Ik ben man en overweeg een vruchtbaarheidsonderzoek

In het kort

In het kort

  • Als u regelmatig onbeschermd vrijt, is de kans groot dat binnen een jaar een zwangerschap ontstaat.  
  • Als dat niet lukt, kunt u vruchtbaarheidsonderzoek overwegen.
  • De kwaliteit van het zaad en de leeftijd van de vrouw bepalen de kans op zwangerschap. 
  • Roken, drugs, medicijnen, chemische stoffen en soa kunnen de kwaliteit van het zaad verminderen.
  • Bij een redelijke kans kunt u afwachten. Is de kans op zwangerschap klein dan kunt u verder onderzoek laten doen.
  • Problemen met het vrijen kunt u met uw partner en uw huisarts bespreken.
Wat is het

Wanneer vruchtbaarheidsonderzoek?

Het kan zijn dat het langer duurt dan verwacht om zwanger te worden. Als het na een jaar regelmatig onbeschermd vrijen niet is gelukt, kunnen daar verschillende oorzaken voor zijn, zowel bij de man als bij de vrouw. U kunt dan het beste met uw partner op het spreekuur komen. 

De kans op zwangerschap wordt bepaald door een combinatie van de leeftijd van de vrouw en de kwaliteit van het zaad van de man.

Het zaad (sperma) bestaat uit zaadcellen en zaadvocht. De kwaliteit van het zaad wordt bepaald door het aantal, de beweeglijkheid en de vorm van de zaadcellen. Met zaad van wat mindere kwaliteit kan wel een zwangerschap ontstaan, maar de kans is kleiner. Zaad van mindere kwaliteit geeft geen verhoogde kans op afwijkingen bij een baby.

Oorzaken

Waardoor vermindert de kwaliteit van het zaad?

De kwaliteit van het zaad kan bijvoorbeeld verminderen door:

  • roken;
  • gebruik van drugs of hormonen;
  • hoge lichaamstemperatuur zoals koorts (tot 12 weken na de koorts kan de kwaliteit van het zaad verminderd zijn);
  • ontsteking of infectie van de geslachtsorganen;
  • seksueel overdraagbare aandoeningen (soa);
  • operatie of beschadiging van de penis, bal, bijbal of zaadleiders;
  • bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld antidepressiva, ACE-remmers), bestraling of chemotherapie;
  • blootstelling aan schadelijke stoffen zoals lood, verfdampen en bestrijdingsmiddelen;
  • aangeboren afwijkingen van de geslachtsorganen.
Onderzoeken

Zaadonderzoek, hoe gaat dat?

De zaadcellen worden onder een microscoop onderzocht op aantal, beweeglijkheid en vorm.

  • U krijgt op de huisartspraktijk een potje. Zorg ervoor dat als u klaarkomt, u het sperma direct in het potje opvangt. Vang het niet op in een condoom, want dit bevat vaak zaaddodende middelen. Eén zaadlozing is voldoende voor het onderzoek.
  • Breng het zaad binnen een uur naar het laboratorium. Informeer van te voren op welke tijd u het zaad kunt inleveren. Meestal staat dit op het onderzoeksformulier
  • Draag het potje met sperma tegen uw lichaam aan (in een binnenzak of broekzak), zodat het op temperatuur blijft. Is uw zaad ouder dan een uur of is het te warm of te koud bewaard, dan is de kwaliteit ervan niet meer goed te beoordelen.

U mag gewoon vrijen (klaarkomen) in de dagen voor het onderzoek. Het heeft geen invloed op de uitslag. Als u koorts heeft gehad of medicijnen gebruikt, kan de zaadkwaliteit minder zijn.  

Adviezen

Problemen bij het vrijen

Problemen bij het vrijen kunt u het beste met uw partner bespreken. U kunt ook een afspraak maken bij uw huisarts om hierover te praten.

Soms lukt het niet om in de vagina klaar te komen. U komt misschien te vroeg klaar, nog voordat uw penis in de vagina is. Of uw penis wordt niet stijf genoeg om in de vagina te kunnen komen. Misschien lukt het gewoon niet om tijdens het vrijen klaar te komen. Vooral als u zich ‘gedwongen’ voelt om te vrijen op de dagen dat uw vrouw vruchtbaar is, kan dat problemen geven.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na een vruchtbaarheidsonderzoek?

Het kan 2 tot 3 weken duren voor de uitslag bekend is.

Als u eerder een kind heeft verwekt, dan is de kans groot dat uw zaad goed is. Als de uitslag niet goed is, dan moet u het zaadonderzoek na enkele weken herhalen. De beste uitslag telt.

Is de kwaliteit van uw zaad sterk verminderd? Dan krijgt u een verwijzing naar de gynaecoloog. Bij het lichamelijk onderzoek worden de balzak en zaadballen onderzocht.

Is de kwaliteit van uw zaad matig of goed, dan zoeken we in een tabel op hoe groot de kans is op zwangerschap in het komende jaar. De kwaliteit van uw zaad en de leeftijd van uw vrouw bepalen samen hoe groot die kans ongeveer is.

  • Is de kans groter dan 40%, dan raden we aan nog eens 6 maanden tot 1 jaar af te wachten. Ook de gynaecoloog adviseert in dit geval 6 maanden tot 1 jaar af te wachten.
  • Is die kans kleiner dan 30%, dan bespreken we of u naar de vruchtbaarheidspolikliniek wilt gaan voor verder onderzoek. Meestal is de oorzaak van een verminderde zaadkwaliteit moeilijk te ontdekken.
    Meer informatie

    Meer informatie over vruchtbaarheidsonderzoek?

    Voor meer informatie kunt u ook bij de patiëntenvereniging Freya; voor mensen met vruchtbaarheidsonderzoek terecht.

    De informatie over vruchtbaarheidsonderzoek is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Subfertiliteit.

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.