In het kort
- Basaalcel-kanker zit vaak op je gezicht, handen of onderarmen.
- Het verspreidt bijna nooit naar andere delen van je lichaam.
- Je kunt wel meer plekjes huid met basaalcel-kanker krijgen.
- Je kunt de plek of plekjes meestal het beste laten wegsnijden.
- Controleer zelf je hele huid. Doe dit elke 3 maanden.
- Zorg dat je huid weinig in de zon komt.
- Gebruik overdag een zonnebrand-crème met factor 30 of 50.
Wat is basaalcel-kanker?
Basaalcel-kanker is kanker in de buitenste laag van je huid.
Van alle soorten huidkanker komt basaalcel-kanker het meeste voor.
1 op de 5 Nederlanders krijgt ooit 1 of meer plekjes basaalcel-kanker. Vooral als je 30 jaar of ouder bent, wordt de kans erop steeds groter.
Wat merk je van basaalcel-kanker?
In het begin ziet basaalcel-kanker eruit als een huidkleurig of roze bultje. Het bultje kan ook bruin of donkerrood worden.
Op de website van huidartsen vind je een aantal voorbeelden van hoe basaalcel-kanker eruit kan zien.
Het zit vooral op de huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen, zoals:
- voorhoofd
- neus
- wenkbrauw
- ooglid
- jukbeen
- oor
- lip
- handen en onderarmen
Het bultje of plekje wordt langzaam iets groter.
- Er ontstaat een wondje in het bultje met een korstje. Het korstje gaat er makkelijk af.
- Het kan makkelijk gaan bloeden.
- Rond het wondje kan een bobbelig randje ontstaan. De bobbeltjes kunnen glimmen.
- De basaalcel-kanker kan ook plat blijven, vaak met kleine schilfers.
Waardoor ontstaat basaalcel-kanker?
De kans op basaalcel-kanker is groter in 1 of meer van deze situaties:
- Je huid is vaak door de zon verbrand.
- Je bent als kind veel in de zon geweest.
- Je hebt jarenlang veel zonlicht op je huid gehad.
- Je hebt veel straling van een hoogtezon, zonnebank of solarium op je huid gehad.
- Je hebt een lichte huid, lichte ogen, sproeten, lichtblond of rood haar.
- Je hebt eerder al een plekje huid met actinische keratose of plaveiselcelkanker gehad.
- Je gebruikt of gebruikte jarenlang medicijnen waardoor je minder afweer hebt of had.
- Je hebt een erfelijke aanleg voor basaalcel-kanker. Dit komt heel weinig voor.
Hoe erg is het?
Basaalcel-kanker groeit langzaam.
Basaalcel-kanker zaait bijna nooit uit. De cellen van deze soort kanker gaan dus bijna nooit naar andere plekken in je lichaam.
Basaalcel-kanker kan wel doorgroeien onder je huid, bijvoorbeeld in je neus of in je oogkas, rondom je oog. En wegsnijden kan dan moeilijker zijn. Daarom is snel weg laten halen het beste.
Groter risico op schade
Basaalcel-kanker geeft een groter risico op schade bij 1 of meer van deze kenmerken:
- Het groeit in je gezicht in de buurt van je ogen, oren, lippen of neus, of tussen neus en lippen.
- Het is 2 centimeter of groter.
- Het komt terug op een plek waar al eerder basaalcel-kanker zat.
- Het groeit door onder de huid.
Behandeling door wegsnijden van de basaalcel-kanker
Je huisarts heeft een klein stukje uit het plekje gehaald. Zo'n stukje heet een biopt. Dit biopt is onderzocht en daaruit werd duidelijk dat het plekje basaalcel-kanker is. Er zijn verschillende soorten basaalcel-kanker.
Je bespreekt daarna samen wat voor jou de beste behandeling is. En of de huisarts dat zelf doet, of een huid-arts.
Je huisarts stuurt je altijd door naar de huid-arts bij 1 of meer van deze dingen:
- De plek met basaalcel-kanker is groot.
- De basaalcel-kanker zit op je gezicht.
- De plek lijkt door te groeien onder je huid.
- De basaalcel-kanker is teruggekomen op dezelfde plek.
Zo gaat wegsnijden
Meestal is wegsnijden van basaalcel-kanker de beste behandeling.
Eerst krijg je een prik om de huid te verdoven. Dit doet heel even pijn.
Daarna snijdt je huisarts of de huid-arts het plekje plus een randje gezonde huid weg. Zo is de kans groter dat de basaalcel-kanker meteen helemaal weg is. Daarna wordt het wondje dichtgemaakt. Door de verdoving voel je dat allemaal niet.
Is de wond groot of zit er weinig rek in de huid? Dan kan de huid-arts ergens anders een stukje huid weghalen, bijvoorbeeld van achter het oor. En daarmee de wond dichtmaken.
