Ik heb gonorroe

Onderwerp
Synoniemen
Druiper

In het kort

  • Gonorroe is een seksueel overdraagbare aandoening (soa).
  • Gonorroe kan een infectie van de plasbuis, de vagina, de baarmoedermond, de anus of de keel veroorzaken.
  • Mannen hebben last van branderig plassen en helder of groengele afscheiding uit de penis (een druiper).
  • Vrouwen hebben last van branderig plassen en ruikende groengele afscheiding uit de vagina.  
  • Je kunt ook besmet zijn zonder dat je klachten hebt. En dan ongemerkt anderen besmetten.
  • De behandeling is met antibiotica.
  • Laat je zo nodig testen op andere soa’s.
  • Vrij veilig. Stel het aanschaffen van condooms niet uit. Zorg dat je altijd een condoom bij je hebt. 

Wat is gonorroe?

Gonorroe is een seksueel overdraagbare aandoening die wordt veroorzaakt door een bacterie (Neisseria gonorrhoeae).

De bacterie kan een infectie veroorzaken van:

  • de plasbuis,
  • de vagina en baarmoedermond,
  • de anus of
  • de keel.

Wat zijn de verschijnselen van gonorroe?

De verschijnselen van gonorroe komen 2 dagen tot 2 weken na de besmetting:

  • Vrouwen krijgen groene, vaak onaangenaam ruikende vaginale afscheiding. Het plassen kan pijn doen of een branderig gevoel geven. Sommige vrouwen merken niets van de infectie.
    De infectie kan zich naar de eileiders uitbreiden. Die kunnen hierdoor dicht gaan zitten. Dat geeft meer kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap en onvruchtbaarheid.
  • Mannen krijgen meestal binnen een of twee weken na besmetting een branderig gevoel bij het plassen. Uit de penis kan geelgroene pus of slijmerige, doorzichtige afscheiding druppelen (druiper). Ook de prostaat en de bijbal kunnen ontstoken raken.
  • Zowel mannen als vrouwen kunnen keelpijn, jeuk of een branderig gevoel aan de anus hebben. Soms kan een ontsteking in de gewrichten ontstaan.

Ook als de infectie geen klachten geeft, kan je de ziekte wel op anderen overdragen.

Hoe ontstaat gonorroe?

De gonorroe-bacterie zit op het slijmvlies van de penis (plasbuis), vagina, anus of keel en veroorzaakt daar een infectie.

Tijdens onveilig vrijen kan iemand die besmet is de bacterie op een ander overdragen. Bijvoorbeeld als het geïnfecteerde slijmvlies in aanraking komt met het slijmvlies van de penis, vagina, anus of keel. Zo kun je tijdens orale seks (contact tussen besmette penis en mond) een infectie van de keel krijgen. Na anale seks (contact tussen besmette penis en anus) kun je een infectie van de anus krijgen.

Hoe wordt gonorroe vastgesteld?

Gonorroe wordt aangetoond met:

  • een urinetest. 
    In de eerste urine die naar buiten komt, zitten de meeste bacteriën. Daarom moet je vooral het eerste beetje urine opvangen voor het urineonderzoek. We noemen dat eerste-straalsurine.

of

  • onderzoek van wat afscheiding uit de vagina, plasbuis, keel of anus.
    Dit neemt de huisarts met een wattenstaafje bij je af. We noemen dit een swab. Je kunt dit eventueel ook zelf doen. 

Soms zijn de klachten zo duidelijk dat je direct met de behandeling kunt starten, nog voor de uitslag van de test bekend is.

Wanneer?
Testen op gonorroe heeft pas zin vanaf twee weken na de besmetting, omdat de bacterie meestal dan pas kan worden aangetoond. Bij duidelijke klachten kan de infectie soms al eerder worden opgespoord.

Uitslag
Na ongeveer een week is de uitslag van de test bekend.

Testen op andere soa’s
Mensen met gonorroe kunnen tegelijkertijd ook andere soa’s hebben. Met een gonorroe-infectie loop je gemakkelijker andere soa’s op. Daarom is het verstandig dat jij en je partner(s) zich ook op andere soa’s laten onderzoeken.

Seksuele partner(s) waarschuwen bij gonorroe

Omdat gonorroe door seksueel contact wordt overgedragen, moet je aan je (vroegere) sekspartner(s) laten weten dat je deze infectie hebt. Doe dat aan de partners van het afgelopen halfjaar. Dit is van belang om:

  • alle seksuele partners met gonorroe en ook hun partners zo (snel) mogelijk te behandelen;
  • verdere uitbreiding van de ziekte te voorkomen;
  • te zorgen dat je zelf niet voor een tweede keer besmet wordt.

Als je er tegen opziet om de partner(s) zelf te waarschuwen, dan kun je de GGD vragen dit anoniem te doen.

Veilig vrijen om soa's te voorkomen

Veilig vrijen is de beste manier om soa's te voorkomen. Het gaat erom contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina, anus en mond te vermijden.

  • Tongzoenen en elkaar met de vingers bevredigen is over het algemeen veilig. 
  • Zorg dat er geen bloed, sperma, voorvocht (vocht dat voor het klaarkomen uit de penis komt) of vaginaal vocht op het slijmvlies van de ander komt. Dat verhoogt de kans op overdracht van soa's.
  • Zit je bijvoorbeeld met je vingers in de vagina van je partner en daarna direct in je eigen vagina, dan kan dat wel soa overdragen.
  • Gebruik bij penis-vagina-seks en penis-anus-seks altijd steeds een nieuw condoom.
  • Als je tijdens het vrijen een dildo (of kunstpenis) uitwisselt doe er dan bij de wissel een nieuwe condoom omheen of gebruik ieder een eigen dildo.
  • Bij orale seks (contact tussen mond en geslachtsdelen: pijpen of beffen) geeft een condoom of een beflapje bescherming.
  • Neem geen risico's omdat een sekspartner dat graag wil. Kies je eigen weg.
  • Laat je niet overrompelen door je eigen geilheid. Denk er vooraf over na en zorg altijd voor condooms.

