Ik wil mijn zaad laten onderzoeken

In het kort

In het kort

  • Als je vrouw niet zwanger wordt in 1 jaar, kunnen jullie laten onderzoeken hoe dat komt.
  • Je kunt je zaad laten onderzoeken.  
  • De huisarts kan daarna schatten hoe groot de kans is dat je partner zwanger wordt in het komende jaar.
  • Bij een redelijke of goede kans kun je doorgaan met regelmatig vrijen. 
  • Bij een kleine kans kun je verder onderzoek laten doen.
Wat is het

Zwanger worden en kwaliteit van het zaad

Soms duurt het langer dan een jaar voordat je partner zwanger is. Terwijl je toch vaak vrijt. 

Er kunnen verschillende oorzaken zijn, bij de man en bij de vrouw. Je kunt dit het beste bij de huisarts bespreken, samen met je partner.

In het zaad (sperma) zitten zaadcellen en zaadvocht. De kwaliteit van het zaad wil zeggen:

  • hoeveel zaadcellen erin zitten
  • hoe goed ze bewegen
  • de vorm die ze hebben

Als de kwaliteit van het zaad iets minder goed is, kan je partner wel zwanger worden. Alleen de kans om zwanger te worden is kleiner.
De kans op afwijkingen bij de baby is niet groter.

Oorzaken

Wat maakt de kwaliteit van het zaad minder?

De kwaliteit van het zaad kan bijvoorbeeld minder goed worden door:

  • roken
  • alcohol
  • drugs
  • hormonen
  • koorts: tot 12 weken na de koorts kan de kwaliteit van het zaad minder zijn
  • ontsteking van de penis, bal, bijbal
  • een soa 
  • een operatie of beschadiging van de penis, bal, bijbal of zaadleiders
  • medicijnen, bijvoorbeeld medicijnen tegen depressie of hoge bloeddruk
  • bestraling
  • chemotherapie
  • schadelijke stoffen, zoals lood, verf en middelen tegen insecten voor de landbouw
  • aangeboren afwijkingen
Onderzoeken

Hoe gaat onderzoek van zaad?

  • Je krijgt op de huisartsenpraktijk een potje en een formulier.
  • Kijk op welke tijd je het zaad kunt inleveren. Meestal staat dit op het formulier. Je moet het zaad namelijk binnen 1 uur naar het laboratorium brengen. 
  • Vang het zaad als je klaarkomt op in het potje. Vang het niet op in een condoom. Daar zit vaak iets in dat zaad doodt.
    Het zaad van 1 keer klaarkomen is genoeg.
  • Breng het zaad binnen een uur naar het laboratorium. 
  • Doe het potje in een binnenzak of broekzak. Dan blijft de temperatuur goed.
  • Is het zaad ouder dan 1 uur? Of  is het te warm of te koud bewaard? Dan heeft het onderzoek geen zin meer. De kwaliteit van zaad is dan al minder geworden namelijk. 

Je mag gewoon vrijen en klaarkomen in de dagen voor het onderzoek. Het heeft geen invloed op de uitslag.
Als je koorts heeft gehad of medicijnen gebruikt, kan de kwaliteit van het zaad minder zijn.  

Het zaad wordt onder een microscoop onderzocht. Ze kijken naar hoeveel er zijn, welke vorm ze hebben en of ze goed bewegen. 

Problemen met vrijen

Problemen bij het vrijen

Problemen bij het vrijen kun je het beste met je partner bespreken. Je kunt ook een afspraak maken bij je huisarts om hierover te praten.

Soms lukt het niet om in de vagina klaar te komen. Je komt misschien te vroeg klaar, nog voordat je penis in de vagina is. Of je penis wordt niet stijf genoeg.
Misschien lukt het gewoon niet om tijdens het vrijen klaar te komen. Misschien voel je je ‘gedwongen’ om te vrijen op de dagen dat je partner vruchtbaar is. Dat kan problemen geven.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na onderzoek van zaad?

Na 2 tot 3 weken krijg je de uitslag. 

  • Is de kwaliteit van je zaad niet goed? Dan stuurt je huisarts je door naar de gynaecoloog. Deze onderzoekt je balzak en zaadballen. 
  • Is de kwaliteit van je zaad redelijk of goed, dan kijkt de huisarts in een tabel.
    Daarin is te zien hoe groot de kans is dat je partner zwanger wordt in het komende jaar. De kwaliteit van je zaad en de leeftijd van je partner bepalen samen hoe groot die kans ongeveer is.
    • Is die kans groter dan 40%, dan raden artsen (huisartsen en gynaecologen) dit aan:
      Blijf de komende 6 maanden tot 1 jaar regelmatig vrijen. Wacht af of het lukt om zwanger te worden. Bij 4 van de 10 paren lukt dat.
    • Is die kans kleiner dan 30%, dan bespreek je met je huisarts of je naar een polikliniek voor vruchtbaarheid wilt gaan. Meestal is het moeilijk te ontdekken waarom zaad minder goed is.

Heb je eerder een kind verwekt en is de uitslag nu niet goed? Dan moet het onderzoek nog een keer na een paar weken. De beste uitslag telt.

    Meer informatie

    Meer informatie over onderzoek als zwanger worden niet lukt

    Voor meer informatie en steun kun je terecht bij Freya.

    We hebben de informatie over onderzoek naar vruchtbaarheid gemaakt met de richtlijn Subfertiliteit voor huisartsen

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.