Ik heb kanker in een speekselklier

Als je kanker hebt in een speekselklier, krijg je meestal een behandeling door een team van artsen en verpleegkundigen. Samen bespreek je wat de beste behandeling voor jou is.
Meestal krijg je een operatie. Bij de operatie haalt de arts de hele speekselklier weg.

Soms krijg je 1 of meer deze behandelingen:

• een operatie aan de lymfeklieren in je hals. Deze operatie krijg je als de kanker naar de lymfeklieren is gegaan. De arts haalt de lymfeklieren in je hals weg.
• een bestraling

Ook naar andere plekken in je lichaam

Als de kanker naar andere plekken in je lichaam (uitzaaiingen) is gegaan, kun je 1 van deze behandelingen krijgen:

• bestraling
• chemotherapie
• immuuntherapie
• doelgerichte therapie met medicijnen

Behandeling kiezen

De arts die je behandelt, bespreekt met je welke behandeling het best bij je situatie past. En of je een behandeling wilt krijgen.

Bij een operatie als je kanker in een speekselklier hebt, haalt de arts de speekselklier weg. En soms ook de lymfeklieren in je hals. Je wordt eerst met medicijnen in slaap gebracht. Dit heet narcose. Je merkt daardoor niets van de operatie.

Operatie van een speekselklier

Tijdens de operatie haalt de arts je hele speekselklier weg. Deze problemen kun je krijgen na een operatie:

Deze problemen komen het meest voor

• Je kunt minder gevoel hebben in de huid rond de wond. Dat kan komen doordat er kleine zenuwen in je huid zijn doorgesneden. Dit gaat meestal na een paar maanden over.
• Je krijgt een litteken. Haalt de arts een speekselklier onder je onderkaak weg? Dan maakt die meestal een snee van ongeveer 5 centimeter onder je onderkaak. Het litteken van deze snee is dan later meestal niet goed te zien.
  Haalt de arts een deel van de speekselklier bij je oor weg? Dan krijg je een snee vlak voor je oor langs tot achter je oorlel. Het litteken van de snee is dan meestal niet goed te zien.
• Je kunt snel na de operatie een bloeding hebben. Je merkt dit doordat je een bult krijgt op de plek waar je bent geopereerd.
• De wond kan gaan ontsteken. Je merkt dit doordat de wond meer pijn gaat doen en warm wordt.

Deze problemen komen veel minder vaak voor

• Sommige mensen krijgen klachten aan de kant waar ze de operatie hebben gehad. Ze gaan aan die kant van hun gezicht zweten als ze eten zien of ruiken. Of als ze gaan eten. Soms krijgen ze dan ook een rode wang.
• Zit de kanker in een speekselklier bij je onderkaak of bovenkaak? Dan groeit de kanker soms ook in het bot. De arts moet dat bot dan ook weghalen.
• Zit de kanker in de speekselklier bij je oor? Dan kan een zenuw beschadigd raken. De spieren aan 1 kant van je gezicht zijn dan verlamd. De arts probeert er altijd voor te zorgen dat dit niet gebeurt.
• Op de plek van de wond kun je een bult krijgen met vocht. In deze bult kan wondvocht zitten.

Bij een operatie aan de lymfeklieren in je hals haalt de arts de lymfeklieren aan de linkerkant of de rechterkant van je hals weg. Of aan beide kanten. Je krijgt deze operatie als de kanker ook in je lymfekieren zit.

Lymfeklieren zijn een soort bolletjes die op veel plekken in je lichaam zitten en belangrijk zijn voor je afweer.
Voor de operatie hoor je hoeveel lymfeklieren de arts weghaalt. En wat dat voor jou kan betekenen.

Problemen na de operatie

Deze problemen kun je krijgen na de operatie:

• Je voelt minder met de huid van je hals of nek of bij je sleutelbeen. Soms voel je ook minder bij je oorlel. Dit gaat vaak weer over.
• Je kunt een dikke hals krijgen aan de kant van de operatie. Dat komt doordat vocht niet meer weg kan en op die plek blijft zitten.
• De wond kan gaan bloeden.
• De wond kan gaan ontsteken. Je merkt dit doordat de wond meer pijn gaat doen en warm wordt

Na de operatie

De kanker wordt onderzocht in het laboratorium. Daaruit blijkt welke soort kanker het is. En of de arts bij de operatie alles heeft weggehaald.

