Ik heb artrose van de hand

In het kort

In het kort

  • Bij artrose van uw hand is het kraakbeen dunner in de gewrichten van uw pols, duim of vingers. 
  • U kunt daardoor last hebben van pijn en stijfheid in deze gewrichten. 
  • Blijf uw hand gebruiken. Bewegen en oefenen is goed tegen uw klachten.
  • Oefen minder lang of zet minder kracht, als u na bewegen meer pijn heeft.
  • Tegen de pijn kunt u pijnstillers gebruiken.
  • Tijdens bewegingen die veel pijn doen kan een spalk tijdelijk steun geven.
  • Heeft u opeens veel meer pijn, dan kan een prik helpen. 
  • Blijft u veel pijn en stijfheid houden, dan kan een operatie soms helpen.
Video's

Video's

Wat is het

Wat is artrose van de hand?

Bij artrose van de hand verandert het kraakbeen in één of meer gewrichten in uw hand. Bijvoorbeeld in uw pols, duim of vingers.   

Een gewricht verbindt twee botten met elkaar. Op die botten zit een laagje kraakbeen. Dat kraakbeen is normaal glad. Zo kan het gewricht makkelijk buigen, draaien en strekken. 

Bij artrose is het kraakbeen dun en niet glad. Daardoor beweegt het gewricht minder makkelijk. Ook is het laagje cellen (slijmvlies) aan de binnenkant van het gewricht steeds ontstoken. 

Na een tijd worden de botten ook breder bij de gewrichten. U kunt dat soms ook zien; u krijgt bijvoorbeeld dikke knokkels van de vingers. 

Wat merk ik

Wat merk ik bij artrose van de hand?

  • Artrose in uw hand begint met stijfheid en pijn in uw duim, vingers of pols. 
    U merkt dit vooral 's ochtends of bij bewegen na een tijd stilhouden van uw hand. Dit heet ochtendstijfheid en startpijn. Na 10 tot 30 minuten bewegen merkt u dat uw hand minder stijf wordt. 
  • U voelt ook pijn als u uw hand lang achter elkaar gebruikt of veel kracht zet. 
  • U heeft minder kracht in uw hand, waardoor u minder goed kunt knijpen, grijpen of draaien. 
    U merkt dit bijvoorbeeld als u een pincet gebruikt, een sleutel in het slot omdraait, de kraan dicht draait of iets uitwringt. 
  • Soms zijn de klachten erger en soms weer minder. 
  • Soms wordt een gewricht tijdelijk stijf, dik en warm en doet het veel meer pijn. Dan is het gewricht ontstoken. 
  • Hoe het verder gaat met artrose verschilt per persoon. Bij veel mensen wordt de pijn met de jaren erger. 
  • Met de jaren gaan uw vingers er anders uitzien. Er kan extra bot aangroeien aan de randen van de gewrichten. Het gewricht wordt daardoor breder. 
  • Als de artrose erger wordt, kunt u sommige dingen niet meer doen met uw hand. U kunt bijvoorbeeld uw vingers niet meer helemaal strekken of buigen. 
Oorzaken

Hoe ontstaat artrose?

Hoe artrose ontstaat, is niet precies bekend. 
Wel weten we dat artrose vaker voorkomt: 

  • bij vrouwen
  • vanaf 45 jaar 
  • bij overgewicht 
  • bij mensen met artrose in andere gewrichten 
  • bij mensen die eerder een botbreuk hebben gehad.

Soms ontstaat artrose:

  • na jaren van activiteiten die zwaar zijn voor de gewrichten 
  • nadat een gewricht bij een ongeluk is beschadigd
  • of na een andere ziekte van de gewrichten zoals bij reumatoïde artritis
Onderzoek

Hoe weet ik of ik artrose heb?

Uw huisarts herkent artrose meestal als u over uw klachten vertelt. Ook onderzoekt uw huisarts uw gewricht. 

Röntgenfoto's zijn meestal niet nodig. Een foto laat niet goed zien hoe erg uw klachten zijn. 

Adviezen

Adviezen bij artrose van de hand

Bij artrose is het belangrijk om te blijven bewegen maar overbelasting te voorkomen. Hieronder leggen we uit hoe u dat doet: 

Oefeningen doen 

Het is goed om te oefenen met uw pols- en handspieren. Zo worden uw spieren sterker en voorkomt u stijfheid en pijn. U kunt bijvoorbeeld uw polsen buigen en strekken, een vuist maken, en de vingers strekken en spreiden. Of in een zachte bal of spons knijpen. Bij pijn kunt u uw hand in warm water houden terwijl u oefent. Krijgt u na het oefenen extra pijn? Dan doet u de oefening de volgende keer iets korter of met minder kracht. 
Heeft u minder kracht in uw hand en kunt u er minder mee doen? Een handtherapeut kan u laten zien welke oefeningen u het beste kunt doen. 

In een periode van veel pijn uw hand tijdelijk 'sparen' 

Heeft u een periode veel pijn? Doe dan tijdelijk geen dingen waarbij u kracht moet zetten met uw pijnlijke hand. Blijf de hand wel regelmatig losjes bewegen. Wanneer het weer iets beter gaat, kunt u weer doorgaan met de dingen die u normaal doet. Begin dan ook weer met eenvoudige oefeningen. 

