Ik heb arteriitis temporalis

Synoniemen
Slagaderontsteking, Reuscelarteriitis

In het kort

  • Arteriitis temporalis is een ontsteking van een bloedvat in uw hoofd, bij de slaap.
  • De aandoening komt vooral voor bij mensen ouder dan 50 jaar.
  • De klachten zijn een heftige en bonzende hoofdpijn.
  • De aandoening gaat soms samen met polymyalgia rheumatica (PMR).
  • De aandoening wordt behandeld met medicijnen.
  • Bel direct uw huisarts bij koorts, terugkerende klachten of als u opeens slechter ziet.

Wat is arteriitis temporalis?

Arteriitis temporalis is een ontsteking van een slagader aan de zijkant van uw hoofd, ter hoogte van uw slaap. De ontsteking kan ook dieper zitten: in een slagader in uw hals of naar uw oog.
De ziekte komt bijna uitsluitend voor bij mensen die ouder zijn dan vijftig jaar.
Arteriitis temporalis wordt altijd direct onderzocht en behandeld door een internist of reumatoloog.

Wat zijn de verschijnselen van arteriitis temporalis?

De ziekte begint meestal met hoofdpijn ter hoogte van de slaap (of beide slapen). De hoofdpijn kan heftig en bonzend zijn. Soms is de huid boven het ontstoken bloedvat rood en kan steken of branden. Het bloedvat kan opzetten en knobbelig aanvoelen.
Andere mogelijke klachten zijn:

  • Pijn bij het kauwen.
  • Pijn bij het kammen van uw haren.
  • Koorts.
  • Minder zin in eten en gewichtsverlies.
  • Plotseling slechter zien, dubbel zien of helemaal niet meer zien. Dit kan tijdelijk of blijvend zijn.

Arteriitis temporalis en polymyalgia rheumatica
Arteriitis temporalis gaat soms samen met polymyalgia rheumatica (PMR), een vorm van reuma.

Mensen met PMR hebben minstens vier weken lang de volgende klachten:

  • Pijn in de nek, schouders en/of heupen.
  • ‘s Ochtends stijve en pijnlijke spieren. Het duurt langer dan een uur voordat u een beetje op gang komt. Het kan moeilijk zijn om op te staan uit uw bed of stoel. Ook aankleden en wassen kan lastig zijn.
  • De pijn verergert bij beweging.

Soms openbaren PMR en arteriitis temporalis zich tegelijk, maar arteriitis temporalis kan ook ontstaan als u al langere tijd PMR heeft.

Hoe ontstaat arteriitis temporalis?

Hoe arteriitis temporalis ontstaat is niet bekend.

Adviezen bij arteriitis temporalis

Allereerst moet u naar de specialist (internist of reumatoloog) om vast te stellen of u arteriitis temporalis heeft. De arts haalt een klein stukje uit de slagader bij uw slaap weg. Onder de microscoop is te zien of uw klachten inderdaad door arteriitis temporalis komen. Ook wordt uw bloed onderzocht op tekenen van ontsteking.

Als de pijn en roodheid duidelijk op de slaap zitten, kunt u daar eventueel een coldpack tegenaan houden.

Medicijnen bij arteriitis temporalis

Arteriitis temporalis wordt behandeld met corticosteroïden (bijnierschorshormoon, vooral bekend onder de naam prednison). Deze medicijnen remmen de ontsteking. Meestal wordt 40 tot 60 mg prednison per dag voorgeschreven.
De medicijnen verminderen de klachten meestal snel. Prednison is een krachtig middel dat de afweer en de ontsteking onderdrukt.

Maar het heeft ook bijwerkingen:

  • dikker worden, vooral in uw gezicht,
  • maagklachten,
  • een hoger bloedsuikergehalte,
  • botontkalking (bij langdurig gebruik).

Daarom krijgt u er meestal nog medicijnen bij:

  • een middel om de maag te beschermen,
  • een middel om botontkalking tegen te gaan,
  • eventueel calcium en vitamine D.

Prednison is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednison voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose) , reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra),  bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), de ziekte van Duchenne (spierziekte), Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming), bij nierziektes, zoals het nefrotisch syndroom en bij netelroos.
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednison wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom). Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednison wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl

Vitamine D (colecalciferol) zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Het is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij botontkalking.

Bron: Apotheek.nl

Hoe gaat het verder met arteriitis temporalis?

Door de prednison neemt de ontsteking meestal snel af en gaat de hoofdpijn weg.
De behandeling met prednison kan een tot twee jaar duren. Zolang u prednison slikt, moet uw bloed regelmatig worden gecontroleerd. Het is belangrijk dat u de afgesproken hoeveelheid prednison blijft innemen om te voorkomen dat u opnieuw klachten krijgt.
Lukt het u niet om de prednison te blijven innemen, bijvoorbeeld omdat de bijwerkingen te zwaar zijn? Bespreek dit dan met uw huisarts. Stoppen of minderen met de prednison mag alleen in overleg. Prednison moet heel geleidelijk worden afgebouwd, anders kan de ziekte terugkomen.

Prednison is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednison voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose) , reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra),  bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), de ziekte van Duchenne (spierziekte), Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming), bij nierziektes, zoals het nefrotisch syndroom en bij netelroos.
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednison wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom). Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednison wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl

Wanneer moet u contact opnemen bij arteriitis temporalis?

Bel direct uw huisarts:

  • Als u koorts heeft (meer dan 38 graden Celsius).
  • Als de klachten terugkomen.
  • Als u opeens slechter gaat zien. Dan moet u met spoed naar de oogarts.

Meer informatie over arteriitis temporalis

Voor meer informatie over arteriitis temporalis kunt u terecht bij het Reumafonds.

De informatie over arteriitis temporalis is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Polymyalgia rheumatica en arteriitis temporalis.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 18 dec 2014