Het stukje huid met basaalcel-kanker wordt onderzocht. Zitten er nog kankercellen in de randen? Dan moet de huid-arts om het wondje heen nog een extra randje wegsnijden.
Andere behandelingen van basaalcel-kanker
Soms zijn andere behandelingen mogelijk. Dit hangt af van het soort basaalcel-kanker en hoe diep het in de huid zit. Je huisarts of huid-arts bespreekt de voordelen en nadelen. Zo kies je samen een behandeling. Bijvoorbeeld:
Het plekje bevriezen met stikstof
Deze behandeling kan alleen als de basaalcel-kanker niet diep in de huid zit. Je huisarts doopt een wattenstaafje in vloeibare stikstof. En drukt dit tegen het plekje. De huisarts doet dit 2 keer achter elkaar. Het geeft een brandend, prikkend gevoel. Het plekje bevriest en er kan een blaar op komen. Die is na een paar dagen weer weg. Bevriezen kan ook met een spray met stikstof.
Het plekje kan lichter of donkerder blijven. Vooral als je een donkere huid hebt.
Een crème die cellen doodt
Dit is een soort chemotherapie voor het plekje. Dit heet 5FU (5-fluoro-uracilcrème).
Deze behandeling kan alleen als de basaalcel-kanker niet diep in de huid zit.
- Smeer deze crème 's ochtends en 's avonds op het plekje basaalcel-kanker.
- Doe dit 4 weken lang.
- Je huid lijkt eerst erger te worden: rood en dik, met korstjes en jeuk.
- Doe geen pleisters of verband over het plekje.
- Was je handen goed na het insmeren.
- Na die 4 weken gaan de rode plekjes, korstjes en jeuk weer weg.
- Het kan een paar weken duren voor je huid helemaal hersteld is. Bij sommige mensen duurt het wat langer.
Een crème die je afweer helpt
De crème helpt je afweer en heet
imiquimod
. Je afweer kan de basaalcel-kanker zo beter aanvallen.
De crème kan jeuk en rode plekken geven. Soms met schilfers, wondjes en korstjes.
Behandeling met crème en licht
De crème gaat de kankercellen in. Die worden daardoor extra gevoelig voor licht.
Daarna worden de kankercellen met speciaal rood licht bestraald. Hiervan kunnen de kankercellen doodgaan. Je huid kan erdoor van kleur veranderen.
Bestralen
Soms is een plekje wegsnijden in het gezicht moeilijk. Dan kunnen kleine plekjes in het gezicht eerst bestraald worden. Dit heet radiotherapie. Bestralen kan soms ook nadat de kanker is weggesneden.
imiquimod
Imiquimod remt de groei van cellen.
Artsen schrijven dit middel voor bij een speciaal soort genitale wratten, een vorm van kanker van de huid (basaalcelcarcinoom) en bij actinische keratose (een huidaandoening).
Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Hoe gaat het verder na de behandeling van basaalcel-kanker?
Na de behandeling van basaalcel-kanker kom je na 3 maanden op controle.
- Je arts controleert de plek op je huid. En controleert je hele huid om te kijken of er op andere plekken huidkanker begint. Je hebt namelijk een grotere kans dat je meer plekjes met huidkanker krijgt.
Bij 1 van de 10 mensen vindt de arts binnen 6 maanden een tweede plekje met basaalcel-kanker.
3 van de 10 mensen met basaalcel-kanker krijgen binnen 3 jaar een tweede plekje met basaalcel-kanker. - Spreek met je arts af of je nog terug moet komen of dat je je huid zelf gaat controleren.
- Als je je huid zelf gaat controleren: doe dit elke 3 maanden een keer.
Bescherm je huid goed tegen de zon:
- Zorg dat je niet te veel in de zon komt.
- De zonkracht is tussen 11.00 en 15.00 uur het sterkst. Blijf dan binnen of in de schaduw.
- Gebruik overdag een zonnebrand-crème met factor 30 of 50.
- Draag een hoed of pet als je in de zon bent.
Wanneer bellen na de behandeling van basaalcel-kanker?
Maak een afspraak bij de arts die de huidkanker heeft behandeld bij deze klachten:
- De dichtgemaakte wond wordt rood en dik.
Maak een afspraak bij je huisarts als je een nieuw plekje of bultje op je huid hebt en 1 of meer van deze dingen ontdekt:
- Het plekje of bultje wordt opeens ruw.
- Het verkleurt een beetje.
- Er zitten schilfers op.
- Het jeukt.
- Het bloedt.
- Het gaat open.
Over deze tekst
Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met de richtlijn voor huisartsen over verdachte vlekjes en plekjes op de huid.
Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.
NHG
Heeft deze informatie je geholpen?
Deze tekst is aangepast op