Bij een bestraling worden zoveel mogelijk kankercellen kapotgemaakt met straling. Deze straling komt uit een apparaat. Je krijgt de behandeling van een bestralingsarts in het ziekenhuis (radiotherapeut).

Voordat je de behandeling krijgt, kijkt de arts heel precies waar je de bestraling moet krijgen. Soms krijg je een een kleine tatoeage met een paar kleine stipjes. Of wordt er een masker gemaakt. Dat is om elke keer te weten waar je de de bestraling moet krijgen.

Bestraling na de operatie

Meestal krijg je na de operatie aan je speekselklier een behandeling met bestraling. Dan heb je een kleinere kans dat de kanker terugkomt. Als de arts lymfeklieren heeft weggehaald, krijg je meestal ook een behandeling met bestraling.
Elke bestraling duurt een paar minuten. Je krijgt meestal elke dag 1 bestraling, van maandag tot en met vrijdag. De hele behandeling duurt ongeveer 6 weken.

Bestraling als je niet meer beter kunt worden

Je kunt ook bestraling krijgen als je niet meer beter kunt worden. Dat is om minder last te hebben van de bult in je speekselklier of de dikke lymfeklieren. En soms kun je een bestraling krijgen als de kanker op andere plekken in je lichaam zit (uitzaaiingen). Dan bestraalt de arts die plekken zodat je bijvoorbeeld minder pijn hebt.

Bijwerkingen van de bestraling

Je kunt 1 of meer van deze bijwerkingen krijgen als een speekselklier wordt bestraald:

• Je bent moe.
• Je hebt een droge mond. Later heb je dan een grotere kans op gaatjes in je tanden of kiezen.
• Je eten smaakt anders dan vroeger.
• Slikken doet pijn of gaat moeilijk.
• Je huid wordt rood of donkerder. Of doet pijn.
• Op de plek waar je de bestraling hebt gekregen, kan je haar uitvallen. Bij mannen kan bijvoorbeeld het haar van de baard uitvallen. Dit groeit later meestal weer terug.

De kanker kan naar je longen, lever, botten of hersenen gaan. Op die plek krijg je dan ook kanker. Als dat zo is, kun je vaak niet meer beter worden.

Je kunt behandelingen krijgen om ervoor te zorgen dat de kanker minder snel groeit. En niet verder je lichaam in gaat. Deze behandelingen zijn dan om minder klachten te hebben. En om misschien langer te leven. Bijvoorbeeld deze behandelingen:

Chemotherapie

Chemotherapie is een behandeling met medicijnen. Deze medicijnen kunnen ervoor zorgen dat de kanker minder snel groeit. Ook kunnen ze je klachten minder maken. Chemotherapie is een zware behandeling. Je kunt bijwerkingen krijgen. Welke bijwerkingen je krijgt en hoe erg ze zijn, verschilt per persoon en per medicijn.

Immuuntherapie of doelgerichte therapie

Dit is een behandeling met medicijnen. Bij sommige soorten kanker in een speekselklier kun je deze behandeling krijgen. Bij immuuntherapie krijg je medicijnen die ervoor zorgen dat je afweer beter werkt. Zo kan je afweer kankercellen doodmaken.
Bij doelgerichte therapie krijg je medicijnen die de kankercellen heel precies kapotmaken. Soms is er eerst onderzoek nodig om te weten welke behandeling het beste bij je situatie past.

Een behandeling kiezen

Welke behandeling voor jou het beste is, bespreek je met je arts. Dat hangt bijvoorbeeld af van waar de uitzaaiingen in je lichaam zitten. En ook van hoe oud en hoe fit je bent. En van wat je zelf wilt of belangrijk vindt.

Je kunt er ook voor kiezen om deze behandelingen niet te krijgen.