Ik heb artrose van de hand

In het kort

In het kort

  • Bij artrose verandert het kraakbeen van uw handgewrichten.
  • De klachten zijn stijfheid en pijn in uw pols, vinger of duim.
  • Het is belangrijk om te blijven bewegen, maar overbelasting te voorkomen.
  • Pijnstillers kunnen klachten verminderen.
  • Bij erge klachten kan een injectie of operatie soms helpen.
Videos

Videos

Beschrijving

Wat is artrose van de hand?

In uw hand zitten verschillende gewrichten, de pols, in de vingers en in de duim. Een gewricht verbindt twee botten met elkaar. Op de uiteinden van die botten zit een laagje kraakbeen. Gezond kraakbeen is heel glad, zodat de gewrichten gemakkelijk kunnen buigen, draaien of strekken.

Bij artrose is het kraakbeen aan de uiteinden van de botten dunner geworden. De oppervlakte is niet meer zo glad, maar onregelmatig. Daardoor bewegen de gewrichten minder gemakkelijk.

Veel mensen denken bij artrose aan slijtage. Dat is niet helemaal juist. Uw gewricht is niet versleten, maar er is wel iets in veranderd.  

Verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen van artrose van de hand?

  • Artrose in de hand begint meestal met stijfheid en pijn in de pols, vinger(s) of duim.
  • De klachten zijn het ergst als u na rust uw hand weer beweegt, bijvoorbeeld als u ‘s morgens wakker wordt.
  • Na 10 minuten bewegen vermindert de stijfheid weer.
  • Bij zware of lange belasting kunt u pijn krijgen in uw hand, vooral als u kracht gebruikt.
  • Uw vinger of pols kan tijdelijk stijver en ook dik en warm zijn. Dan is het gewricht ontstoken.
  • Bij artrose kunnen uw vingers er op de duur wat ‘knokig’ gaan uitzien. Dat komt doordat er wat extra bot aangroeit. Dit gebeurt vooral aan de randen van de vingergewrichtjes.
  • Soms lukt het niet meer om bepaalde bewegingen te maken. U kunt bijvoorbeeld uw vinger(s) niet meer helemaal strekken of buigen.
  • Ook kan de kracht in uw handen verminderen, waardoor u minder goed kunt knijpen of grijpen.
Oorzaken

Hoe ontstaat artrose?

Hoe artrose ontstaat, is niet precies bekend. Duidelijk is wel dat het vaker voorkomt:

  • bij mensen vanaf 45 jaar
  • bij vrouwen
  • bij mensen met overgewicht
  • in beroepen waarbij de gewrichten sterk worden belast
  • als artrose veel in de familie voorkomt

Soms ontstaat artrose na beschadiging van een gewricht door een ongeval.

Onderzoek

Hoe wordt artrose aangetoond?

De huisarts kan artrose meestal aan uw klachten herkennen. De huisarts vraagt naar uw klachten en onderzoekt het gewricht.

Röntgenfoto's zijn niet nodig om artrose vast te stellen. Artrose is namelijk niet altijd te zien op een foto. En andersom is op een foto soms artrose te zien, terwijl iemand geen klachten heeft. Daarom wordt meestal geen röntgenfoto gemaakt om artrose vast te stellen.

De ernst van de pijn heeft vooral te maken met veranderingen in het gewricht (zoals ontsteking van het slijmvlies van het gewricht) die op een foto niet te zien zijn.

Adviezen

Adviezen bij artrose van de hand

Bij artrose is het belangrijk voldoende te blijven bewegen, maar overbelasting te voorkomen.

Oefeningen doen

Het is goed om een half uur per dag oefeningen te doen met uw pols- en handspieren. Zo worden ze sterker en voorkomt u stijfheid en pijn. U kunt bijvoorbeeld uw polsen buigen en strekken, een vuist maken, en de vingers strekken en spreiden. Een oefentherapeut kan u laten zien welke oefeningen u (thuis) kunt doen. 

In het begin zijn de oefeningen misschien wat pijnlijk, maar als u even doorzet wordt de pijn minder. Als uw gewrichten veel pijn doen, kunt u uw hand in warm water houden terwijl u bijvoorbeeld in een zachte bal of spons knijpt.

Napijn

Het kan zijn dat u een tijdje na het oefenen ‘napijn’ krijgt. Dat is een teken dat u de oefening de volgende keer iets korter of iets minder intensief moet doen.

Tijdelijk ontzien

Wanneer u erg veel pijn heeft, is het goed om uw hand tijdelijk wat te ontzien. Blijf de gevoelige hand wel regelmatig losjes bewegen. Probeer uw dagelijkse handelingen weer op te pakken zodra het iets beter gaat. Begin weer met eenvoudige oefeningen en geef niet te snel op.

Overbelasting voorkomen

Een oefentherapeut kan u ook leren hoe u in het dagelijks leven met uw klachten kunt omgaan en hoe u overbelasting voorkomt. Soms is het verstandig om tijdelijk een spalk te dragen. 

Hobby of beroep

Het kan nodig zijn om van hobby of beroep te veranderen om uw pijnlijke handen en polsen te ontlasten. Een ergotherapeut geeft hierover advies; uw huisarts kan u hiervoor verwijzen.