Heb je geen vaste partner? Zorg dan dat je altijd veilig vrijt. Als je dit lastig vindt, probeer dan bij jezelf na te gaan wat je belemmert: geen zin om te praten over condoomgebruik, geen ervaring met condooms of omdat de seks anders voelt met een condoom. Van tevoren hierover praten maakt het misschien wat gemakkelijker om samen toch veilige maatregelen te nemen.

Heb je  een nieuwe vaste relatie? Gebruik minstens drie maanden condooms. Willen jij en je partner na die drie maanden zonder condooms verder, laat je dan allebei testen.

Medicijnen bij gonorroe

Er zijn goede medicijnen tegen gonorroe. Je krijgt eenmalig antibiotica met een injectie. Meestal ceftriaxon (500 mg).
Als je niet tegen ceftriaxon kunt, dan krijg je eventueel azitromycine (4 tabletten van 500mg).
Blijkt uit de kweek dat de bacterie gevoelig is voor ciprofloxacine of amoxicilline? Dan kun je deze antibiotica gebruiken.  

Zwangere vrouwen krijgen meestal ceftriaxon.

Behandeling is nodig om uitbreiding van de infectie in je lichaam te voorkomen. En om te voorkomen dat je anderen besmet.

Meer informatie over medicijnen vind je op apotheek.nl. Bespreek je medicijngebruik met je huisarts en/of apotheker.

Amoxicilline behoort tot de penicilline-antibiotica. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij veel soorten infecties met bacteriën, zoals:

  • luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis, middenoorontsteking, bijholteontsteking, keelpijn door keelontsteking);
  • blaasontsteking, ook nierbekkenontsteking;
  • geslachtsziekten (SOA), namelijk chlamydia en gonorroe;
  • Lymeziekte;
  • maag- of darmzweer;
  • hersenvliesontsteking.
Bron: Apotheek.nl

Azitromycine is een macrolide-antibioticum. Macrolide-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals:

  • luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis, kinkhoest, keelpijn door keelontsteking, middenoorontsteking, bijholteontsteking);
  • geslachtsziekten (SOA), namelijk chlamydia, gonorroe en chancroïd (zachte sjanker);
  • huidinfecties, zoals wondroos;
  • Lymeziekte;
  • diarree;
  • luchtweginfecties bij cystische fibrose.
Bron: Apotheek.nl

Ciprofloxacine is een chinolon-antibioticum. Chinolon-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals:

  • blaasontsteking;
  • luchtweginfecties, zoals longontsteking, acute bronchitis, ontsteking van de bijholten (sinusitis), tuberculose, veteranenziekte en bij luchtweginfecties door cystische fibrose;
  • middenoorontsteking en gehoorgangontsteking;
  • hersenvliesontsteking;
  • beenmergontsteking;
  • huidinfecties;
  • geslachtsziekten (SOA), zoals gonorroe;
  • infecties van het maagdarmkanaal, zoals ernstige diarree en buiktyfus.
Bron: Apotheek.nl

Ceftriaxon behoort tot de cefalosporine-antibiotica. Cefalosporine-antibiotica doden veel soorten bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals gonorroe, hersenvliesontsteking, longontsteking, middenoorontsteking, blaasontsteking, huidinfecties, sepsis, ziekte van Lyme en syfilis.

Bron: Apotheek.nl

Hoe gaat het verder na de behandeling van gonorroe?

Tot ongeveer een week na het begin van de antibioticakuur is gonorroe mogelijk nog besmettelijk. Vermijd dan seksueel contact of gebruik in ieder geval een condoom. Zolang de infectie niet is behandeld, kun je anderen besmetten.

Na behandeling is de gonorroe-infectie meestal verdwenen. Wanneer je geen vaste partner hebt, blijf dan veilig vrijen met condoom. Heb je wel een vaste partner, blijf dan veilig vrijen totdat jij en je partner(s) helemaal zijn behandeld en tests geen andere soa’s hebben aangetoond.

Ook na behandeling met azitromycine is het belangrijk te testen of de infectie is verdwenen. Spreek van tevoren af wanneer je weer voor controle moet komen.

Als je zwanger bent, word je drie weken na de behandeling opnieuw getest.

Azitromycine is een macrolide-antibioticum. Macrolide-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals:

  • luchtweginfecties (longontsteking, acute bronchitis, kinkhoest, keelpijn door keelontsteking, middenoorontsteking, bijholteontsteking);
  • geslachtsziekten (SOA), namelijk chlamydia, gonorroe en chancroïd (zachte sjanker);
  • huidinfecties, zoals wondroos;
  • Lymeziekte;
  • diarree;
  • luchtweginfecties bij cystische fibrose.
Bron: Apotheek.nl

Wanneer contact met de huisarts bij gonorroe?

Bel de huisarts om een afspraak te maken: 

  • als je verschijnselen van gonorroe hebt; 
  • als je (ex)partner gonorroe heeft;
  • als je je op andere soa's wilt laten testen;
  • als de klachten na behandeling toch blijven of terugkomen.

Dan kun je je (weer) laten testen en zo nodig laten behandelen. 

Meer informatie over gonorroe

Voor meer informatie over gonorroe kun je terecht bij Soa Aids Nederland of de Aids Soa Infolijn.

De informatie over gonorroe is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Het SOA-consult.

Deze tekst is voor het laatst herzien op 2 sep 2013