Ik gebruik medicijnen voor astma

In het kort

In het kort

  • Bij astma krijgt u medicijnen om in te ademen. 
  • Via een apparaatje (een inhalator) ademt u een beetje medicijn in. Dit heet een pufje.   
  • Er zijn twee soorten medicijnen: luchtwegverwijders en ontstekingsremmers.
  • Luchtwegverwijders gebruikt u als u klachten heeft. Ze werken binnen een half uur na inademen.
  • Als u vaak klachten heeft, schrijft uw huisarts ontstekingsremmers voor.
Beschrijving

Behandeling van astma met medicijnen

Astma is meestal goed te behandelen met medicijnen, in combinatie met het volgen van de adviezen, zoals niet roken en genoeg bewegen. 

Medicijnen genezen astma niet. Maar als u de medicijnen goed gebruikt en de adviezen opvolgt, kunnen de klachten wel lang wegblijven of behoorlijk verminderen.

De medicijnen ademt u in zodat ze rechtstreeks inwerken op de luchtwegen. Een ander woord voor inademen is inhaleren. Daarom heten de medicijnen inhalatiemedicijnen. Er zijn 2 soorten: luchtwegverwijders en ontstekingsremmers.

Welke medicijnen u nodig heeft, hangt af van hoe vaak u klachten heeft en hoe erg de klachten zijn.

Medicijnen

Medicijnen bij astma

Luchtwegverwijder

Een luchtwegverwijder zorgt ervoor dat de spiertjes rond de luchtwegen minder samentrekken. Er komt dus meer ruimte in de luchtwegen. Een luchtwegverwijder werkt snel: binnen 10 tot 30 minuten bent u minder benauwd.
Er zijn luchtwegverwijders die kort werken (4 tot 6 uur), zoals salbutamol, en luchtwegverwijders die lang werken (12 tot 48 uur), zoals formoterol. 

Sommige luchtwegverwijders geven bijwerkingen: trillende handen, onrust en hartkloppingen. Deze bijwerkingen kunnen vervelend zijn, maar kunnen geen kwaad. Een andere mogelijke bijwerking is gaatjes in tanden. U kunt dit voorkomen door telkens na het inhaleren de mond goed te spoelen met water.  

Ontstekingsremmer

Een ontstekingsremmer (inhalatiecorticosteroïd) remt de ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Het middel begint pas na een paar weken optimaal te werken. Bij regelmatig gebruik vermindert in een aantal weken de zwelling van het slijmvlies en de slijmvorming. Het zorgt er ook voor dat de spiertjes rond de luchtwegen minder samentrekken. Voorbeelden van ontstekingsremmers zijn beclometason en budesonide. 

Mogelijke bijwerkingen zijn heesheid en een schimmelinfectie in de mond. Na het inhaleren moet u de mond spoelen en/of de tanden poetsen. Dat helpt tegen de bijwerkingen.
Wanneer u een hoge dosis ontstekingsremmer gebruikt, kunt u blauwe plekken krijgen, vooral op uw armen en benen. Deze bijwerking komt zelden voor. 

Wanneer welk medicijn?

  • Als u hooguit 1 of 2 keer in de week klachten heeft en verder gewoon actief kunt zijn, is het voldoende een kortwerkende luchtwegverwijder te gebruiken. U neemt de medicijnen dan alleen op het moment dat u klachten heeft.
  • Als u van tevoren weet dat u klachten kunt krijgen, bijvoorbeeld bij sporten, kunt u een kwartier van tevoren een kortwerkende luchtwegverwijder inhaleren. Die werkt dan ongeveer 2 uur.
  • Bent u 3 keer per week of vaker benauwd, dan is het beter dagelijks een ontstekingsremmer te gebruiken. De ontsteking van de luchtwegen verdwijnt dan geleidelijk. Ook de benauwdheid gaat dan over. 
    In het begin heeft u naast de ontstekingsremmer ook nog de kortwerkende luchtwegverwijder nodig. Als de benauwdheid over is, blijft u de ontstekingsremmer dagelijks gebruiken. De luchtwegverwijder gebruikt u alleen nog op momenten dat het nodig is.
  • Is uw astma niet goed onder controle te krijgen met de ontstekingsremmer, de kortwerkende luchtwegverwijder en de leefregels (zoals genoeg bewegen)? Dan kan uw huisarts een langwerkende luchtwegverwijder voorschrijven, naast de ontstekingsremmer. Er zijn ook medicijnen waarin een ontstekingsremmer en een langwerkende luchtwegverwijder samen zitten.

Bij een ernstige aanval van astma is soms een andere ontstekingsremmer (prednisolon ) nodig in de vorm van tabletten of capsules (gedurende 1 tot 2 weken). Ook krijgt u dan extra luchtwegverwijders. 

Hoe werken de apparaatjes met inhalatiemedicijnen?

Poederinhalator
Het poeder uit een poederinhalator moet u krachtig inademen. In de meeste inhalatoren zit een voorraad voor 50, 60, 100 of 200 inhalaties. Sommige inhalatoren werken met poedercapsules, waarvan u er elke keer weer 1 in het apparaatje moet stoppen. Op inhalatorgebruik.nl ziet u in een filmpje stap voor stap hoe u uw medicijn goed inhaleert met een apparaatje. Ook kunt u er de gebruiksaanwijzing downloaden.