Wat niet helpt

Er is onderzoek gedaan naar het nut van koude kompressen, acupunctuur, ultrageluidbehandeling en gebruik van braces bij artrose. Maar het is niet bewezen dat een van deze behandelingen of hulpmiddelen helpt.

Voedingssupplementen (glucosamine , chondroïtine) worden niet aanbevolen. Er is onvoldoende bewijs dat ze helpen.

chondroitine

Chondroïtine is een lichaamseigen stof die voorkomt in bindweefsel, kraakbeen, pezen en huid. Het is een bouwstof van kraakbeen.

Het is te gebruiken bij artrose.

Bron: Apotheek.nl

glucosamine

Glucosamine is een lichaamseigen stof die voorkomt in bijna alle weefsels van het lichaam. Het is een bouwstof van kraakbeen.

Het is te gebruiken bij artrose.

Bron: Apotheek.nl
Medicijnen

Medicijnen bij artrose

  • Als u door de pijn niet goed kunt bewegen, kunt u een NSAID-gel op het gewricht smeren of paracetamol gebruiken om de pijn te verminderen. Met minder pijn lukt het vaak beter om te bewegen en oefeningen te doen.

  • NSAID's (zoals diclofenac  en ibuprofen ) zijn pijnstillers met een beetje ontstekingsremmende werking. Smeer diclofenac gel 1-3% of ibuprofen gel 5%, 2 tot 4 maal per dag zachtjes op de pijnlijke plek.
    Een NSAID-gel werkt bij gewrichtspijn even goed als NSAID's die u als tabletten of zetpil neemt. Het voordeel is dat de gel minder bijwerkingen heeft (alleen soms tijdelijk lichte irritatie van de huid).

  • Helpt de gel onvoldoende? Is de huid geïrriteerd? Heeft u in meer gewrichten artrose? Of vindt u smeren vervelend? Kies dan voor paracetamol (tabletten of zetpil). Paracetamol heeft weinig of geen bijwerkingen.

  • U kunt de gel ook met paracetamol combineren.
     
  • Komt de pijn steeds terug? Dan kunt u de pijnstiller op vaste tijden gebruiken.
     
  • Blijft u klachten houden? Of worden de klachten tijdelijk erger (opvlamming van de artrose) met meer stijfheid, lichte zwelling en warm aanvoelen van het gewricht? Dit zijn kenmerken van een gewrichtsontsteking. Bij een gewrichtsontsteking schrijft de huisarts meestal een NSAID voor in de vorm van tabletten (of een zetpil). Doordat NSAIDs een licht ontstekingsremmende werking hebben, werken ze bij een gewrichtsontsteking vaak beter dan paracetamol. 
    Let op: NSAID's geven regelmatig vervelende bijwerkingen. Bent u ouder dan 60 jaar? Of heeft u maag-, darm-, hart-, vaat- of nierproblemen? Of gebruikt u medicijnen? Of heeft u ooit een allergische reactie gehad na een NSAID? Vraag dan eerst aan uw huisarts of apotheek of u een NSAID mag gebruiken.
     
  • Als NSAID’s niet helpen, of als u ze niet mag gebruiken, dan kunt u in een periode van toegenomen klachten van artrose eventueel een corticosteroïd-injectie in het gewricht krijgen om de ontsteking te remmen. Dit helpt meestal binnen 24 uur. De werking kan ongeveer 3 weken aanhouden.

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht.

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met artrose?

Hoe artrose verloopt verschilt per persoon.

De klachten kunnen vanzelf overgaan en wegblijven. Zelfs hardnekkige klachten kunnen soms na enkele weken nog verminderen. Meestal zijn de klachten wisselend. Perioden waarin de klachten verergeren en perioden waarin u minder klachten heeft, wisselen elkaar af.

Als het kraakbeen eenmaal is veranderd, is dat meestal blijvend.

Bij ernstige artrose komt het voor dat het gewricht na verloop van tijd minder goed werkt. U kunt er dan minder goed mee bewegen.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij artrose

Bespreek het met uw huisarts als de klachten door artrose lang aanhouden of verergeren. Een gewrichtsinjectie met een ontstekingsremmer kan dan soms helpen.

Een operatie is zelden nodig. Dit wordt pas overwogen als u het gewricht nog maar moeilijk kunt bewegen of wanneer u 's nachts veel pijn blijft houden. De huisarts bespreekt dit met u en kan u dan naar een orthopedisch chirurg verwijzen.
De chirurg onderzoekt het gewricht en maakt een foto om te kijken wat de mogelijkheden zijn. Hij of zij bespreekt met u welke behandeling mogelijk is en wat de voor- en nadelen zijn van een operatie. Soms is het bijvoorbeeld mogelijk om met een operatie stukjes aangegroeid bot te verwijderen of het gewricht te vervangen door een kunstgewricht.

Meer informatie

Meer informatie over artrose

Kijk voor meer informatie bij ReumaNederland.

Hulp regelen

Meer informatie over zorg en ondersteuning

Een overzicht van hulpmiddelen voor dagelijkse activiteiten, lopen, fietsen of de persoonlijke verzorging vindt u op Hulpmiddelenwijzer.

Regelhulp.nl biedt u informatie over zorg regelen, mantelzorg en hulp in het dagelijks leven. Regelhulp.nl is een digitale wegwijzer van de overheid.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.