Brace of spalk 

Het dragen van een brace of spalk kan extra steun geven, waardoor u minder pijn heeft bij bepaalde bewegingen. Draag deze alleen bij veel pijn, of tijdens activiteiten die veel pijn doen. Als u een brace te vaak lang draagt kan het gewricht juist stijf worden. Zorg dus wel dat u uw handspieren blijft gebruiken en regelmatig oefent. Het is belangrijk dat een brace goed past. Een brace koopt u bij een thuiszorgwinkel, drogist of apotheek. Een spalk wordt op maat gemaakt. Uw huisarts of een handtherapeut geven u advies hierover. 
 
Leren hoe u gewone dingen kunt blijven doen  

Soms kunt u sommige dingen niet meer doen, doordat u te weinig kracht heeft in uw hand. Of omdat u te veel pijn heeft bij het bewegen en kracht zetten.  
Een handtherapeut kan u advies geven op welke manier u uw hand het beste kunt gebruiken. Gebruik van hulpmiddelen kan daarbij helpen. Bijvoorbeeld aangepast bestek, een blokje om uw pen vast te houden, of een kraan met een hendel.   

Werk of hobby 

Soms zijn aanpassingen nodig bij uw werk of hobby. Bijvoorbeeld als u daarbij veel pijn heeft. Of als u te weinig kracht heeft in uw handen. Een ergotherapeut geeft hierover advies. Uw huisarts kan u hiervoor verwijzen. 
Neem ook contact op met de bedrijfsarts. Die bespreekt met u hoe u zo goed mogelijk kunt blijven werken.  

Medicijnen

Medicijnen bij artrose

Is de pijn een tijd erger? Of gaat u iets doen dat bij u vaak extra pijn geeft? 

  • Dan kunt u paracetamol gebruiken: 2 pillen (= 1000 milligram), 3 of 4 keer per dag. Slik deze hoeveelheid nooit langer dan 4 weken achter elkaar. 
  • Als dit niet genoeg helpt, kunt u er een NSAID bij gebruiken: ibuprofennaproxen  of diclofenac
    U kunt kiezen voor pillen of een gel die u op het gewricht smeert. 
    Slik deze pillen maximaal 2 weken achter elkaar. 
    Gel kunt u langer gebruiken. 
    Bent u ouder dan 60 jaar? Heeft u een andere ziekte dan artrose? Of gebruikt u al andere medicijnen? Vraag aan uw huisarts of apotheker of u een NSAID mag gebruiken. 

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), ziekte van Bechterew en jicht (ontsteking in uw gewricht).

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (het kraakbeen in uw gewrichten wordt dunner), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn. Ook bij ontstekingen van de gewrichten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij pijnlijke, stijve en versleten gewrichten (artrose), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Bron: Apotheek.nl

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij artrose van de hand?

De huisarts spreekt met u af wanneer u voor controle komt.  
Als u een spalk heeft gebruikt en dit niet heeft geholpen, dan stopt u daar nu mee. 
Helpt de spalk wel, dan kunt u die blijven gebruiken: Alleen tijdens bezigheden die veel pijn geven of bij extra veel pijn.  

Soms verwijst de huisarts u naar een handtherapeut voor advies over oefenen en bewegen, gebruik van hulpmiddelen, een brace of een spalk.  

Hebben uw klachten te maken met uw werk, neem dan ook contact op met de bedrijfsarts.  

Heeft u ineens extra veel pijn, dan kan een prik in het gewricht tijdelijk helpen tegen de pijn. In de prik zit een hormoon dat ontstekingen remt (corticosteroïd).  
De prik heeft ook nadelen: 
U kunt de 1e dag meer pijn hebben. 
U kunt 1 tot 2 dagen last hebben van blozen (ineens rood worden in uw gezicht en hals en zweten). 
De huid op de plek van de prik kan verkleuren. 
Er is ook een kleine kans op een ontsteking of beschadiging op de plek van de prik. 

Bij ernstige artrose kan een operatie soms helpen. Bijvoorbeeld als u veel pijn houdt of belangrijke dingen niet meer kunt doen. De huisarts kan u dan verwijzen naar een chirurg. Soms is het bijvoorbeeld mogelijk om stukjes aangegroeid bot weg te halen, het gewricht vast te zetten of te vervangen door een kunstgewricht. 

Wanneer bellen?

Wanneer bellen bij artrose van de hand?

Maak een afspraak met uw huisarts

  • als u hulp wilt bij oefeningen doen
  • als de klachten erger worden 
  • als u advies of hulpmiddelen nodig heeft om uw dingen te blijven doen. Bijvoorbeeld in huis, op uw werk of bij uw hobby. 
  • als u sommige bewegingen niet meer kunt maken en daardoor belangrijke dingen niet meer kunt doen, zoals werk.
Meer informatie

Meer informatie over artrose van de hand

We hebben deze informatie gemaakt met

Kijk voor meer informatie over artrose bij: 

Hulp regelen

Websites over hulp en hulpmiddelen

Kijk hier voor een handtherapeut bij u in de buurt. 

Zoekt u een hulpmiddel om dingen te kunnen blijven doen, zoals werken, huishouden of uzelf verzorgen, kijk dan op Hulpmiddelenwijzer.nl.

Op Informatielangdurigezorg.nl/regelhulp staat informatie over zorg regelen, mantelzorg en hulp bij de dingen die u elke dag doet.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u een tip hoe wij Thuisarts.nl kunnen verbeteren?