika en Midden-Amerika, Oost-Europa en Rusland.

Waarom is testen belangrijk?

Het is belangrijk om snel te weten of je een soa hebt:

  • Hoe eerder je een soa behandelt, hoe beter. Zo zorg je dat je geen erge klachten krijgt.
  • Met een soa heb je een grotere kans op andere soa's. Je kunt je dan ook op andere soa's laten testen.
  • Een soa kun je doorgeven aan iemand anders.

Wat zijn de symptomen van een soa?

Vaak heb je een soa zonder klachten. Je kunt dus een soa hebben zonder dat je het weet. En die soa doorgeven aan een ander. Soms heb je wel klachten.

Klachten bij je vagina of penis

  • wondjes, wratten of blaasjes op je schaamlippen, vagina, penis of eikel
  • bloed uit je vagina na de seks of als je niet ongesteld bent
  • het vocht uit je vagina is anders: meer dan anders, een andere kleur of je ruikt het meer
  • pus of slijm uit je penis ('druiper')
  • pijn aan je balzak, dikkere balzak
  • bij een lichte huid: rodere balzak
    Bij een donkere huid is dat minder goed te zien.

Klachten bij je anus (poepgat)

  • wratten, blaasjes of wondjes bij je anus (poepgat)
  • pijn aan je anus
  • vocht uit je anus
  • jeuk tussen je billen (bilspleet)

Klachten in je gezicht

  • blaasjes, wondjes of wratjes in je mond of rond je lippen
  • keelpijn
  • rood of pijnlijk oog

Andere klachten

  • pijn onderin je buik
  • pijn of een branderig gevoel als je plast
  • pijnlijke bulten in je liezen, tussen je onderbuik en je bovenbenen (dikke lymfeklieren)
  • jeuk in het haar rond je vagina of penis
  • koorts
  • gele huid en geel oogwit

Soms kun je je erg ziek voelen. Heb je erg veel klachten? Maak direct een afspraak bij je huisarts.

Hoe kun je een soa krijgen?

Een soa krijg je door seks met iemand. Sommige soa's kun je ook op een andere manier krijgen.

Soa door seks

Je kunt een soa krijgen door seks met iemand die al een soa heeft. Vooral door seks zonder condoom. Bijvoorbeeld op deze manieren:

  • penis in vagina
  • vagina tegen vagina
  • penis in anus
  • pijpen (penis in mond)
  • beffen (mond tegen vagina)
  • een vibrator of dildo gebruiken direct na iemand anders
  • met je vingers de penis of vagina van een ander aanraken en direct daarna die van jezelf

Soa door iets anders dan seks

Sommige soa's kun je ook op een andere manier krijgen:

Zoenen met klachten bij de mond

Je kunt herpes krijgen als je zoent met iemand die een koortslip heeft. Of die blaasjes of wondjes heeft in de mond. Heel soms kun je ook gonorroe of syfilis krijgen door zoenen.

Naald, spuit of scheermesje

Je kunt hepatitis B, hepatitis C en hiv krijgen via bloed van iemand met deze ziekte. Het virus zit bijvoorbeeld op een naald, spuit of scheermesje.

Kleding of handdoeken

Schaamluis of wratten op je vagina, penis of anus kun je ook krijgen via kleding of handdoeken van iemand met die soa.

Zwangerschap of bevalling

Sommige soa's kunnen vrouwen tijdens de zwangerschap of bevalling aan hun baby geven. Ben je zwanger en denk je dat je een soa hebt? Laat je testen.

Waar krijg je geen soa van?

Een soa krijg je niet door deze dingen:

  • met kleren op elkaar liggen
  • knuffelen
  • handen vasthouden
  • op een wc zitten
  • naar de sauna gaan
  • naar het zwembad gaan
  • een beet van een insect
  • uit elkaars glas drinken of met hetzelfde bestek eten
  • als iemand dichtbij je hoest of niest

Hoe gaat een soa-test?

Voor een soa-test ga je naar je huisarts of de GGD. Je huisarts of een verpleegkundige stelt je vragen. Ook over je seksleven. En onderzoekt soms je vagina, penis of anus.

Heb je een soa-test nodig? Dan kan testen zo gaan:

  • onderzoek van je plas: je plast in een potje en levert dit in
  • onderzoek van een beetje vocht uit je vagina, penis, anus of keel: jijzelf of de arts haalt met een wattenstaafje een beetje vocht weg
  • onderzoek van je bloed

Lees meer over een soa-test laten doen.

Kun je zelf een test doen?

Ja, soms kun je bij de huisarts een test halen om thuis te doen. Ook zijn er steeds meer tests die je online koopt en thuis doet. Deze tests zijn niet altijd betrouwbaar. De testen bij de huisarts en de GGD zijn dat wel.

Wat moet je doen na een soa-test?

Laat je een soa-test doen? Heb geen seks tot je de uitslag hebt. Of gebruik een condoom.

Als je een soa hebt

Komt uit de test dat je een soa hebt? Dit is dan belangrijk:

  • De meeste soa's gaan niet vanzelf over. Vaak heb je een behandeling nodig. Welke behandeling hangt af van de soa die je hebt. Dit bespreek je met je huisarts. Of met een arts van de GGD.
  • Vertel je sekspartners dat je een soa hebt. Dit kan ook via de website partnerwaarschuwing.nl. Anoniem blijven kan ook: je hoeft je naam niet te noemen.

Wanneer bellen als je denkt dat je een soa hebt?

Spoed: Heb je seks zonder condoom gehad met iemand die misschien of zeker hepatitis B of hiv heeft? Bel direct de GGD, je huisarts, de huisartsen-spoedpost of de spoedeisende hulp van het ziekenhuis.

Je kunt dan een spoed-behandeling met medicijnen krijgen (PEP). Dit kan ervoor zorgen dat je deze ziektes niet krijgt. Je moet die medicijnen wel zo snel mogelijk krijgen.

Bel op werkdagen je huisarts of de GGD bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je hebt klachten die kunnen passen bij een soa.
  • Je hebt seks zonder condoom gehad en denkt dat je een soa hebt.
  • Je wilt je laten testen op soa's om een andere reden. Bijvoorbeeld een nieuwe relatie.
  • Je sekspartner heeft een soa.

Seks die je niet wilde

Heb je seks gehad terwijl je dat niet wilde? Bel zo snel mogelijk het Centrum Seksueel Geweld of je huisarts. Bel sowieso binnen 3 dagen.

Meer informatie over soa's

Op deze websites vind je meer informatie over soa's en seks:

Over deze tekst

Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 15 jul 2026