Ik heb de ziekte van Lyme

Onderwerp
Synoniemen
Borreliose, Lyme ziekte

In het kort

  • De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia, die wordt overgedragen door teken.
  • Niet alle teken zijn besmet met deze bacterie.
  • Verschijnselen ontwikkelen zich langzaam en verschillen per persoon.
  • Bloedonderzoek is meestal niet zinvol.
  • De behandeling is met antibiotica.

Wat is de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme is een ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia. De ziekte van Lyme wordt daarom ook wel borreliose genoemd.

Verschijnselen van de ziekte van Lyme

Verschijnselen van de ziekte van Lyme ontwikkelen zich langzaam en niet bij iedereen op dezelfde manier:

  • Binnen dagen tot maanden kan rond de plaats van de tekenbeet een rode of blauwrode vlek of ring ontstaan die binnen enkele dagen groter wordt. Een andere naam hiervoor is Erythema migrans. De vlek kan vanuit het midden geleidelijk verbleken (ring). De rode vlek verdwijnt vanzelf na enkele weken tot een jaar. Dit hoeft niet te betekenen dat de bacterie weg is. De bacterie kan in het lichaam aanwezig blijven en later andere klachten veroorzaken. Soms kunnen mensen besmet raken met de bacterie zonder dat ze een rode ring hebben gezien.
  • Het kan zijn dat u zich binnen dagen tot weken na de tekenbeet (vaak tegelijk met het verschijnen van de rode vlek) grieperig gaat voelen, met koorts, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid.
  • Soms kunnen langere tijd (weken tot maanden) na de tekenbeet de volgende klachten ontstaan:
    • spierpijn;
    • krachtverlies of een doof en tintelend gevoel in uw arm, been of romp;
    • pijn in uw gezicht;
    • opeens dubbel zien of één oog niet goed kunnen sluiten;
    • een oogontsteking;
    • hartkloppingen.
  • Maanden tot jaren na een tekenbeet kan zwelling en pijn aan een of meerdere gewrichten ontstaan, vooral in de armen en benen. Ook kunnen huidaandoeningen en hartritmestoornissen optreden.

Hoe ontstaat de ziekte van Lyme?

  • De ziekte van Lyme wordt overgedragen door teken. Teken zijn kleine, spinachtige insecten die in struiken en hoog gras leven. De teek bijt zich vast in de huid van passerende mensen of dieren en voedt zich met bloed. Daarbij kan de teek de ziekmakende bacterie Borrelia overdragen.
  • In Nederland is gemiddeld één op de vijf teken (20 procent) besmet met de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Wel zijn er grote verschillen: op de ene plaats is de helft van de teken besmet, op andere bijna geen. De meeste mensen worden niet ziek na een tekenbeet. De kans op de ziekte van Lyme na een tekenbeet wordt geschat op 1-3 procent.
  • Omdat tekenbeten vaak pijnloos zijn, kan iemand de ziekte van Lyme krijgen zonder ooit een tekenbeet te hebben opgemerkt.
  • Na besmetting met de ziekte van Lyme bent u niet immuun. Elke nieuwe tekenbeet kan u opnieuw besmetten.
  • De ziekte kan niet door andere dieren of mensen worden overgedragen.

Onderzoek bij de ziekte van Lyme

Bloedonderzoek is meestal niet zinvol. Bloedonderzoek geeft zelden een duidelijk antwoord op de vraag of u wel of geen Lyme heeft. Dit komt omdat het bloedonderzoek soms als uitslag geeft dat u besmet lijkt met Lyme, terwijl het niet zo is. Andersom kan het bloedonderzoek als uitslag aangeven dat u niet besmet lijkt met de Lyme, terwijl u dat wel bent.

Wat kunt u zelf doen na een tekenbeet?

Na een tekenbeet moet u de eerste maanden opletten of u verschijnselen van de ziekte van Lyme krijgt. De ziekte van Lyme is lastig te herkennen: niet iedereen krijgt dezelfde klachten. De klachten komen pas na verloop van tijd en niet allemaal tegelijk. Bovendien kunnen dezelfde verschijnselen ook door andere ziekten worden veroorzaakt.

Medicijnen bij de ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt met antibiotica behandeld.

In het beginstadium (als er een rode vlek op de huid is), is een kuur met antibiotica tabletten voldoende. Maak de kuur helemaal af.

In een later stadium van de ziekte worden de antibiotica vaak via een infuus toegediend.

Meer informatie over medicijnen vindt u op apotheek.nl. Bespreek uw medicijngebruik met uw huisarts en/of apotheker.

Wanneer contact opnemen bij de ziekte van Lyme?

Neem contact op met uw huisarts:

Als u een teek heeft verwijderd die waarschijnlijk al 24 uur op uw huid vast gezeten heeft. Dat geldt óók als u de ziekte van Lyme heeft of al eerder een keer gehad heeft.

Als u binnen weken tot maanden na een tekenbeet (nieuwe) verschijnselen van de ziekte van Lyme krijgt.

Meer informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme

Meer informatie over tekenbeten en de ziekte van Lyme vindt u bij:

Het RIVM ontwikkelde een gratis Tekenbeet-app. Met deze app kunt u opzoeken hoe een teek eruit ziet en hoe u een teek snel verwijdert. Deze app kunt u buiten gebruiken, zonder internetverbinding.

  • Android: U kunt de app hier downloaden.
  • iPhone/iOS: U kunt de app hier downloaden.

Informatie over tekenbeet en hersen(vlies)ontsteking vindt u ook bij het RIVM.

Controleer voordat u de natuur ingaat Tekenradar.nl. U vindt op deze site de verwachte tekenactiviteit. Hoe hoger de activiteit, hoe groter de kans om door een teek gebeten te worden en hoe belangrijker het is om te controleren op tekenbeten.

De informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties en de bijlage (addendum) bij de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties (pdf).

Deze tekst is voor het laatst herzien op 4 apr 2014