Tijdens het inhaleren kan het poeder kriebel in de keel veroorzaken. Soms helpt het om vlak voor het inhaleren een slok koud water te drinken. 

Puffer (= aërosol) met voorzetkamer
Een puffer of aërosol is een soort spuitbusje. Het is belangrijk de puffer te schudden voor gebruik. De meeste mensen gebruiken een voorzetkamer erbij, omdat dit het inademen makkelijker maakt. U zet het busje op de voorzetkamer. Als u het busje indrukt, wordt er 1 pufje medicijn in de voorzetkamer gespoten en ademt u dit in via het mondstuk. Neem 1 puf per keer.

Op inhalatorgebruik.nl ziet u in een filmpje stap voor stap hoe u uw medicijn goed inhaleert met een apparaatje. 

Bespreek het inhaleren met uw huisarts, de praktijkondersteuner en/of apotheker.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl

prednisolon

Prednisolon is een bijnierschorshormoon, ook wel corticosteroïd genoemd.
Bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties. Ze zijn ook nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven prednisolon voor bij:

  • Aandoeningen met ernstige ontstekingen. Bijvoorbeeld luchtwegontstekingen (zoals astma, COPD en sarcoïdose), reumatische aandoeningen (zoals reuma, polymyalgie en jichtaanvallen), darmziekten (namelijk colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn), het syndroom van Sjögren, bepaalde oogontstekingen, clusterhoofdpijn, lupus erythematodes (LE), ernstige huidontstekingen (zoals bij lepra), bepaalde bloedziekten (zoals de bloedstollingsziekte ITP), ernstige allergische reacties, Bellverlamming (een vorm van gezichtsverlamming) en nierziektes (zoals het nefrotisch syndroom).
    Bij ontstekingsziekten wordt het op verschillende manieren toegepast: in een hoge dosering gedurende enkele dagen tot weken (stootkuur) en in een lagere dosering gedurende meerdere maanden (langdurige behandeling). Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.
  • Prednisolon wordt ook gebruikt om afstotingsreacties tegen te gaan na orgaantransplantaties en als onderdeel van een behandeling bij kanker.
  • Ook wordt het gebruikt om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen aan te vullen (zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom).
    Als men het op deze manier gebruikt heet het substitutietherapie.

Aandoeningen waarbij prednisolon wordt gebruikt zijn:

Bron: Apotheek.nl
Hoe gebruiken?

Hoe gebruik ik een inhalator?

Bijna alle longmedicijnen worden ingeademd met speciale apparaatjes: inhalators. Ze zijn er in allerlei vormen en maten. Filmpjes met uitleg over deze apparaatjes vindt u op inhalatorgebruik.nl. Klik daarvoor op het plaatje hieronder. Vervolgens kiest u de inhalator en ziet u een filmpje over hoe de inhalator gebruikt moet worden.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken.

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder met de medicijnen bij astma?

Als u alleen een luchtwegverwijder gebruikt

Als u af en toe (2 keer per week of minder) een kortwerkende luchtwegverwijder nodig heeft, is regelmatige controle bij de huisarts niet nodig.

Maak wel een nieuwe afspraak bij uw huisarts als uw klachten erger worden en u de luchtwegverwijder vaker nodig heeft. Laat bij uw huisarts of de praktijkondersteuner zien hoe u de medicijnen inademt. Heeft u de luchtwegverwijder 3 keer per week of vaker nodig? Dan krijgt u er mogelijk een ontstekingsremmer bij.

Als u een ontstekingsremmer (en eventueel luchtwegverwijders) gebruikt

Gebruikt u al een ontstekingsremmer en houdt u klachten, dan wordt de hoeveelheid daarvan verhoogd. Of u krijgt bij de ontstekingsremmer een langwerkende luchtwegverwijder.
In het begin komt u om de 3 maanden voor controle bij uw huisarts of praktijkondersteuner, daarna nog maar 1 keer per jaar. De huisarts/praktijkondersteuner kijkt dan of uw medicijnen weer moeten worden aangepast (bijvoorbeeld verminderd). Soms is ook een longfunctietest nodig om de werking van uw medicijnen te bekijken. 
Als uw astma met de medicijnen niet goed onder controle te krijgen is, verwijst de huisarts u door naar de longarts. 

Bespreek met uw huisarts of praktijkondersteuner op welke momenten u zelf kunt beslissen om de medicijnen aan te passen. Zo krijgt u zelf meer controle op uw astma.

Wanneer contact?

Wanneer contact opnemen bij astma?

Neem contact op met uw huisarts in een van deze situaties:

  • Uw klachten verminderen niet. 
  • U heeft problemen met de medicijnen.
  • U heeft 3 keer per week of vaker een luchtwegverwijder nodig.

Neem uw longmedicijn(en) mee als u naar de huisarts gaat. Vaak is het handig om even te bekijken hoe u uw inhalator gebruikt.

Bel de huisarts met spoed als u een of meer van deze klachten heeft:

  • benauwdheid in rust: u heeft bijvoorbeeld moeite met het uitspreken van een hele zin of heeft het benauwd als u ligt
  • een snelle ademhaling
  • een snelle hartslag

Bij een ernstige astma-aanval met uitputting, sufheid en blauwpaarse verkleuring van de huid: bel direct de ambulance met 112.

Meer informatie
Video's

Video's

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.