In het kort

  • Een bijbal-ontsteking komt vaak door een blaasontsteking of een soa. Daarom krijg je meestal medicijnen tegen bacteriën.
  • Tegen de pijn kun je paracetamol nemen.
  • Je kunt de pijn ook minder maken door je balzak te ondersteunen. Bijvoorbeeld met een strakke onderbroek.

Wanneer bellen?

Spoed: Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je hebt opeens heftige pijn in je balzak.
    Dit kan komen door een gedraaide bal. Je moet dan direct naar het ziekenhuis. Als het nodig is, krijg je een operatie.
  • Je voelt je steeds zieker.
    Je hebt bijvoorbeeld pijn die steeds erger wordt, of je bent misselijk of moet overgeven. Of je hebt koorts, 38 graden of meer.

Heb je een bijbal-ontsteking en slik je medicijnen tegen bacteriën? Maak dan een afspraak bij je huisarts bij 1 van deze dingen:

  • Je slikt 3 dagen medicijnen, maar je klachten worden niet minder.
  • Je bent na 4 weken nog niet helemaal beter.
  • Je krijgt na de behandeling met medicijnen nog een keer een bijbal-ontsteking.

Wat is een bijbal-ontsteking?

Bij een bijbal-ontsteking is een bijbal ontstoken.

Je bijballen zitten in je balzak en liggen tegen je zaadballen aan. Je kunt ze voelen aan de achterkant en bovenkant van je zaadballen.

Wat merk je van een bijbal-ontsteking?

Bij een bijbal-ontsteking merk je deze dingen:

  • Je hebt pijn aan 1 kant van je balzak. Die kant is ook dikker.
  • Je bijbal voelt vaak wat harder aan.
  • De pijn is meestal niet opeens heel erg. Vaak wordt de pijn in een paar weken erger.
  • Plassen geeft meestal een pijnlijk, prikkend of brandend gevoel.

Soms merk je ook 1 of meer van deze dingen:

  • Je hebt koorts, 38 graden of meer.
  • Je kunt het koud hebben en gaan rillen (koude rillingen).
  • Je voelt je ziek.
  • De huid van je balzak is warm en glanst.
  • Er komt wat vocht uit je penis (druiper).

Waardoor krijg je een bijbal-ontsteking?

Een bijbal-ontsteking krijg je meestal als bacteriën via je plasbuis in je bijbal komen. De bacteriën zorgen dan voor een bijbal-ontsteking.

Een bijbal-ontsteking komt vaak door 1 van deze dingen:

Je kunt een bijbal-ontsteking ook krijgen door 1 van deze dingen:

  • Je hebt een onderzoek van je blaas gehad of een operatie aan je blaas of prostaat. Of er is een stukje uit je prostaat weggehaald voor onderzoek (biopsie).
  • Je hebt een slangetje in je blaas gekregen, omdat je niet kon plassen (blaaskatheter).
  • Soms zorgt de bof voor een ontsteking van de zaadbal en de bijbal. Dit komt maar weinig voor.

Soms komt een bijbal-ontsteking niet door bacteriën. Dan kan het komen door een ziekte van de afweer of door bijwerkingen van medicijnen. Je kunt ook een pijnlijke, dikkere bijbal krijgen na een sterilisatie.

Hoe onderzoekt je huisarts of je een bijbal-ontsteking hebt?

Om te weten of je een bijbal-ontsteking hebt, vraagt je huisarts naar je klachten. Ook onderzoekt je huisarts voorzichtig je balzak en je liezen, tussen je onderbuik en je bovenbenen.

Je plas (urine) wordt ook onderzocht. Zo weet je huisarts of je een blaasontsteking of ontsteking van je prostaat hebt. En of je een soa hebt. Het kan een week duren voor de uitslag er is.

Soms is een echo in het ziekenhuis nodig. Dit gebeurt vooral als niet duidelijk is wat je hebt.

Welke medicijnen helpen bij een bijbal-ontsteking?

Je krijgt meestal medicijnen tegen bacteriën (antibiotica). Die doden de bacteriën die voor de bijbal-ontsteking zorgen.

  • Slik de medicijnen precies zoals je huisarts gezegd heeft. Dit staat ook op het doosje van de medicijnen.
  • Maak alle pillen op. Ook als je al eerder geen klachten meer hebt.

Je kunt nemen tegen de pijn. Als dat niet genoeg helpt, kun je een andere pijnstiller nemen zoals , of . Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven.

diclofenac

Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), ziekte van Bechterew en jicht (ontsteking in uw gewricht).

Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose (het kraakbeen in uw gewrichten wordt dunner), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

ibuprofen

Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij artrose, spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

naproxen

Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn. Ook bij ontstekingen van de gewrichten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies. Het wordt soms ook gebruikt bij pijnlijke, stijve en versleten gewrichten (artrose), spierpijn en klachten door griep of verkoudheid.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn door gehoorgangontsteking, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Wat kun je zelf doen bij een bijbal-ontsteking?

Dit kun je zelf doen bij een bijbal-ontsteking:

  • Je kunt de pijn minder maken door je balzak te ondersteunen.
    Bijvoorbeeld met een strakke onderbroek. Je kunt daar wat verbandgaas of maandverband in leggen, onder je balzak.
    Je kunt ook een speciale ondersteuner van de balzak kopen bij de apotheek. Dit heet een suspensoir.
  • Het kan prettig voelen om je balzak te koelen met een koud kompres. Dit kun je zelf maken: vul een plastic zakje met ijsklontjes en doe het in een washandje.
    Je kunt ook een coldpack kopen bij de apotheek of drogist. Leg een theedoek tussen je huid en het coldpack. Dan bevriest je huid niet.
  • Gebruik een condoom totdat je zeker weet dat je geen soa hebt.

Hoe gaat het verder bij een bijbal-ontsteking?

De medicijnen maken de klachten binnen 3 dagen minder.

Na 1 week ga je weer naar je huisarts. Die weet dan of je een blaasontsteking of ontsteking van je prostaat hebt. En of je een soa hebt.

Na de behandeling met medicijnen kan je balzak nog gevoelig of wat dikker zijn. Dit wordt steeds minder. Na 2 tot 4 weken ben je meestal helemaal beter.

Heb je een soa?

Vertel het aan de mensen met wie je seks hebt gehad als je een soa hebt. Zij hebben de medicijnen ook nodig. Gebruik een condoom totdat jij en je partner(s) voor de soa zijn behandeld.

Zorg dat je geen soa meer krijgt. Gebruik een condoom als je met verschillende mensen seks hebt.

Over deze tekst

NHG
Deze informatie is goedgekeurd door artsen.
Laatst gewijzigd: 1 apr 2026
Bronnen
  1. Nederlands Huisartsen Genootschap. Acute epididymitis bij volwassenen. 2026.